1943

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1910-e | 1920-e | 1930-e | 1940-e | 1950-e | 1960-e | 1970-e | >
<< | < | 1939. | 1940. | 1941. | 1942. | 1943. | 1944. | 1945. | 1946. | 1947. | > | >>


1943 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1943
MCMXLIII
Ab urbe condita 2696
Islamski 1361 – 1363
Iranski 1321 – 1322
Hebrejski 5703 – 5704
Bizantski 7451 – 7452
Koptski 1659 – 1660
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1998 – 1999
 - Shaka Samvat 1865 – 1866
 - Kali Yuga 5044 – 5045
Kineski
 - Kontinualno 4579 – 4580
 - 60 godina Yin Voda Koza
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11943
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1943 (MCMXLIII) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru (link pokazuje kalendar).

1943:
123456789101112
RođenjaSmrti

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 20. 1. - Operacija Weiss I: početak ofanzive na "Bihaćku republiku", prvom fazom obuhvaćeni Lika, Kordun, Banija, zapadna Bosna. Tzv. Četvrta neprijateljska ofanziva će kulminacija Bitkom na Neretvi u martu.
  • 22. 1. - Okončana teška Bitka za Buna–Gonu: australsko-američke snage zauzele i poslednje japansko uporište na Papui (jugoistočna četvrtina ostrva).
  • 23. 1. - Severnoafrička kampanja: Britanci zauzeli Tripoli.
  • 23. 1. - Sovjeti zauzeli Gumrak i poslednji nemački aerodrom u Staljingradu.
  • 26. 1. - Bitka kod Nikolajevke: u okviru Staljingradske bitke, italijanski Alpinski korpus uspeo da se izvuče iz obruča uz velike gubitke.
  • 27. 1. - Tito odlučio da Glavna operativna grupa (4 divizije) krene prema Hercegovini, a da ostali brane odstupnicu.
  • 27. 1. - Prvi čisto američki vazdušni napad na Nemačku - 50 bombardera na Wilhelmshaven.
  • 30. 1. - Karl Dönitz je novi komandant nemačke mornarice, nakon što je Erich Raeder dao ostavku usled Hitlerovog gneva zbog neuspeha površinskih brodova i pretnje da će ih izrezati.
  • 30. 1. - Britanski bombarderi De Havilland Mosquito napali Berlin kako bi poremetili obeležavanje 10-godišnjice nacističke vlasti.
  • 30. 1. - Gen. Friedrich Paulus unapređen u feldmaršala.
  • 30. 1. - Višijevski režim osnovao Milice française za borbu protiv pokreta otpora.
  • 31. 1. - Paulus je u sovjetskom zarobljeništvu.

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Staljingradska bitka: zarobljeni Nemac
Istočni front nov. 42 - mart 43.
Parícutin: rađanje jednog vulkana

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

Partizani na Neretvi
  • 1 - 2. 3. - Korjukivski masakr: SS-ovci uništili ukrajinsko selo Korjukivka sa 6.700 stanovnika iz odmazde za partizanski napad.
  • 2 - 4. 3. - Bitka u Bizmarkovom moru - uništen japanski konvoj za Novu Gvineju, stradalo 2.900 Japanaca.
  • 3. 3. - Na gomili u londonskoj stanici Bethnal Green stradalo 173 ljudi, uglavnom žena i dece.
  • 3. 3. - Nemačka podmornica greškom potopila brod Doggerbank, jedan preživeo od 365 ljudi na brodu.
  • 4. 3. - 15. dodjela Oscara: najbolji film je Mrs. Miniver, ukupno šest nagrada.
  • 4 - 6. 3. - Grčki pokret otpora: u bici kod Fardykambosa je zarobljeno nekoliko stotina italijanskih vojnika, ovog proleća se stvaraju slobodne teritorije.
  • 5. 3. - Počinje takozvana Rurska bitka, petomesečno savezničko bombardovanje Rura.
  • 5. 3. - Štrajk u FIAT-ovoj torinskoj fabrici Mirafiori, obustave rada se šire severom Italije[1].
  • 5. 3. - Generalni štrajk u Atini sprečava mobilizaciju grčkih radnika.
  • 6. 3. - Bitka kod Medeninea, Operacija Capri, poslednja je Romelova bitka u Africi: neuspelo ometanje očekivane savezničke ofanzive na Maretsku liniju u južnom Tunisu.
  • 7. 3. - Bitka na Neretvi (Operacija Weiss III): partizanske snage počele prelaz preko Neretve kod sela Jablanice.
  • 9 - 12. 3. - Masakr u Changjiao: Japanci ubili preko 30.000 kineskih civila.
  • 10. 3. - Martovski pregovori u G. Vakufu između partizanskih i nemačkih predstavnika o razmeni zarobljenika; partizani nude primirje, "NOVJ smatra četnike kao glavnog neprijatelja" (delegati u Zagrebu 20-25.3.).
  • 11. 3. - Preko 7.300 Jevreja iz Skoplja, Štipa i Bitolja (područja pod bugarskom okupacijom) zatočeno da bi kasnije tokom meseca bili poslani u Treblinku.
  • 12. 3. - Crvena armija oslobodila Vjazmu (→ "Zvezdana bajka o Vjazmi" Mire Alečković).
  • 13. 3. - Pokušaj atentata na Hitlera, u organizaciji gen. von Tresckowa, putem eksplozivne boce likera nije uspeo.
  • 15. 3. - Treća bitka za Harkov se okončava nemačkim uspehom: Sovjeti opet izgubili Harkov a Bjelgorod 18-og - poslednji veći nemački uspeh na Istočnom frontu.
  • 16 - 19. 3. - Vrhunac Bitke za Atlantik: dva konvoja sa 90 teretnih i 16 eskortnih brodova pod napadom "Vučjeg čopora" od 38 nemačkih podmornica - potopljena 22 broda uz gubitak jedne podmornice.
  • 17. 3. - Bugarski parlament glasao protiv deportacije bugarskih Jevreja (iz predratne Bugarske, iz okupirane Makedonije i Trakije su deportovani istog meseca).
  • 20. 3. - Prvi od 19 konvoja solunskih Jevreja kreće za Aušvic i druge logore - 50.000 ljudi do avgusta.
  • 22. 3. - Hatinjski masakr: u Belorusiji spaljeno selo i ubijeno 156 od 160 stanovnika iz odmazde za četiri nemačka oficira.
  • 23. 3. - Izbori za Folketing u okupiranoj Danskoj: najviše glasova za socijaldemokrate, samo 2,1% za naciste.
  • 27. 3. - Eskortni nosač aviona HMS Dasher eksplodirao usled nepažnje u Firth of Clyde, stradalo 379 od of 528 članova posade.
  • 28. 3. - U napuljskoj luci eksplodirao brod sa municijom Caterina Costa, velika materijalna šteta i možda 600 mrtvih.
  • 28. 3. - Bitka na Maretskoj liniji: saveznički proboj u južnom Tunisu.
  • mart - maj - Ofanziva NOVJ u Lici 1943..

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 19. 4. - Tri dana nakon slučajnog unosa, i prvog "tripa", Albert Hofmann prvi put namerno uzeo LSD - danas poznato kao Bicycle Day.
  • 19. 4. - 16. 5. - Ustanak u Varšavskom getu.
  • 20. 4. - U Landovici kod Prizrena streljani Boro Vukmirović i Ramiz Sadiku.
  • 23. 4. - Završena Bitka za Longstop Hill, saveznici zauzeli poslednju prirodnu prepreku na putu prema gradu Tunisu.
  • 26. 4. - Moskva prekida odnose sa poljskom vladom u egzilu, nakon što su ovi zatražili ispitivanje Katinja.
  • 26. 4. - Uskršnji neredi u Uppsali, konfrontacija švedskih nacista, antifašista i policije.
  • 27. 4. - 1. 5. - Bitka za Brdo 609 u severozapadnom Tunisu: prva jasna američka pobeda u Severnoj Africi i "sazrevanje američke vojske".
  • 28. 4. - Japanski transporter Kamakura Maru potopljen nedaleko od Filipina, stradalo 2.035 od 2.500 ljudi na brodu.
  • 30. 4. - Operacija Mincemeat: telo navodnog britanskog oficira sa ratnim planovima ispušteno blizu španske obale - Španci ga pronalaze sutradan a Nemci dobijaju informacije 8. maja.

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 5. - Nemački bombarder potopio britanski brod SS Erinpura kod Bengazija, stradalo preko 800 ljudi, uključujući 140 palestinskih Jevreja iz britanske vojske.
  • 3. 5. - Američki general Frank Maxwell Andrews, komandant Evropskog teatra, poginuo u avionskom udesu na Islandu (po njemu je nazvana baza Andrews).
  • 6. 5. - Okončana sedmodnevna bitka konvoja ONS 5 sa "vučjim čoporom", prelomnu u Bici za Atlantik: potopljeno 12 brodova po cenu 6 podmornica. Nemci su ovog "Crnog maja" izgubili 43 podmornice, četvrtinu ukupnog broja.
  • 7. 5. - Saveznici zauzeli Tunis i Bizertu.
  • 7. 5. - Objavljen Ayn Randin roman The Fountainhead.
  • 9. 5. - Sveslovenski sastanak u Moskvi, poziv na formiranje "narodnooslobodilačkih armija".
  • 12. 5. - Potvrda uspeha Operacije Mincemeat: Britanci presreli nemačku poruku u kojoj se najavljuje saveznička invazija na Balkanu (Grčkoj). Nemci već ovog meseca pojačavaju svoje položaje na Sardiniji i u Grčkoj, na račun Sicilije.
  • 12 - 25. 5. - Washingtonska konferencija (Trident): podržano iskrcavanje u Siciliji, a u Normandiji odloženo za godinu dana.
Zarobljeni u Tunisu
Bitka na Atlantiku: "Crni maj" za nemačke podmornice
  • 21. 5. - Partizani nakratko zauzeli Manđelos kod Sr. Mitrovice, ustaše se vratile i opustošile mesto.
  • 22. 5. - U Moskvi objavljeno raspuštanje Kominterne (efektivno od 10. 6.).
  • 22 - 24. 5. - Operacija Farrier ("Potkivač") ili Prepad na Mljet: britanski komandosi se iskrcali na otok, ali nisu mogli naći Nijemce[4].
  • 23. 5. - RAF bacio 2.000 tona bombi na Dortmund.
  • 24. 5. - Josef Mengele postao glavni lekar u Aušvicu.
  • 28. 5. - Vrhovnom štabu se pridružila britanska misija (Dikin i Stjuart, operacija Typical).
  • 28. 5. - "Ibarski telegram" - Britanci zahtevaju od Draže Mihailovića da povuče snage na istok od Ibra, on odbija, zahtev povučen.
  • 29-30. 5. - Bombardovanje Wuppertala stvara vatrenu oluju i 3.500 žrtava.
  • 30. 5. - Aleutska kampanja: Bitka za Attu završena nakon 19 dana: većina japanskih vojnika poginula u brutalnim borbama na aleutskom ostrvu Attu.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 10. 6. - Prva proleterska udarna divizija kod Balinovca samoinicijativno razbila delove nemačke 369. legionarske divizije i stvorila uslove za proboj Glavne operativne grupe, koji je uporno branjen na Ljubinom grobu i Košuru. Treća divizija ostala u obruču.
  • 10. 6. - Masakr u Distomou: SS-ovci ubili 214 ljudi u grčkom selu.
  • 11. 6. - Operacija Corkscrew: nakon 19 dana bombardovanja, Britanci zauzimaju ostrvo Pantelleria bez otpora. Dva dana kasnije i Linosu i Lampione.
  • 13. 6. - Glavnina Treće udarne divizije, uz velike gubitke, se probila kod Tjentišta; poginuo Savo Kovačević i još 10 narodnih heroja, Nemci ubili većinu zaostalih ranjenika.
Vladimir Nazor, predsjednik ZAVNOH-a
Slobodište, Kruševac
  • 21. 6. - 11. 6. - Operacija Animals: kampanja sabotaža u Grčkoj kako bi se skrenula pažnja sa Sicilije (→ Operacija Barclay).
  • 22. 6. - U beogradskoj Sabornoj crkvi, na drugu godišnjicu napada na SSSR "radi spasa Evrope", održan pomen žrtvama komunizma i borcima protiv istog; Nedić poziva Srbe u "boj protiv crvene nemani", koju "trebićemo bez predaha, bez milosti do potpunog istrebljenja"; "Ako bi Nemačka popustila, ne pomagana od nas sviju, Evropa bi bila groblje, a naš narod poubijan na hiljade i milione, kao oni nesrećni Poljaci u Katinskoj šumi"[6].
  • 26. 6. - Partizani razbili posadu NDH u Vlasenici.
  • 26. 6. - Miloš Trifunović je novi predsednik izbegličke vlade, nakon Slobodana Jovanovića (do avgusta).
  • 29. 6. - Papina enciklika Mystici corporis Christi: crkva je "mistično tijelo Kristovo".
  • 30. 6.? - Kod Kladnja spuštena prva saveznička pošiljka sanitetskog materijala za NOV i POJ.

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 7. - Rumunski ministar ino. poslova Mihai Antonescu u poseti Mussoliniju, predlaže povlačenje Italije, Rumunije, Mađarske i Finske iz Osovine.
  • 4. 7. - U avionskoj nesreći kod Gibraltara gine gen. Władysław Sikorski, čelnik poljske izbegličke vlade.
Saveznička invazija Sicilije: Britanci pozdravljeni u jednom gradiću
  • 15. 7. - "Slobodni dom", glasilo HSS na slobodnoj teritoriji.
  • 16. 7. - U luci Alžir eksplodirao teretnjak Bjørkhaug koji je tovario nemačke mine - stotine poginulih.
  • 17. 7. - Hitler prekida operaciju Citadela i šalje deo snaga u Italiju.
  • 19. 7. - Partizanska zaseda kod Lepenice nedaleko od Sarajeva, teški gubici 7. SS divizije.
  • 19. 7. - Saveznici po prvi put bombarduju Rim.
  • 19. 7. - Mussolini se sastao s Hitlerom kod Feltrea (tj. Belluna) - ne usuđuje se pomenuti izlazak iz rata.
  • 21. 7. - Izdate poternice na 100.000 rajhsmaraka za Titom i Dražom Mihailovićem.
  • 22. 7. - Pattonova Sedma armija ušla u Palermo.
  • 22. 7. - Potopljen japanski nosač hidroaviona Nisshin, stradalo preko 1.000 članova posade i prevoženih vojnika.
  • 24. 7. - Počinje Operacija Gomorrah (do novembra) - razorno bombardovanje Hamburga. Britanci prvi put koriste sistem Window, aluminijumske trake za ometanje radara.
Bombardovanje Hamburga
  • 25. 7. - Pošto je Veliko fašističko veće sinoć glasalo za njegovu smenu, Benito Mussolini je smenjen od kralja i uhapšen. Novi predsednik vlade je gen. Pietro Badoglio.
  • 27/28. 7. - Preko 30.000 ljudi stradalo od vatrene oluje u Hamburgu.
  • 28. 7. - Japanci neopaženo napustili aleutsko ostrvo Kiska (saveznici stižu 15. 8.).
  • 31. 7. - Vojvoda od Aoste, "Tomislav II", odrekao se hrvatskog prijestolja.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Saveznički vojnici posmatraju italijansko kopno iz Messine
  • 17. 8. - Spajanjem američke i britanske armije u Mesini (Paton i Montgomeri), završeno osvajanje Sicilije.
  • 17. 8. - Bombarderska Schweinfurtsko–Regensburška misija protiv fabrike kuglagera odn. aviona Messerschmitt – veliki gubici aviona, šteta na zemlji ubrzo nadoknađena.
  • 17/18. 8. - Operacija Crossbow protiv nemačkih dalekometnih oružja počinje Operacijom Hydra, bombardovanjem istraživačkog centra u Peenemündeu - razvoj rakete V-2 je usporen za 6-8 nedelja.
  • 19. 8. - Kvebečki sporazum SAD i UK o saradnji u razvoju nuklearne energije i oružja.
  • 23. 8. - Kurska bitka okončana ozbiljnim strateškim porazom Vermahta; Crvena armija oslobodila Harkov. Sledi četvoromesečna Dnjeparska bitka za oslobođenje istočne obale te reke.
  • 24. 8. - Hermann Neubacher imenovan za Ribbentropovog specijalnog predstavnika za jugoistočnu Evropu. On će formulisati plan koji predlaže, između ostalog, priključenje Crne Gore Srbiji, ali u Berlinu prihvaćeno samo otvaranje Beogradskog univerziteta.
  • 24/25. 8. - Partizani zauzeli Bugojno.
  • 25. 8. - Nemačko protivbrodsko oružje Henschel Hs 293 je prva vođena raketa upotrebljena u borbi.
  • 27/28. 8. - Na tajnom sastanku u Milanu, Altiero Spinelli i saradnici osnovali Evropski federalistički pokret.
  • 28. 8. - Bugarski car Boris III (49) umro ubrzo nakon sastanka sa Hitlerom, na kome je odbio i ulazak u rat sa SSSR i deportaciju Jevreja - nasleđuje ga 6-godišnji Simeon II.
  • 29. 8. - Nemci raspustili vladu okupirane Danske jer se ne može nositi sa talasom štrajkova, uvedeno ratno stanje i preduzeta Operacija Safari razoružanja danskih oružanih snaga - mornarica potopila 32 broda a Nemci uzeli 14.
  • avgust? - Gen. Hans-Gustav Felber postao vojni komandant Jugoistoka i Vojni zapovednik Srbije.

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 8. 9. - Kapitulacija Italije objavljena u 19:30. Partizani privremeno oslobađaju Split i tamošnje ogromno skladište. Partizani narednih dana razoružavaju veći deo italijanske vojske u Jugoslaviji, dolazi do narodnog ustanka od Dalmacije do Istre.
  • 8. 9. - Savezničko bombardovanje nemačkog i italijanskog štaba u Frascatiju u 12:10, stradalo 485 civila.
  • 8. 9. - Nemačka Operacija Achse, posedanja italijanske vojne zone. Istog dana saveznici započinju Dodekanesku kampanju, koja se u novembru završava nemačkom pobedom.
  • 8. 9. - Crvena armija povratila Staljino/Donjeck.
  • 8. 9. - Patrijarh moskovski Sergije izabran na osnovu sporazuma RPC sa Staljinom: crkva dobija ustupke u zamenu za lojalnost, nalazi se pod kontrolom tajne službe.
  • 8. 9. - Nemci na Istočnom frontu započinju gradnju Linije Panther–Wotan ili "Istočnog zida".

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 10. - Britanci zauzimaju Foggiu, u čijoj okolini će se nalaziti veliki broj vojnih aerodroma, Foggia Airfield Complex.
  • 2. 10. - Planirana deportacija 8.000 danskih Židova nije uspjela jer su pripadnici danskog pokreta otpora većinu zemljaka odveli na sigurno u Švedsku.
  • 3. 10. - Operacija Devon: britanski komandosi zauzimaju Termoli i izdržavaju trodnevne nemačke napade.
  • 3. 10. - Japanci u današnjoj Indoneziji osnovali vojne snage Pembela Tanah Air ("Branitelji domovine") protiv moguće savezničke invazije.
  • 4. 10. - Bitka za Kos (Operacija Polarni medved): Nemci zauzimaju ostrvo od Italijana i Britanaca.
  • 4. 10. - Bombardovanje Frankfurta, pogođeno sklonište dečije bolnice - 529 stradalih, od čega 90 dece.
  • 4. i 6. 10. - Posenski govori: Heinrich Himmler se obraća SS oficirima odn. partijskim zvaničnicima i objašnjava rasnu politiku i Konačno rešenje.
  • 5. 10. - Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni: četnici zauzimaju Višegrad, zatim i Rogaticu 13. oktobra.
  • 7. 10. - Nemačke tempirane bombe ubile preko 100 ljudi u Centralnoj pošti u Napulju.
  • 10 - 11. 10. - Diverzija NOVJ napadom na Zenicu.
  • 12. 10. - Sastavljen izvršni odbor HSS na slobodnoj teritoriji (lokalni i srednji funkcioneri stranke).
  • 12. 10. - Neutralni Portugal stavio Britancima na raspolaganje baze na Azorima, u skladu sa ugovorom o savezu iz 1373!.
  • 13. 10. - Prva borba, od Sovjeta organizovane, Divizije Košćuško, nukleusa posleratne poljske armije (dan poljske armije do 1989).
  • 13. 10. - Italija objavila rat Nemačkoj.
  • 14 - 17. 10. - Operacija Arnim: nemačka ofanziva na Frušku Goru.
  • 14. 10. - Pobuna logoraša u Sobiboru, oko 50 ih uspeva pobeći - ostali su ubijeni a logor je zatvoren.
  • 14. 10. - Drugi američki napad na fabriku kuglagera u Schweinfurtu: izgubili su 77 bombardera i preko 600 ljudi.
  • 14. 10. - Japanci proglasili Filipinsku Republiku.
  • oktobar - U belgijskom mandatu Ruanda-Urundi počinje glad Ruzagayura od koje do kraja sledeće godine strada 36 - 50 hiljada ljudi.
Istočni front: sovjetski dobici od Kurska do kraja godine (žuto)
  • 15. 10. - U SSSR formirana Divizija Tudor Vladimirescu od rumunskih zarobljenika.
  • 16. 10. - Rimska racija: nemačka policija hapsi 1.259 Jevreja (252 pušteno) koji završavaju u Aušvicu.
  • 17. 10. - Završena Burmanska železnica, kojom Japanci povezuju Bangkok i Rangun - 415 kilometara za godinu dana, po cenu preko 100.000 života civila i savezničkih zarobljenika.
  • 18/19. 10. - Nemački brod teretnjak MS Sinfra potopljen kod Krita, stradalo oko 2.000 ljudi, uglavnom italijanskih zarobljenika. Od 500 spašenih Italijana polovina streljana zbog napada na stražare.
  • 19. 10. - Otkriven antibiotik streptomicin.
  • 20. 10. - Savezničko bombardovanje Niša (poginulo 250 civila).
  • 21. 10. - Oslobođen Sanski Most.
  • 21. 10. - 12. 11. - Operacija Provala oblaka u Istri, Gorskom kotaru, Primorju i Sloveniji - još jedan udarac partizanskim jedinicama.
  • 21. 10. - Japanci u Singapuru uspostavili "privremenu vladu Slobodne Indije" (Azad Hind), na čelu sa Subhas Chandra Boseom - on 29. 12. podiže indijsku zastavu u Port Blairu na Andamanskim ostrvima, ali stvarnu vlast imaju Japanci, koji zlostavljaju indijske nacionaliste.
  • 22/23. 10. - Razorno bombadovanje Kassela, manja vatrena oluja. Iste noći pomorska Bitka kod Sept-Îles, poslednja nemačka pomorska pobeda.
  • 23. 10. - Crvena armija zauzima Melitopolj nakon uličnih borbi, dva dana kasnije pada i Dnjepropetrovsk.
  • 27. 10. - 12. 11. - Bitka za Treasury Islands u Solomonima: korak bliže Rabaulu i Bougainvilleu.
  • oktobar - novembar - NOVJ neuspešno napada Travnik.

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Crvenoarmejci u Kijevu
  • 20 - 23. 11. - Bitka za Tarawu u Gilbertovim otocima, skupa američka pobjeda u prvoj ofenzivi u središnjem Pacifiku.
  • 22. 11. -  Liban je nezavisan: pod pritiskom UK, francuski komesar oslobodio uhapšene libanske političare - kraj mandata koji je nad tom državom imala Francuska od 1. jula 1920.
  • 22 - 26. 11. - Konferencija u Kairu (Sextant) - učestvuje Chiang Kai-shek, raspravlja se o Japanu i Aziji - od Japana će se zahtevati bezuslovna predaja i sve teritorije zauzete od 1914.
  • 24. 11. - Eskortni nosač USS Liscome Bay torpedovan u Gilbertovim ostrvima - u eksploziji municije i potonuću gine 644 od 916 ljudi.
  • 23 - 25. 11. - Napad NOVJ na Glinu 1943..
  • 25. 11. - Prvo zasjedanje ZAVNOBiH u Mrkonjić Gradu (Dan državnosti Bosne i Hercegovine).
  • 25. 11. - Bitka kod rta St. George je poslednja pomorska u Kampanji Solomonskih ostrva, što se smatra i krajem tzv. Tokyo Expressa, upotrebe japanskih vojnih brodova za transport.
  • 26. 11. - Britanski transporter HMT Rohna pogođen nemačkom vođenom bombom - u eksploziji i potonuću stradalo 1.138 ljudi, uglavnom američkih vojnika.
  • 26. 11. - Tosya–Ladički zemljotres u severnoj Turskoj, 2.824 mrtvih.
  • 26. 11. - Crvena armija oslobodila Gomelj, poslednje nemačko uporište iza Dnjepra.

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

  • decembar - Britanska vlada zvanično uskraćuje pomoć četnicima, zbog saradnje sa okupatorom (američka vlada nastavlja pomoć).
  • 2. 12. - Blizu Pljevalja osnovana italijanska partizanska divizija Garibaldi.
  • 2. 12. - Pismo od CK KPJ za CK KP Albanije: postavljati pitanje prisajedinjenja Kosova Albaniji značilo bi "liti vodu na mlin raznih reakcionara, pa i samog okupatora".
  • 2. 12. - Nemci bombardovili luku u Bariju, potopljeno 28 teretnih brodova, uključujući i jedan američki sa iperitnim bombama.
  • 4 - 16. 12. - Operacija Kugelblitz, deo Šeste neprijateljske ofanzive, u istočnoj Bosni i Sandžaku.
Zimske operacije: Spomenik Prijepoljskoj bici

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

1943. u temama[uredi - уреди | uredi izvor]

Rukovodstvo zemlje (vlada u izbeglištvu; "Demokratska Federativna Jugoslavija" od zasedanja AVNOJ-a):

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1943.

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelova nagrada za 1943. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Takođe pogledati[uredi - уреди | uredi izvor]

Spoljne veze[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. The Strike Against Fear. jacobinmag.com
  2. Muftija u posjeti - Sarajevo. handzar.jimdo.com
  3. Sabrina Ramet, Tri Jugoslavije
  4. Operation Farrier. codenames.info
  5. Radanović, Milan (29/08/2015). Viktimizacija zločinaca. pescanik.net
  6. Srpski narod, 26. juni 1943. ubsm.bg.ac.rs
  7. KING PETER ASSAILS TITO'S NEW REGIME. nytimes.com DEC. 6, 1943