1906

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1870-e  1880-e  1890-e  – 1900-e –  1910-e  1920-e  1930-e
Godine: 1903 1904 190519061907 1908 1909
1906 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1906
MCMVI
Ab urbe condita 2659
Islamski 1323 – 1324
Iranski 1284 – 1285
Hebrejski 5666 – 5667
Bizantski 7414 – 7415
Koptski 1622 – 1623
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1961 – 1962
 - Shaka Samvat 1828 – 1829
 - Kali Yuga 5007 – 5008
Kineski
 - Kontinualno 4542 – 4543
 - 60 godina Yang Vatra Konj
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11906
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1906 (MCMVI) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom odn. redovna godina koja počinje u nedjelju po 13 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju kalendare).

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 1. - Moltke mlađi je novi načelnik generalštaba Njemačke carske vojske (do 1914).
  • 2. 1. - Jak zemljotres u Zagrebu (M 6.1, Int. VIII).
  • 2. 1. - MIP Austrougarske grof Goluhovski traži od Srbije raskid srpsko-bugarskog carinskog ugovora, kao suprotnog pravu najvećeg povlašćenja AU.
  • 2. 1. - Bugarski parlament odobrio carinsku uniju sa Srbijom.
  • 12. 1. - Iranska ustavna revolucija: Mozafaradin-šah popustio pred protestima trgovaca, uleme i intelektualaca i obećao ustav i medžlis.
  • 16. 1. - Počinje Alhesiraska konferencija za razrešenje Prve marokanske krize između Nemačke i Francuske - traje do aprila, Velika Britanija, Rusija pa i Italija stali na francusku stranu.
  • 22. 1. - Pošto se Srbija nije želela pismeno obavezati na sve tražene promene u ugovoru sa Bugarskom, Beč zatvara granicu, što pogađa 86% srpskog izvoza.
  • 25. 1. (12. 1. po j.k.) - Prekid trgovačkih pregovora Srbije i Austrougarske (uvertira Carinskog rata).
  • 29. 1. - Frederik VIII je novi kralj Danske (do 1912).
  • 29. 1. - Srpska vlada otkazala Bečki zajam.
  • januar, krajem - Austrougarska zabranila prelaz zagrebačkom pevačkom društvu "Mladost" u Beograd, srpska omladina ih pozdravlja u Zemunu.
  • 31. 1. - Ekvadorsko-kolumbijski zemljotres, najmanje 500 mrtvih.
  • januar-februar - Pobuna Srba u planinskim selima prijepoljske i pljevaljske kaze (odbijaju porez), zatim i od Ćehotine do Tare i od Pljevalja do bosanske granice[1].

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 5. 4. - AU promemorija Beogradu - traži se prvenstvo pri nabavci topova (Srbija se opredelila za francuske).
  • 7. 4. - Erupcija Vezuva pustoši Napulj, poginulo preko 100 ljudi (Italija odustala od organizacije Olimpijade 1908).
  • 8. 4. - Kriza u Ugarskoj 1905-06: nametnuti premijer Géza Fejérváry sklopio Pactum sa parlamentom na osnovu kojeg novi premijer postaje Sándor Wekerle (do 1910).
    • Madžari su odustali od otpora zajedničkoj vojsci i carinskoj uniji sa Austrijom a car Franjo Josip I. od općeg izbornog prava[2].
  • april - Studenti u Beogradu sastavili "Riječ crnogorske univerzitetske omladine o prilikama u Crnoj Gori" - još oštrija kritika nego prošlog novembra.
  • april Pokušaj podoficirske pobune u kragujevačkom garnizonu.
  • 18. 4. - Razorni Zemljotres u San Francisku - porušeno preko 80% grada, oko 3000 poginulih.
  • 22. 4. - Počele Olimpijske međuigre 1906. u Atini.
  • 23. 4. - Četiri dana pre otvaranja prve Državne dume car doneo Ustav kojim je donekle podelio vlast s njom.
  • 27. 4. - Anglo-kineska konvencija u vezi Tibeta - Britanci ga neće anektirati niti se mešati u administraciju a Ćing to isto neće dozvoliti to nekoj drugoj državi.
  • 29. 4. - 8. 5. - Vanredni izbori za Ugarski sabor: apsolutna većina za Partiju nezavisnosti i '48., ali je ne može iskoristiti.
    • Izabrana četvorica iz srpske opozicije, tri radikala i jedan liberal.
  • 30. 4. - U Srbiji zbog zavereničkog pitanja pala Grujićeva vlada, sledi Nikola Pašić do 1908.

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 4. 7. (ili 1. 7.?) - Istočna pruga u BiH: od Sarajeva do Međeđe (kod Višegrada) gde se račva do Vardišta na srpskoj i Uvca na turskoj granici (uski kolosek, 99 tunela, 405.000 zlatnih kruna po kilometru).
  • 5. 7. (22. 6. po j.k.) - Austrougarska primenjuje prema Srbiji opštu carinsku tarifu, na šta Srbija odgovara na isti način - početak Carinskog rata.
  • 6. 7. - Sastaje se Druga ženevska konvencija, bavi se ratovanjem na moru.
  • 7. 7. - Opet zatvorena srpska granica sa Austrougarskom, pod izgovorom stočne zaraze.
  • 11. 7. - Ubistvo Grace Brown će izazvati senzaciju u SAD.
  • 12. 7. - Alfred Dreyfus rehabilitovan i ubrzo zatim vraćen u francusku vojsku s višim činom i odlikovan Legijom časti.
  • 21. 7. - Pjotr Stolipin postaje predsednik ruske vlade (do ubistva 1911), istog dana raspuštena prva Državna duma.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 2 - 3. 9. - Prvi hrvatski svesokolski slet u Zagrebu.
  • 3. 9. - U Nikšiću izašao opozicioni list "Narodna misao".
  • 10. 9. - Prvi broj humorističko-satiričnog lista "Šabačka Čivija".
  • 11. 9. - Mahatma Gandhi skovao termin Satyagraha za svoju filozofiju nenasilja.
  • 18. 9. - Tajfun u Hong Kongu ubio 15.000 ljudi, uglavnom ribara, i uništio 3.653 broda.
  • 20. 9. - Porinuta RMS Mauretania, najveći putnički brod do 1911.
  • 27. 9. - Prv parlamentarni izbori u Crnoj Gori, bez definisanih političkih grupa.
  • septembar - Pobune Srba u novovaroškoj, sjeničkoj i novopazarskoj kazi, naročito oko Rogozne (u sjeničkoj se pobunili i muslimani)[1].
+ U Crnoj Gori u opticaj pušteni novčići od 1, 2, 10 i 20 para, ravnih austrougarskom heleru (crnogorski perper od 1909).

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Tokom/tijekom godine[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1906.

Nobelova nagrada za 1906. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 Istorija srpskog naroda, knj. 6, tom 1, str. 285
  2. Habsburška monarhija, Charles Taylor, str 186, Zagreb 1990
  3. Mitrović, 65
Literatura
  • Istorija srpskog naroda, knjiga 6, tom 1, SKZ 1983.
  • Mitrović, Andrej. Prodor na Balkan i Srbija 1908-1918. Nolit 1981.