1959

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1920-e | 1930-e | 1940-e | 1950-e | 1960-e | 1970-e | 1980-e | >
<< | < | 1955. | 1956. | 1957. | 1958. | 1959. | 1960. | 1961. | 1962. | 1963. | > | >>


1959 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1959
MCMLIX
Ab urbe condita 2712
Islamski 1378 – 1379
Iranski 1337 – 1338
Hebrejski 5719 – 5720
Bizantski 7467 – 7468
Koptski 1675 – 1676
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2014 – 2015
 - Shaka Samvat 1881 – 1882
 - Kali Yuga 5060 – 5061
Kineski
 - Kontinualno 4595 – 4596
 - 60 godina Yin Zemlja Svinja
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11959
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1959 (MCMLIX) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak (link pokazuje kalendar) po gregorijanskom kalendaru.

1959:
123456789101112
RođenjaSmrti

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 3. - Kiparski arhiepiskop Makarios III se vratio na Kipar posle tri godine izgnanstva.
  • 3. 3. - Lansiran Pioneer 4, prva američka sonda u heliocentričnoj orbiti.
  • 7. 3. - Tito se vratio u Beograd nakon duge posete zemljama Azije i Afrike.
  • 7. 3. - Mosulski ustanak: arapski nacionalisti, pristalice Nasserove UAR pokrenuli pobunu protiv iračke vlade, koja je odmah razbijena.
  • 9. 3. - Pojavila se lutka Barbika (Barbie).
  • 10. 3. - Počinje Tibetanski ustanak protiv kineskih vlasti, iz straha da će Dalaj Lama biti otet - ugušen do 23-eg.
  • mart - Povučen jugoslovenski ambasador iz Tirane[2].
  • mart - Austrijski parlament podržao odluku koruških vlasti o prekidu upotrebe slovenačkog u osnovnim školama; demonstracije u Mariboru.
  • 18. 3. - Predsednik SAD Dwight D. Eisenhower potpisao zakon o ulasku Havaja u Uniju.
  • 24. 3. - Irak se povukao iz proameričkog Bagdadskog pakta.
  • 29. 3. - Barthélemy Boganda, premijer francuske Centralnoafričke republike, poginuo u avionskom udesu.
  • 30. 3. - Dalaj Lama XIV prešao u Indiju.
  • 30. 3. - Sunagawska borba: okružni sud u Tokiju presudio da stacioniranje američkih snaga u zemlji nije ustavno, što Ustavni sud obara u decembru.

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • maj - Ukinuto pravo Jugoslovenima da donose robe vrednosti do $165 i primaju pakete vrednosti do $65 svaka tri meseca bez carine (borba protiv crne berze)[2].
  • 1. 5. - Unija Gana-Gvineja preimenovana u Uniju Afričkih Država (Mali se pridružio 1961, razišla se 1962).
  • 4. 5. - Na Beverly Hillsu dodeljene prve Grammy nagrade (Gramophone Award).
  • 6. 5. - Južnovijetnamski zakon 10-59 omogućuje smrtnu kaznu za uništavanje poljoprivrednih alatki ili članstvo u nekim organizacijama, npr. VietCong.
  • 11. 5. i 19. 5. - Studentski neredi u Zagrebu odn. Skoplju povodom lošeg kvaliteta prehrane.
  • 12. 5. - Predsednik Tito dobio na poklon (drugi?) tom Vojne enciklopedije.
  • 16. 5. - Jugoslavija prihvata opšte principe GATT-a.
  • 17. 5. - Počela agrarna reforma na Kubi, na čelu instituta za reformu je Che Guevara.
  • 17. 5. - Kod Lisabona inaugurirano Svetilište Krista Kralja, po ugledu na statuu iz Rio de Janeira.
  • 19. 5. - Narodna armija Vijetnama osnovala Grupu 559 za transport i logistiku između severa i juga zemlje - tzv. Hồ Chí Minhov put služi do kraja rata 1975.
  • 28. 5. - Dva majmunčeta, Able i Miss Baker, su prva živa bića koja su se vratila iz svemira, sa američkom raketom PGM-19 Jupiter.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Ilički neboder (poslije 2007)
Tito i Che Guevara
Tito i Haile Selasije u Kopru

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Palata Federacije je izgrađena
  • 1. 11. - Tutsiji pretukli Hutu političara Dominika Bonjumutvu u belgijskoj Ruandi, sledi period nazvan "Vetar uništenja" u kome ginu desetine hiljada ljudi.
  • 13 - 14. 11. - Sastanak filozofa i sociologa u Sarajevu - krajem godine dolazi do polemike "dogmate" Borisa Ziherla i "nedogmate" Gaja Petrovića.[7]
  • 18. 11. - Premijera filma Ben Hur, koji će dobiti 11 Oskara.
  • 19. 11. - Tito prvi put otvoreno priznaje postojanje dve grupe u CK - "ekonomista" (tehnokrata) i "komunista" (aparatčika)[8][9].
  • 20. 11. - Generalna skupština Ujedinjenih nacija usvojila Deklaraciju o pravima djeteta, kojom su proklamovana jednaka prava za svu djecu, bez obzira na rasu, vjeru, porijeklo i spol.
  • 29. 11. - Titograd - Bar je prva pruga normalnog kolosijeka u Crnoj Gori.

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Robert Noyce je napravio monolitno integralno kolo. Jean Hoerni je patentirao planarni proces za masovnu proizvodnju tranzistora i kola.
  • Izgrađena Palata Federacije na Novom Beogradu (danas Palata Srbije), u upotrebi od 1961.
  • Spomenik streljanim građanima u Kragujevcu.
  • Poljoprivreda u FNRJ: 2.130.000 ha pod pšenicom (208.000 državne farme, 214.000 kooperacije, 1.710.000 privatnici), proizvedeno 4.130.000 tona. Državni sektor je favorizovan, ima znatno veće prinose po hektaru[11].
  • Početkom godine loši odnosi između Jugoslavije i ostalih komunističkih zemalja[2] (naročito Kine i Albanije).
  • Izgrađena HE Gojak kod Ogulina. [1].
  • Jaka suša krajem leta izaziva nestašicu električne energije u Jugoslaviji krajem godine[2].
  • Branko Zebec prešao iz Partizana u Zvezdu.
  • Obnovljena sportska kladionica u Jugoslaviji.
  • "Lepotica '59" je Romana Milutin iz Dubrovnika.
  • Mihail Talj pobeđuje na čelendžer turniru u Jugoslaviji.
  • U pirotskom "Tigru" otvorena fabrika autoguma.
  • Grade se deonice Autoputa Bratstva i jedinstva Paraćin - Niš (otvorena 22. 11.) i Demir Kapija - Negotino, ukupno 110 km[12].
  • Izložbe jugoslovenskog savremenog slikarstva u Parizu i u SAD[13].
  • U RR Niš proizveden prvi tranzistorski radio aparat (prototip po Filipsovoj licenci je proizveden 1958 TESLA 59 TV, ali serijska proizvodnja počinje 1959).

1959. u temama[uredi - уреди | uredi izvor]

Rukovodstvo FNRJ:

Suvadivska (nepr.)

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1959.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelova nagrada za 1959. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. PACECO Container Crane. asme.org
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Collier's Year Book za 1959. (Microsoft Encarta 2004)
  3. 6. Pulski filmski festival. arhiv.pulafilmfestival.hr
  4. Prijem kubanske misije dobre volje, na čelu sa Ernestom Gevarom Sernom. foto.mij.rs
  5. Bajec, Dolničar, 1981, str. 158
  6. Bajec, Dolničar, 1981, str. 201
  7. "Back-Stage Struggle among Yugoslav Ideologists", 4 January 1960. HU OSA 300-8-3-9467
  8. "Marshal Tito on Yugoslav Economy", 7 May 1962. HU OSA 300-8-3-9528
  9. "After the First Session of the Third Plenum of the Yugoslav Central Committee", 28 February 1966. HU OSA 300-8-3-9960
  10. Na svečanosti povodom puštanja u rad velikog istraživačkog reaktora u institutu "Boris Kidrič", u razgovoru sa naučnicima i graditeljima reaktora u zgradi Direkcije Instituta. foto.mij.rs
  11. "Yugoslav Economic Situation", 19 April 1962. HU OSA 300-8-3-9533
  12. Bajec, Dolničar, 1981, str. 205
  13. Bajec, Dolničar, 1981, str. 321

Literatura/Spoljne veze[uredi - уреди | uredi izvor]

--