1877

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 18. vijek19. vijek20. vijek
Decenija: 1840-e  1850-e  1860-e  – 1870-e –  1880-e  1890-e  1900-e
Godine: 1874 1875 187618771878 1879 1880
1877 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1877
MDCCCLXXVII
Ab urbe condita 2630
Islamski 1293 – 1294
Iranski 1255 – 1256
Hebrejski 5637 – 5638
Bizantski 7385 – 7386
Koptski 1593 – 1594
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1932 – 1933
 - Shaka Samvat 1799 – 1800
 - Kali Yuga 4978 – 4979
Kineski
 - Kontinualno 4513 – 4514
 - 60 godina Yin Vatra Vo(l)
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11877
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1877 (MDCCCLXXVII) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom odn. redovna godina koja počinje u subotu po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.


Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 17. 2. - Porfirio Díaz postaje privremeni predsednik Meksika, od maja i ustavni (vl. 1877-80. i 1884-1911.).
  • 20. 2. (8. 2. po j.k.) - Izbori za Veliku narodnu skupštinu u Srbiji - knez se nadao pobedi konzervativaca nad liberalima, ali većinu dobijaju radikali i karađorđevićevci, "elementi nereda" po kneževom mišljenju[2].
  • 21. 2. - 4. 3. - Suđenje pedesetorici narodnjika u Moskvi (kraj 1878), 14 osuda na prinudni rad, raste broj deportacija (kao i radikalizma grupe).
  • 28. 2. (16. 2. po j.k.) - Velika narodna skupština u Beogradu: donesena odluka o miru sa Turskom, nakon čega je skupština odmah raspuštena, pre nego što se mogla povesti rasprava o vladinoj ratnoj politici[3].
  • februar - Rasprava preko štampe dvojice prvaka dalmatinskih Srba, Jovana Sundečića (protivi se cepanju Narodne stranke na srpsku i hrvatsku) i Nikodima Milaša (zalaže se za uže srpske ciljeve)[4].

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 4. 6. (23. 5. po j.k.) - Počinje turska ofanziva na Crnu Goru sa oko 65.000 vojnika: Sulejman-paša iz Hercegovine (Gacka) sa preko 40.000 ljudi, još dve vojske iz pravca Berana i Podgorice[7][8].
  • 4. 6. - Bitka kod Goranskog: Turci nadjačali Crnogorce blizu Plužina.
  • 16. 6. - Knez Milan i Ristić se u rumunskom Ploeštiju sastali sa ruskim carem Aleksandrom: ponovo se savetuje uzdržanost, bar dok ruska vojska ne pređe Dunav[9].
  • 17. 6. (5. 6. po j.k.) - Počinju glavni turski udarci na Crnu Goru ("devet krvavijeh dana"): Sulejman-paša se probio do Spuža i spojio s odredom iz pravca Albanije, ali dobija prekomandu u Bugarsku[7].
  • 17. 6. - Bitka u White Bird Canyon, Idaho, je pobeda naroda Nez Percé koji pokušava izbeći saterivanje u rezervat ali tek prvi okršaj Rata Nez Perce na Severozapadu SAD (do oktobra).
  • 21. 6. - Molly Maguires, irski rudarski aktivisti, obješeni u zatvoru Okruga Carbon u gradu Jim Thorpe u Pennsylvaniji.
  • 22. 6. - Ruska vojska prelazi Dunav.
  • 24. 6. - Posle devetodnevnih borbi u Ostroškom klancu, Sulejman-pašine trupe iz Nikšića se spojile sa Ali Saib-pašinim sa juga (sutradan se povlače do tvrđave Spuž). Istog dana kod manastira Morače poražene Mehmed Ali-pašine trupe iz Berana[10].
  • 26. 6. - Vulkanska erupcija planine Cotopaxi u Ekvadoru sa piroklastičnim tokovima izaziva blatne poplave i 1000 mrtvih.
  • 28. 6. - Charles Bradlaugh i Annie Besant osuđeni u Engleskoj zbog objavljivanja knjige Charlesa Knowltona o kontroli rađanja.
  • 30. 6. - Britanska flota poslata u zaliv Bešik u Dardanelima.

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • proleće-leto - Nakon vlažnog proleća sa poplavama, Srbiju pogodilo sušno leto koje je prepolovilo prinose u poljoprivredi, povrh prošlogodišnjeg ratnog iscrpljivanja[13].

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Opsada Plevne, "Zauzeće Grivičkog reduta"
  • 1. 9. - U Srbiji se prvi put polaže matura.
  • 1 - 3. 9. - Bitka kod Lovče, treća bitka u opsadi Plevne - Rusi zauzimaju tvrđavu Loveč, zaštitu komunikacionih linija za Plevnu.
  • 5. 9. - Ludi Konj ubijen u utvrđenju u Nebraski.
  • 5. 9. - Mars u bliskoj opoziciji, Giovanni Schiaparelli ga osmatra i misli da vidi kanale (canali), što je na engleskom prevedeno rečju canals koja odgovara veštačkim kanalima - narednih decenija se razvija folklor o Marsovcima.
  • 8. 9. (27. 8. po j.k.) - Crnogorci osvojili Nikšić i devetnaest topova[16]. Iz grada i okoline se odseljava 283 muslimanske porodice[17].
  • 11. 9. - Rusko-rumunski krvavi juriš na Plevnu, Rumuni uspevaju zadržati redut Grivica - zbog velikog broja žrtava, ruska komanda će promeniti taktiku.
  • 11. 9. - Britanski jedrenjak Avalanche potonuo nakon sudara u La Manšu, 106 mrtvih.
  • 13 - 17. 9. - Odbijen još jedan turski napad na prijevoj Šipka.
  • septembar - Crnogorci zauzeli Bileću, iz osvete zapaljene turske kuće[18]; pošto se Austrougarska protivi crnogorskom napredovanju u Hercegovini i prema Novom Pazaru, operacije se prenose prema Baru[7].
  • 17. 9. - Pōmare V postaje poslednji kralj Tahitija (do 1880).
  • 24. 9. - Pogibijom (ili samoubistvom) Saigō Takamorija okončava se pobuna u Satsumi.
  • septembar, krajem - U skladu s ruskim pozivom, srpska vlada pozvala dvadesetak bataljona "na dvadesetpetodnevno obučavanje" na turskoj granici, broj vojnika kasnije povećan na 25-30 hiljada[15].

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 14. i 28. 10. - Izbori u Francuskoj: republikanci zadržavaju ubedljivu većinu - konačni poraz monarhista, parlament u Trećoj republici više nikada neće biti raspušten (predsednički sistem će se vratiti tek 1958).
  • 5. 10. - Poglavica Joseph se predao vojsci SAD - kraj Rata Nez Perce.
  • 16. 10. - Uredba mađarske vlade: u narodnosnim školama u bivšoj Granici nastava se sprovodi na maternjem jeziku, ali treba obratiti naročitu pažnju na učenje državnog, mađarskog, jezika[19].
  • 21. 10. - Osvećenje pravoslavne crkve Svetog blagovještenja u Dubrovniku.
  • 22. 10. - Rudarska katastrofa u Blantyre - 207 poginulih, najgora rudarska nesreća u istoriji Škotske.
  • 24. 10. - Opsada Plevne: rusko-rumunske snage u potpunosti blokirale grad.
  • 30. 10. (18. 10. po j.k.) - U Sankt Peterburgu počinje Proces 193, sudi se revolucionarima-narodnjicima, učesnicima "Odlaska u narod" uhapšenim još 1873-74. (proces traje do sledećeg februara).

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 2. 12. - U Rumi održan veliki antiturski narodni zbor, upućena rezolucija banu Mažuraniću[21].
  • 6. 12. - Prvi broj Washington Post-a.
  • 7. 12. (25. 11. po j.k.) - Topolska buna: jedan bataljon narodne vojske se pobunio na Stanovljanskom polju kod Kragujevca i krenuo u Topolu - slabo organizovani karađorđevićevski pokušaj zbacivanja kneza Milana, ugušena posle četiri dana[22].
  • 9. 12. - Osnovano Prvo trezvenjačko društvo u Srbiji.
  • 10. 12. - Opsada Plevne: dan nakon krvavog pokušaja proboja u kojem je i sam ranjen, Osman Nuri-paša predaje grad. Oslobođene ruske snage za okončanje borbi na Šipki.
  • 11. 12. - Rasulo topolskih pobunjenika usled približavanja vojske pukovnika Milutina Jovanovića, koji zatim naređuje da se sruši Topolski grad ("kula").
  • 13. 12. (1. 12. po j.k.) - Proklamacija kneza Milana - Srbija ponovno objavljuje rat Turskoj - Drugi srpsko-turski rat.
  • 15. 12. - Ibarska, Moravska i Dunavska divizija nastupaju prema jugu, za pet dana opkoljavaju Niš[23].
  • decembar - Izaslanik srpske vlade Đoka Vlajković pregovara u Rači sa begovima iz okoline Gradačca i Bijeljine - sporazumevaju se da begovi ustupe trećinu zemalja i omoguće otkup[24].
  • 17. 12. - Potpuk. Jevrem Marković sa Knjaževačkom vojskom zauzeo položaj Babina glava, dva dana docnije prevoj Sveti Nikola[25].
  • 24. 12. - Oslobođena Ak-Palanka (Bela Palanka), čime je zatvoren zapadni prilaz Sofiji.
  • 25. 12. - Ibarska divizija pukovnika Biničkog oslobađa Kuršumliju, približiće se Samokovu i Prepolcu na putu Priština-Prokuplje. Istog dana krvave borbe na Nišoru, severno od Pirota.
  • 28. 12. - Turci napustili Pirot kome je pretilo opkoljavanje, srpska vojska zatim kreće ka Sofiji, u sadejstvu sa ruskom vojskom.

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Maketa zgrade HAZU

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1877.

Januar/Siječanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Istorija s. n. V-1, 390
  2. Istorija s. n. V-1, 393-4
  3. Istorija s. n. V-1, 394
  4. Istorija srpskog naroda, knjiga 6, tom 1, str. 349
  5. Istorija s. n. V-1, 396
  6. Istorija s. n. V-1, 444
  7. 7,0 7,1 7,2 Ćorović, Vladimir. Istorija srpskog naroda, Put na Berlinski kongres. rastko.rs
  8. Crna Gora od kraja XV veka do 1914. godine, rastko.rs
  9. Istorija s. n. V-1, 397
  10. 10,0 10,1 Istorija s. n. V-1, 445
  11. Istorija s. n. V-1, 395-6
  12. Istorija s. n. V-1, 397-8
  13. Istorija s. n. V-1, 395
  14. Istorija s. n. V-1, 522
  15. 15,0 15,1 Istorija s. n. V-1, 398
  16. "Srpske novine", 30.8.1877, str. 2. digitalna.nb.rs (pristup. 29.11.2015.)
  17. Bojović, Jovan R. (1990). O stanovništvu slovenskog porijekla u Albaniji. rastko.rs
  18. Hannes Grandits; Nathalie Clayer; Robert Pichler (15 May 2011). Conflicting Loyalties in the Balkans: The Great Powers, the Ottoman Empire and Nation-Building. I.B.Tauris. str. 126–. ISBN 978-1-84885-477-2. http://books.google.com/books?id=xHEnVxnHIHgC&pg=PA126. 
  19. Istorija s. n. V-2, 166
  20. Istorija s. n. V-1, 399
  21. Istorija s. n. V-2, 258
  22. Istorija s. n. V-1, 399-400
  23. Istorija s. n. V-1, 402
  24. Istorija s. n. V-1, 524
  25. Istorija s. n. V-1, 402-3

V. također[uredi - уреди | uredi izvor]

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]