1801

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Ovo je članak o godini 1801.
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 18. vijek19. vijek20. vijek
Decenija: 1770-e  1780-e  1790-e  – 1800-e –  1810-e  1820-e  1830-e
Godine: 1798 1799 180018011802 1803 1804
1801 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1801
MDCCCI
Ab urbe condita 2554
Islamski 1215 – 1216
Iranski 1179 – 1180
Hebrejski 5561 – 5562
Bizantski 7309 – 7310
Koptski 1517 – 1518
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1856 – 1857
 - Shaka Samvat 1723 – 1724
 - Kali Yuga 4902 – 4903
Kineski
 - Kontinualno 4437 – 4438
 - 60 godina Yin Metal P(ij)etao
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11801
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1801 (MDCCCI) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u utorak po julijanskom kalendaru.

1801:
123456789101112
RođenjaSmrti

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Centralna Evropa 1801.

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 2. 5. - Neuspešna francuska opsada toskanske tvrđave Porto Ferrajo na Elbi (do oktobra).
  • 6. 5. - Akcija od 6. maja 1801: britanski brik HMS Speedy zarobljava mnogo veću špansku šebek-fregatu El Gamo blizu Barcelone.
  • 10. 5. - Počinje Prvi berberski rat: paša Tripolija Jusuf Karamanli je objavio rat SAD, posjekavši stjegovni jarbol ispred konzulata, nakon što je Jefferson odbio zahtjevani danak.
  • 13. 5. (23 Floréal) - Cisalpinska Republika podeljena u 12 departmana.
  • 14. 5. - Admiral Nelson stigao do Revala (Talinna), ruski car Aleksandar pregovara o miru.
  • 20. 5. - 6. 6. - Rat naranči: Španija podstaknuta od Napoleona da napadne Portugal, koji nije želeo prekinuti savez sa Britanijom.
  • 27. 5. - Francuska ekspedicija Nicolas Baudina stiže do Australije; otkriva Otoke Montebello itd.
  • 29. 5. - Helvetska Republika ima novi ustav, tzv. Malmaisonski, nametnut od Napoleona. Napoleon i Talleyrand žele otupiti oštricu revolucionarnosti i nacionalizma u klijentskim republikama, delom zbog kompromisa sa ostalim silama.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 6. 6. - Badajozkim ugovorom okončan špansko-portugalski sukob: Portugal gubi Olivençu.
  • 13. 6. (24 Prairial) - Algeciraska kampanja: francuski kontraadmiral Linois kreće iz Toulona, ne bi li se pridružio franko-španskoj floti kod Cadiza (mora proći Gibraltar).
  • 27. 6. (8 Messidor) - Francuzi u Kairu, na čelu s gen. Belliardom, predali se britansko-osmanskim snagama nakon opsade.

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Napoleon potpisuje Konkordat
  • 15. 7. (26 Messidor) - Konkordat iz 1801.: sporazum Napoleona i pape Pija VII. (na snazi do 1905).
  • jul - Britanci zauzeli, uz prećutan pristanak, portugalsko ostrvo Madeira (do 1802).
  • 18. 7. - Matthew Flinders zaplovio prema Novoj Holandiji, tj. Australiji (do 1803).
  • 26. 7. - Nakon smrti Umdat ul-Umare, njegov naslednik potpisuje ugovor kojim država Arkot u južnoj Indiji dolazi pod britansku vlast (generalni guverner Britanske Indije je Richard Wellesley).

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 8. - Akcija od 1. avgusta 1801: američka škuna USS Enterprise zarobila tripolitansku polaku.
  • 4. i 15/16. 8. (4 i 27/28 Thermidor) - Napadi na Boulogne: admiral Nelson ne uspeva razbiti francusku flotilu.
  • 19. 8. - Janičari ušli u Gornji grad Beogradske tvrđave i praktično zarobili vezira Hadži Mustafu.
  • 24. 8. (6 Fructidor) - Pariski ugovor: Francuska garantuje Bavarskoj posede na desnoj obali Rajne i nadoknadu za levoobalne (približavanje dve zemlje).

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Jacquardov razboj, bušene kartice u prednjem planu
  • 2. 9. (15 Fructidor) - Opsada Aleksandrije: Francuzi se predaju posle 16 dana. Vojska, na čelu s gen. Menouom se može vratiti kući ali teško oružje i brodovi pripadaju Britancima ili Turcima. Britanci uzimaju i Kamen iz Rosette. U Egiptu dolazi do borbe za prevlast između Osmanlija, mameluka i egipatskih plemića, u kojoj Muhamed Ali odnosi prevagu 1805.
  • 11. 9. - U Leipzigu je premijerno izvedena romantična tragedija Friedricha Schillera "Djevica Orleanska", doživjevši velik uspjeh.
  • 12. 9. - Potvrđen dekret o priključenju Gruzije Rusiji.
  • 15. 9. - Krunisan ruski car Aleksandar I.
  • 19 - 25. 9. - U Parizu se održava 2. izložba proizvoda francuske industrije, Joseph Marie Jacquard prikazuje svoj razboj (dobija bronzanu medalju) - začetak programabilnih mašina.
  • 29. 9. (7 Vendémiaire an X) - Madridski ugovor između Francuske i Portugala: Francuska Gvajana proširena na račun Portugalskog Brazila; portugalske luke zatvorene za britanske brodove.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 10. (9 Vendémiaire) - U Londonu potpisani preliminarni članci mira između V. Britanije i Francuske.
  • 8. 10. (16 Vendémiaire) - Mirovni sporazum Francuske i Rusije.
  • 9. 10. - Preliminarni mir između Francuske i Osmanskog carstva.
  • oktobar - Pobuna na Haitiju na čelu sa Hyacinthe Moïseom, zbog prinudnog rada u očekivanju francuske ekspedicije.
  • 17. 10. - Prevrat u Batavijskoj Republici: proguran je ustav sa reakcionarnim elementima, Republika postaje Komonvelt. Sistem je autoritarniji, nestaje revolucionarna ikonografija.
  • 21. 10. (29 Vendémiaire) - Pobuna crnih vojnika na Gvadalupi.
  • 28. 10. (6 Brumaire) - Pobuna francuskih zarobljenika na britanskom brodu Prince u Indijskom okeanu - preuzeli su kontrolu nad brodom i otplovili prema Mauricijusu.

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 10. 11. - Britanci preuzimaju pola države Awadh na severu Indije, kao i upravu nad vojskom.
  • novembar - Lionska konsulta: predstavnici Cisalpinske Republike stižu u Lion na vanredno zasedanje, na kome će u januaru biti proglašena Italijanska Republika.

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

"Dahije ubijaju Mustafa-pašu"

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1801-03 - Harambaša Laza ima najpoznatiju hajdučko-razbojničku družinu u Beogradskom pašaluku, strah i trepet na austrijskoj strani - u njoj četuje i Stanoje Glavaš[4].
  • Prvi put održan popis stanovništva u Francuskoj.
  • Marko Vojnović dobio čin admirala u ruskoj mornarici.
  • Atanasije Stojković piše roman "Aristid i Natalija", kao i naučno delo "Fisika, prostim jezikom spisana za rod slaveno-serbskij".
David: "Napoleon prelazi Alpe" (prva od pet verzija)

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1801.

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 Istorija s. n. IV-1, 415
  2. Istorija s. n. IV-1, 416
  3. Ćorović, Vladimir. Istorija srpskog naroda - Početak ustanka u Srbiji. rastko.rs
  4. Istorija s. n. IV-1, 424
Literatura
  • Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959
  • Istorija srpskog naroda, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-I)