1926

Izvor: Wikipedia

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1890-e | 1900-e | 1910-e | 1920-e | 1930-e | 1940-e | 1950-e | >
<< | < | 1922. | 1923. | 1924. | 1925. | 1926. | 1927. | 1928. | 1929. | 1930. | > | >>


1926 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1926
MCMXXVI
Ab urbe condita 2679
Islamski 1344 – 1345
Iranski 1304 – 1305
Hebrejski 5686 – 5687
Bizantski 7434 – 7435
Koptski 1642 – 1643
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1981 – 1982
 - Shaka Samvat 1848 – 1849
 - Kali Yuga 5027 – 5028
Kineski
 - Kontinualno 4562 – 4563
 - 60 godina Yang Vatra Tigar
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11926
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1926 (MCMXXVI) bila je redovna godina koja počinje u petak.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Zgrada Narodne banke u Beogradu, proširena 1922-25

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

Robert H. Goddard sa raketom

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 4. 4. - Nikola Pašić, predsednik ministarskog saveta, dao ostavku pod pritiskom zbog korupcijskih skandala.
  • 7. 4. - Neuspeli atentat na Musolinija u Rimu, Violet Gibson mu okrznula nos - sledeće noći napadi na antifašiste.
Nikola Uzunović, premijer KSHS 1926-27
  • 8. 4. - Nikola Uzunović novi predsednik vlade (takođe radikal), i dalje koalicija sa HSS-om.
  • 9. 4. - Pobuna solunskog garnizona protiv Pangalosa - brzo ugušena.
  • 11. 4. - Stjepan Radić drži govor u Pakracu, između ostalog spočitava ministru saobraćaja Krsti Miletiću "4000 tone ugljena" koji se "kradu svakog meseca" u Zagrebu.
  • 11. 4. - Grčki diktator Pangalos pobedio sa 93% na predsedničkim izborima s malim odzivom.
  • 12. 4. - Ministar Miletić daje ostavku uz obrazloženje: "ne želim da budem više u prilici da sa ovakom jednom bitangom i vucibatinom sedim za jednim istim stolom"[4] (misleći na Radića) - kriza vlade.
  • 15. 4. - Uzunović dao ostavku i odmah formirao novu vladu, bez Radića (dvojica radićevaca, Šuperina i Nikić, ostali u vladi).
  • 17. 4. - Mandžurski gospodar rata Zhang Zuolin zauzeo Peking od frakcije Guominjun i stavio pod kontrolu Beiyanšku vladu.
  • 20. 4. - Potpisan Mellon–Berengerov sporazum o otplati francuskog duga SAD: znatno smanjena količina, laki uslovi ali nepopularan u Francuskoj (ratifikovan 1929, većina duga zbog Depresije nije ni otplaćena).
  • 21. 4. (pominje se i isti datum 1925.) - Uništavanje ranoislamskog nasleđa u Saudi Arabiji: po naređenju Ibn Sauda srušeni mauzoleji na groblju Al-Baqi' u Medini.
  • 24. 4. - Berlinski ugovor između Nemačke i SSSR: neutralnost jedne prema drugoj zemlji u slučaju napada treće.
  • 24. 4. - Reza-šah Pahlavi krunisan za šaha Persije (Irana).
  • 26. 4. - Ljuba Jovanović isključen iz radikalne stranke zbog pisma u kojem je kritikovao Pašića; vlada u sukobu sa Pašićem.
  • 29. 4. - Obnovljena "R-R" koalicija, radićevci dobijaju još tri ministarstva (Pavle Radić, Krajač i Pucelj).

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 7. - Kuomintang počinje Severnu ekspediciju, vojnu kampanju za ujedinjenje Kine (do 1928).
  • 2. 7. - Na drugom nacističkom kongresu u Vajmaru, Velikonemački omladinski pokret promenio ime u Hitlerov omladinski savez nemačke radničke omladine (Hitlerjugend).
  • 3. 7. - U Bitolju ubijen Spasoje Hadži-Popović, direktor novina "Južna zvezda", organizator je VMRO-ovac Krste Ljondev (Кръсте Льондев).
  • 9. 7. - General Óscar Carmona, lider najkonzervativnijeg krila portugalskih revolucionara, izvodi puč i imenuje se za predsednika (ostaje na toj poziciji do 1951, kasnije kao figura).
  • 9. 7. - Pretpremijera Valentinovog filma The Son of the Sheik (masovno prikazivanje od septembra).
  • 10. 7. - Veći upad Makedonaca iz Bugarske u Kraljevinu SHS - prvi u nizu upada na Balkanu[7].
  • 10. 7. - Munja izazvala požar u arsenalu Picatinny u Nju Džersiju - eksplozija nekoliko hiljada tona eksploziva u naredna 2-3 dana.
  • 12. 7. - Nikola Nikić, odmetnik iz HSS osnovao novi poslanički klub sa nekoliko pristalica.
  • 16. 7. - Valutna kriza u Francuskoj: 206,4 franka za funtu odn. 42,49 za dolar (20. jula 49,22 za dolar).
Nosači kovčega na sahrani Dzeržinskog
  • 23. 7. - Fox Film kupio zvučni sistem Movietone.
  • 23. 7. - Raymond Poincaré po treći put premijer Francuske (do 1929), preduzima mere za stabilizaciju franka.
  • 30. 7. - Delegati iz Britanije, Francuske, Grčke, Italije i Kraljevine SHS potpisali ugovor o granicama Albanije.[7]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 8. - U Meksiku stupa na snagu Zakon za reformu Krivičnog zakona, poznatiji kao Callesov zakon, kojim se vrlo represivno sprovodi separacija crkve i države - posledica je Kristeroski rat.
  • 5. 8. - Osnovan Državni arhiv u Novom Sadu, današnji Arhiv Vojvodine.
  • 6. 8. - Amerikanka Gertrude Ederle preplivala Lamanš.
  • 6. 8. - Warner Bros.-ovim filmom Don Juan predstavljen zvučni sistem Vitaphone (muzika i zvučni efekti).
  • 11. 8. - Kolektivna nota Grčke, Rumunije i Kraljevine SHS Bugarskoj, u kojoj se zahteva kraj makedonskih upada.
  • 11. 8. - Otvorena srpska knjižara u Episkopskom dvoru u Temišvaru (do 1946).
  • 15. 8. - Opštinski izbori u Srbiji i Crnoj Gori, u Beogradu pobeđuju demokrate na čelu sa Kostom Kumanudijem (gradonačelnik do 1929).
  • 17. 8. - Sporazum Grčke i Kraljevine SHS o slobodnoj zoni u solunskoj luci[7], kao i ugovor o prijateljstvu.
  • 18. 8. - Mussolini najavio kontroverznu meru revalvacije lire (Quota 90): 90 lira za britansku funtu umesto 150.
  • 22. 8. - General Georgios Kondilis oborio grčkog diktatora gen. Pangalosa i postaje premijer do decembra, admiral Pavlos Kunduriotis je ponovo predsednik (do 1929).
  • 23. 8. - Umire filmska zvezda Rudolph Valentino, obožavateljke u histeriji (sahranjen 7. 9. u Holivudu).
  • 29. 8. - Kod Lenjingrada potonuo parobrod "Burevestnik" sa 404 osobe, zvanično 65 mrtvih.

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Zeleni venac u Beogradu
  • 1. 10. - Otvorena beogradska pijaca Zeleni venac. Nakon što je ove godine zatvorena Velika pijaca (danas Studentski trg), otvorene su još i Kalenić guvno i Jovanova pijaca[11].
  • 14. 10. - U Engleskoj objavljena knjiga Winnie Pooh.
  • 20. 10. - Na Kubi gine 650 ljudi od uragana.
  • 23. 10. - Na XV partijskoj konferenciji Lav Trocki i Lav Kamenjev izbačeni iz Politbiroa SKP(b) - poraz Ujedinjene opozicije Staljinu.
  • 31. 10. - Mladi anarhista Anteo Zamboni (15) pucao na Mussolinija i promašio - na mestu je linčovan a režim će ovo upotrebiti za eliminaciju opozicije.
  • 31. 10. - Obilježena prva Svetkovina Krista Kralja (papin odgovor na nacionalizam i sekularizam).

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak – April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Avgust/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan – Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1926.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelova nagrada za 1926. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. "Politika", 4. januar 1926, str. 4. digitalna.nb.rs (pristup. 30.9.2015.)
  2. "Politika", 13. mart 1926, str. 6. digitalna.nb.rs (pristup. 11.11.2015.)
  3. Jusuf Mehonić – Junak koji nije prihvatio okupaciju Sandžaka. sandzakpress.net (pristup. 11.11.2015.)
  4. "Politika", 13. april 1926, str. 1. digitalna.nb.rs
  5. "Politika", 4. maj 1926, str. 4. digitalna.nb.rs
  6. "Politika", 24. maj 1926., str. 2-4. digitalna.nb.rs
  7. 7.0 7.1 7.2 7.3 Chronology 1926, Indiana University, League of Nations Timeline
  8. Seventh Ordinary Session of the Assembly
  9. "Politika", 10. septembar 1926, str. 4. digitalna.nb.rs
  10. Vladimir Ćorović, Istorija Srba
  11. Gradske pijace, O nama, Istorijat. bgpijace.rs (pristup. 29.9.2015.)
  12. YUGOSLAVIA: Foul Means, Time magazin od 22. nov. 1926