1895

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije

< | 18. vijek | 19. vijek | 20. vijek | >
< | 1860-e | 1870-e | 1880-e | 1890-e | 1900-e | 1910-e | 1920-e | >
<< | < | 1891. | 1892. | 1893. | 1894. | 1895. | 1896. | 1897. | 1898. | 1899. | > | >>


1895 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1895
MDCCCXCV
Ab urbe condita 2648
Islamski 1312 – 1313
Iranski 1273 – 1274
Hebrejski 5655 – 5656
Bizantski 7403 – 7404
Koptski 1611 – 1612
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1950 – 1951
 - Shaka Samvat 1817 – 1818
 - Kali Yuga 4996 – 4997
Kineski
 - Kontinualno 4531 – 4532
 - 60 godina Yin Drvo Koza
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11895
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1895 (MDCCCXCV) bila je redovna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u nedjelju po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).


Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

Prvi benzinski omnibus

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • proleće - Bivši kralj Milan ponovo odlazi iz Srbije a vraća se kraljica Natalija[1].

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Suđenje Oscaru Wildu

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 11. 6. - Britanci anektirali Tongaland na krajnjem istoku Južne Afrike (danas Maputaland).
  • 11. 6. - Automobilska trka Paris–Bordeaux–Paris, nezvanični pobednik Émile Levassor u dvosedu Panhard & Levassor a zvanični Paul Koechlin u Peugeotovom četvorosedu.
  • jun - Pad austrijske koalicione vlade usled odluke o slovenskim razredima u celjskoj gimnaziji (odlazi knez Windischgrätz, dolazi grof Kielmansegg) - kraj pokušaja da se u Austriji vlada ustavnim putem[3].
  • jun - Etiopska diplomatska misija u Rusiji, zaključen sporazum o vojnoj pomoći.
  • 20. 6. - Otvoren Kilski kanal u Nemačkoj između Severnog i Baltičkog mora.
  • 20. 6. - Ugovorom iz Amapale osnovana Centralnoamerička Republika, unija Hondurasa, Nikaragve i Salvadora - traje do 1898.

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 7. - Britanska vlada uvodi protektorat nad Istočnom Afrikom (Kenija).
  • 7. 7. (25. 6. po j.k.) - Nikola Hristić dao ostavku, nova srpska vlada naprednjaka Stojana Novakovića (prekid naprednjaka sa austrofilskom politikom). (ili 22.6./4.7.[1])
  • 10/11. 7. - Duhobori spaljuju svoje oružje u ruskoj Transkavkaziji, sledi represija od strane vladinih kozaka.
  • 15. 7. (3. 7. po j.k.) - Stefan Stambolov, bivši bugarski premijer, teško povređen u atentatu u Sofiji, umire tri dana kasnije.
  • jul - U Makedoniji dignut Melnički ustanak (poznat i kao Melnička avantura, u Bugarskoj kao Četnička akcija Makedonskog komiteta).
  • jul - Uvedena kamera Pocket Kodak.
  • 18. 7. - U Sremskim Karlovcima objavljen prvi broj časopisa "Brankovo kolo" (izlazio do 12. jula 1914).
  • 20. 7. (8. 7. po j.k.) - Novi Zakon o konversiji državnih dugova Srbije (Popovićev ili "Karlsbadski aranžman") od nominalnih 355,3 miliona dinara - izbegnuto bankrotstvo po cenu stavljanja finansija (Srpske monopolske uprave) pod strani nadzor.
  • 24. 7. (12. 7. po j.k.) - U Srbiji donet zakon za iskorenjivanje hajdučije.
  • 31. 7. - Osnovana Baskijska nacionalistička stranka.
  • leto - Guglielmo Marconi počinje da eksperimentiše sa radio-talasima na otvorenom, uspeva da prenese signale preko 3 km.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Adamsova elektrocentrala na Nijagarinim vodopadima

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 5. 9. - U Beogradu počela s radom Srpska crtačka i slikarska škola.
  • 10. 9. - Na izborima za Dalmatinski sabor u Dubrovniku izabran hrvatski kandidat Vlaho DeGiulli, jer su ga podržali autonomaši, ranije saveznici srpske stranke[4].
  • septembar? - Umro mitropolit raško-prizrenski Melentije (Grk), za administratora postavljen Grk Visarion, ali ga Srbi ubrzo primorali na odlazak.
  • 17. 9. - Etiopski car Menelik II poziva na mobilizaciju, biće okupljena vojska od 196.000.
  • 18. 9. - Booker T. Washington održao govor u Atlanti koji je postao osnova Kompromisa iz Atlante: crnci će biti politički pokorni u zamenu za osnovno obrazovanje i pravično suđenje.
  • 18. 9. - Daniel David Palmer prvi put primenio kontroverznu hiropraktiku.
  • 28. 9. - Na kongresu u Limožu osnovan francuski sindikat Confédération générale du travail (CGT).
  • 30. 9. - Grof Kasimir Felix Badeni predsednik vlade austrijskih zemalja (do 1897).

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini: 1.568.092 stanovnika, pravoslavaca 42,94 %, muslimana 34,99 %, katolika 21,31 %. U gradovima ima 57,24% muslimana[5].
  • Časopis "Nada" - izdaje ga bosanska vlada, "čisto hrvatski list"[6].
  • Proradila HE Krka kod Šibenika, snage 0,6 MW - dio prvog cjelovitog elektroenergetskog sustava na tlu Hrvatske.
  • Hrvatski pedagoško-knijiz̆evni zbor počinje izdavanje Pedagogijske enciklopedije.
  • Osnovana Privilegovana zemaljska banka za BiH.
  • Termoelektrana i javna rasveta u Sarajevu.
  • Izveštaji srpskog konzula iz Prištine: pećke muhadžire, "najgore" arnautske, proteruju na Kosovo; srušene četiri crkve tokom leta i jeseni; kosovski Kolašin u blokadi zbog hajduka Šabana Koprive i Huseina Delića[7].
  • Pećka patrijaršija: gradi se reprezentativni konak u severozapadnom delu porte.
  • U Srbiji osnovan Savez zemljoradničkih zadruga (daju kredite seljacima).
  • U tri navrata zabranjivan uvoz svinja iz Srbije u Ugarsku.
  • Knjige — Jovan Cvijić: "Karst, geografska monografija", Stevan Sremac: "Ivkova slava", J. J. Zmaj: "Snohvatice" i "Druga pevanja".
  • 1895-96 - Emir Afganistana Abdur Rahman Khan potčinjava Kafiristan, preobraća stanovništvo u islam i menja ime zemlje u Nuristan.
  • Jagadish Chandra Bose prikazao u Kalkuti prenos mikrotalasnih zraka.

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1895.

Januar/Siječanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Novica Cerović, crnogorski vojvoda (* 1805)
  • Anastasija Petrović-Njegoš, velika vojvotkinja (* 1824)
  • Francis Mackenzie, preduzetnik i filantrop u Beogradu (* 1833)

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 Ćorović, Vladimir. Istorija srpskog naroda - Poslednji Obrenović. rastko.rs
  2. Petar Kočić - Prikazi, zabilješke, članci. rastko.rs
  3. Taylor, Habsburška monarhija, Zagreb 1990, str. 150
  4. Istorija srpskog naroda, knjiga 6, tom 1, str. 361
  5. Ćorović, Vladimir (1939). Političke prilike u Bosni i Hercegovini. rastko.rs
  6. Ćorović, Vladimir (1925). Književnost u Bosni i Hercegovini. rastko.rs
  7. Оснивање српског конзулата у Приштини 1890.. rastko.rs