1952

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Ovo je članak o godini 1952.

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1920-e | 1930-e | 1940-e | 1950-e | 1960-e | 1970-e | 1980-e | >
<< | < | 1948. | 1949. | 1950. | 1951. | 1952. | 1953. | 1954. | 1955. | 1956. | > | >>


1952 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1952
MCMLII
Ab urbe condita 2705
Islamski 1371 – 1372
Iranski 1330 – 1331
Hebrejski 5712 – 5713
Bizantski 7460 – 7461
Koptski 1668 – 1669
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2007 – 2008
 - Shaka Samvat 1874 – 1875
 - Kali Yuga 5053 – 5054
Kineski
 - Kontinualno 4588 – 4589
 - 60 godina Yang Voda Zmaj
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11952
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

1952 (MCMLII) je bila prijestupna godina koja počinje u utorak, gregorijanskog kalendara.


Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • početkom godine - U FNRJ uveden novi privredni sistem, "stopa fondova i akumulacije" - ukinuto direktno i sveobuhvatno planiranje[1].
  • 1. 1. - Osnovan Državni arhiv Crne Gore.
  • 5. 1. - Obnovljen Politikin zabavnik (izlazio 1939-41).
  • 8. 1. - Sporazum o privrednoj saradnji između FNRJ i SAD.
  • 9. 1. - Prezidijum Narodne skupštine FNRJ ratifikovao sporazum o vojnoj pomoći sa SAD (na snazi do 1959.)[2].
  • januar - Jugoslovenska vlada procenjuje da će tokom godine biti potrebno 269 miliona dolara strane pomoći za trgovinski deficit i program kapitalnih investicija[3] (tri zapadne sile daju 120 miliona do 30. juna[3]).
  • januar - U NR Kini se na Kampanju tri anti nadovezuje Kampanja pet anti: protiv podmićivanja, krađe državne imovine, izbegavanja poreza, varanja na državnim ugovorima i krađe državne ekonomske informacije.
  • 20. 1. - Anton Vovk, administrator ljubljanske dijeceze, poliven benzinom i zapaljen u Novom Mestu (teško povređen).
  • 25. 1. - Nakon što je egipatska policijska kasarna u Ismailiji odbila naređenje da preda oružje i povuče se iz kanalske zone, Britanci je zauzimaju nakon borbe u kojoj gine 50 Egipćana.
  • 26. 1. - Uhapšeno 46 osoba u Zagrebu koji su izvikivali nacionalističke parole nakon polufinala kupa Maršala Tita (petorica kasnije osuđeni na zatvorske kazne)[4].
  • 26. 1. - Kairski požar ili Crna subota: reakcija na jučerašnji događaj u Ismailiji, neredi u kojima je opljačkano i zapaljeno oko 750 zgrada - ovo se smatra početkom kraja egipatske monarhije.

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Lever House u Njujorku
  • 4. 4. - Izrael u Hagu traži tri milijarde dolara reparacija od Nemačke.
  • 5. 4. - U oluji istočno od Grenlanda bez traga nestalo pet norveških brodova fokolovaca.
  • ca. 9.4. - Rezolucija II kongresa Partije rada Albanije optužuje "fašističku Titovu kliku" za "likvidaciju albanskog življa" u Jugoslaviji.
  • 11. 4. - Zbacivanjem generala Balliviána, počinje Nacionalna revolucija u Boliviji (predsednik Víctor Paz Estenssoro) - širenje prava glasa, agrarna reforma, privatizacija kalajnih koncerna.
  • 15. 4. - Prvi let Boeing B-52 Stratofortress (u službi od 1955).
  • 15. 4. - Snage Republike Kine privremeno oduzele ostrvo Nanri komunistima.
  • ca. 18.4. - Opšti zakon o narodnim odborima - veća ovlašćenja, proširenje materijalne osnovice.
  • 28. 4. - Stupio na snagu Ugovor iz San Franciska između Japana i Saveznika - zvanični kraj II svetskog rata, okončana okupacija Japana.
  • 29. 4. - Zvanično otvorena Lever House u Njujorku, prvi neboder u internacionalnom stilu.

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

De Havilland Comet - početak mlaznog transporta
  • 2. 5. - Britanski BOAC otvorio prvu putničku liniju mlaznim avionima (London-Johanezburg, avion je De Havilland Comet).
  • 3. 5. - Američki potpukovnici Fletcher i Benedict se spustili avionom na geografski Severni pol.
  • 9. 5. - Zapadni saveznici će dati veće učešće Italiji u upravi Zone A ST Trsta.
  • 13. 5. - Osnovana bolnica "Dr Dragiša Mišović" u Beogradu.
  • 23. 5. - Otvoren Narodni muzej u Beogradu.
  • 27. 5. - V plenum CK KPJ[8] - rasprava o predlogu Ustavnog zakona, Tito govori u korist direktnih izbora i za federativnu republiku a ne federaciju republika.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 2. 8. - Finale olimpijskog nogometnog turnira u Helsinkiju, Jugoslavija – Mađarska 0:2.
  • 11. 8. - Kralj Talal Jordanski abdicira zbog mentalne bolesti - nasleđuje ga sin Hussein.
  • 12. 8. - Radnički nemiri u tekstilnoj fabrici u Kafr el-Dawwaru u Egiptu, dvojica kolovođa će biti obešena.
  • 26. 8. - Britanski putnički mlaznjak obavio povratno putovanje preko Atlantika, za jedan dan.
  • 27. 8. - Okončani pregovori o ratnoj odšteti između Nemačke i Izraela - Nemačka plaća tri milijarde maraka.

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 2. 9. - Na Univerzitetu Minnesota obavljena prva operacija na otvorenom srcu.
  • 9. 9. - Kod beogradskog Velikog ratnog ostrva, potonuo brod "Niš" sa 102 putnika i 3 člana posade - najveća brodska tragedija kod nas.
  • 9. 9. - U Egiptu donesen zakon o agrarnoj reformi, cilj je redistribucija zemlje u korist seljaka.
  • 10. 9. - Prvi put se sastala Evropska parlamentarna skupština (od 1962 Evropski parlament).
  • 12. 9. - Admiral John H. Cassady, komandant Šeste flote SAD, posetio Split, Tito obišao nosač aviona Coral Sea i osmatrao njegovo delovanje.
  • 14 - 17. 9. - Suđenje "jugoslovenskim kidnaperima" u Budimpešti - UDB-a otima informbirovske emigrante iz Mađarske[9].
  • septembar - Poseta jugoslovenske delegacije Grčkoj.
  • 17. 9. - Muhammad Naguib novi premijer Egipta (do 1954), prethodnik Ali Mahir Paša je prinuđen na ostavku 7. 9. zbog protivljenja agrarnoj reformi.
  • 18. 9. - Britanski šef diplomatije Anthony Eden je prvi zapadni političar koji dolazi u posetu Jugoslaviji; Jovanka Broz se prvi put pojavila kao Titova supruga[10].

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 3. 12. - U Čehoslovačkoj pogubljen Rudolf Slanski.
  • 5. 12. - Osnovan Muzej Nikole Tesle u Beogradu.
  • 5 - 9. 12. - Veliki smog u Londonu, neuobičajeno gusta i dugotrajna magla pomešana sa dimom, prekraćuje život hiljadama ljudi.
  • 9. 12. - Ukinut ustav Egipta iz 1923, Savet revolucionarne komande će sledećeg februara doneti novi.
  • 17. 12. - Prekid diplomatskih odnosa Jugoslavije i Vatikana.

Tokom godine[uredi - уреди | uredi izvor]

1952. u temama[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1952.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelova nagrada za 1952. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Bajec, Dolničar, 1981, str. 164
  2. Bajec, Dolničar, 1981, str. 151
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 Collier's Year Book za 1952. (Microsoft Encarta 2004)
  4. Jakovina, Američki komunistički saveznik, p. 422
  5. Poseta aerodromu u Puli i razgledanje prve pošiljke aviona iz SAD. foto.mij.rs
  6. Svedočanstva, br. 1, Beograd, 22. mart 1952. str. 8 - Deset beogradskih slikara o izložbi francuskog slikarstva. citajteo.rs. (pristup. 7.2.2016.)
  7. Svečano otvaranje novog doma SANU. foto.mij.rs
  8. V plenum CK KPJ. foto.mij.rs
  9. Heiner Timmermann (27 November 2013). The Future a Memory: The Cold War and Intelligence Services – Aspects. LIT Verlag Münster. str. 120–. ISBN 978-3-643-90442-3. http://books.google.com/books?id=5UmZAgAAQBAJ&pg=PA120. 
  10. Večernji prijem u Belom dvoru, u čast Entoni Idna. foto.mij.rs
  11. Jakovina, p. 412
  12. VI Kongres KPJ: grupna fotografija predsedništva. foto.mij.rs
  13. J.B. Tito glasa prilikom izbora opštinskih odbornika. foto.mij.rs
  14. Sabrina Ramet, Tri Jugoslavije...

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Milan Bajec, Ivan Dolničar (1981). Jugoslavija 1941-1981, Beograd: Eksport pres.
  • Da li je sloboda umela da peva?, Vuk Perišić, e-novine (o Šestom kongresu +).