1925

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1890-e | 1900-e | 1910-e | 1920-e | 1930-e | 1940-e | 1950-e | >
<< | < | 1921. | 1922. | 1923. | 1924. | 1925. | 1926. | 1927. | 1928. | 1929. | > | >>


1925 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1925
MCMXXV
Ab urbe condita 2678
Islamski 1343 – 1344
Iranski 1303 – 1304
Hebrejski 5685 – 5686
Bizantski 7433 – 7434
Koptski 1641 – 1642
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1980 – 1981
 - Shaka Samvat 1847 – 1848
 - Kali Yuga 5026 – 5027
Kineski
 - Kontinualno 4561 – 4562
 - 60 godina Yin Drvo Vo(l)
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11925
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1925 (MCMXXV) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Ahmet Zogu, na čelu Albanije 1925-39

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 3. - Izdat austrijski šiling, jedan za 10.000 austrougarskih kruna.
  • 4. 3. - Tzv. Hrvatsko narodno zastupstvo donosi zaključak o ulasku HRSS u Blok narodnog sporazuma i seljačke demokracije (Demokratska stranka, Slovenska ljudska stranka i Jugoslovenska muslimanska organizacija).
  • 4. 3. - Predsednik SAD Calvin Coolidge inauguriran u sopstveni mandat (bio je potpredsednik Warrenu G. Hardingu koji je umro 1923); prva inauguracija prenošena preko radija.
  • 6. 3. - Posle šest godina privremene belgijske administracije, bivši nemački okruzi Eupen-Malmedy potpuno integrirani u Belgiju.
  • 9. 3. - 1. 5. - Pinkov rat: britansko vazduhoplovstvo bombarduje pleme Mahsud u Južnom Vaziristanu (Britanska Indija, danas Pakistan).
  • 10. 3. - Mladi nacista smrtno ranio austrijskog pisca Huga Bettauera jer je ovaj satirizovao antisemitizam.
  • 18. 3. - Tri-State tornado je najsmrtonosniji koji je ikad pogodio SAD, 695 mrtvih u Ilinoju, Misuriju i Indijani.
  • 21. 3. - Guverner Tenesija potpisao Butlerov zakon kojim se zabranjuje predavanje evolucije i poricanje biblijskog opisa nastanka čoveka u državnim školama (ukinut 1967).
  • 22. 3. - Zasedanje parlamenta, Ljuba Davidović izlaže program Bloka narodnog sporazuma i seljačke (ljudske) demokratije - monarhija engleskog tipa i samouprava na svim nivoima. Kasnije u skupštini izbija tuča između radikala i opozicije (radićevci i demokrati), počela kada je hrvatski poslanik Albert Bazala udaren tašnom po glavi, nakon što je upotrebio reč "zastupnici" umesto "poslanici" i insinuirao da su neki od kolega "vladini poslanici".[4][5].
  • 25. 3. - John Logie Baird prikazuje TV sliku sa pokretnim siluetama u londonskoj robnoj kući Selfridges.
  • 27. 3. - Govor Pavla Radića u skupštini, HRSS priznaje Ustav i monarhiju Karađorđevića. Zauzvrat, vlada poništila samo mandate uhapšenog vođstva HRSS (Radić, St. Košutić, A. Košutić, Krnjević, Maček, Predavec).
  • 29. 3. - Prvi krug predsedničkih izbora u Nemačkoj, najviše glasova za Karla Jarresa iz Narodne partije, u drugom krugu će ustupiti mesto generalu Hindenburgu.
  • 31. 3. - Nesreća prilikom prelaska reke Weser kod Veltheima u Nemačkoj, utopio se 81 vojnik.

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Bauhaus u Dessau
  • proleće - Na sajmu u Leipzigu predstavljena kamera Leica, koja će popularizovati film 35 mm.

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Terazije u Beogradu

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Pavle Radić (HSS), ministar u koalicionoj vladi

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 10. - Osnovan Kinološki savez Srbije.
  • 2. 10. - Josephine Baker debituje u produkciji La Revue Nègre u Parizu i ubrzo postaje zvezda.
  • 2. 10. - John Logie Baird preneo u svojoj laboratoriji prvu sliku sa nijansama (30 linija, pet slika u sekundi).
  • 4. 10. - Sirijski ustanak: arapski nacionalista Fawzi al-Qawuqji diže pobunu u Hami, ali Francuzi je suzbijaju već sutradan, nakon jakog bombardovanja.
  • 4. 10. - Posle 11 godina ukinuta delimična prohibicija u SSSR (uvedena od carskih vlasti na početku Velikog rata).
  • 5 - 16. 10. - U Lucernu dogovoreni Ugovori iz Locarna - garantovane granice Nemačke sa zapadnim zemljama (potpisani u Londonu 1. decembra, stupaju na snagu u septembru 1926); Francuska će sklopiti separatne ugovore sa Poljskom i Čehoslovačkom.
  • 11. 10. - U Zagrebu osnovana kulturno-prosvetna organizacija "Seljačka sloga".
  • 12. 10. - Komunisti u Parizu protestuju i traže štrajk zbog Rifskog rata, 2 mrtvih.
  • listopad - Stjepan Buć i još četvorica disidenata iz HSS osnovali Hrvatski seljački republikanski savez (napustili stranku nezadovoljni sporazumom sa radikalima).
  • 19 - 29. 10. - Petrički incident ("Rat zalutalog psa"), granični incident između Bugarske i Grčke.
  • 31. 10. - Iranski Medžlis zbacio Ahmed-šaha, poslednjeg kadžarskog vladara Persije.
  • 31. 10. - Narodni komesar Mihail Frunze umro na operacionom stolu, pristalice Trockog sumnjiče Staljina.
  • 31. 10. - Princ Albert, kasniji kralj George VI, jedva održao govor na Britanskoj imperijalnoj izložbi - izraženo mucanje ga primorava na terapiju.

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Izrađena pružna trijangla kod Inđije - olakšane veze Beograda sa Novim Sadom i Zagrebom.

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak – April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Avgust/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan – Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1925.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelova nagrada za 1925. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. "Politika", 26. januar 1925, str. 4. digitalna.nb.rs (pristup. 8.10.2015)
  2. YUGO-SLAVIA: Balkanized Election Time magazin, 19. jan. 1925.
  3. Yugoslavia: Elections Time magazin, 23. feb. 1925.
  4. YUGOSLAVIA: The Opposition Time magazin, 6. apr. 1925.
  5. "Politika", 23. mart 1925. digital.nb.rs, program Bloka na 2. str., tuča na 4-toj (pristup. 8.10.2015.)
  6. Yugoslavia: Montenegro Reconciled? Time magazin, 5. okt. 1925.