1961

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Ovo je članak o godini 1961.
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1930-e  1940-e  1950-e  – 1960-e –  1970-e  1980-e  1990-e
Godine: 1958 1959 196019611962 1963 1964
1961 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1961
MCMLXI
Ab urbe condita 2714
Islamski 1380 – 1381
Iranski 1339 – 1340
Hebrejski 5721 – 5722
Bizantski 7469 – 7470
Koptski 1677 – 1678
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2016 – 2017
 - Shaka Samvat 1883 – 1884
 - Kali Yuga 5062 – 5063
Kineski
 - Kontinualno 4597 – 4598
 - 60 godina Yin Metal Vo(l)
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11961
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1961 (MCMLXI) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Inauguracija JFK

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 3. - Predsednik Kenedi ustanovio Mirovni korpus (Peace Corps),
  • 18. 3. - Ljiljana Petrović, pjevačica iz Novog Sada, s pjesmom "Neke davne zvezde", u Cannesu po prvi put predstavlja Jugoslaviju na natjecanju za pjesmu Eurovizije.
  • mart - Drugi sekretar jugoslovenske ambasade u Bugarskoj proteran zbog "špijuniranja", Jugoslavija uzvratila istom merom[2].
  • mart - Savezna narodna skupština FNRJ usvojila 20 zakona i 12 odluka kojima je ozakonjen novi sistem dohotka, cilj je da dohotkom raspolažu oni koji ga stvaraju[3].
    • Protržišne reforme u Jugoslaviji - promene u bankarskom sistemu, samoupravna preduzeća zadržavaju 55 umesto 25 % prihoda, kurs: 750 dinara za američki dolar[2] ("mini reforma" 1961).
    • Uveden je i porez na "višak profita", čime su praktično penalizovana uspešna preduzeća, radi izjednačivanja regiona (ukinuto 1963?).[4]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Palata Federacije ulazi u funkciju

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Prva verzija Renaulta 4

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 9. - U Beogradu počela prva konferencija nesvrstanih zemalja sa predstavnicima 25 zemalja i 40 antikolonijalnih i oslobodiliačkih pokreta.
  • 1. 9. - SSSR nastavlja nuklearne testove, pojačan strahovi zbog Berlinske krize.
  • 10. 9. - U Zagrebu otvorena nova zgrada Radničkog sveučilišta Moša Pijade.
  • 10. 9. - Trkač F1 Wolfgang Von Trips udario u tribinu u Monci, poginuo on i 14 gledalaca.
  • 14. 9. - Zbog prosovjetskih stavova u vezi Berlina i UN, SAD će odložiti odluku u vezi pomoći Jugoslaviji. Ubrzo zatim američki departman odbrane otkriva da se devet Jugoslovena obučava u Teksasu i da je Jugoslaviji prodavana vojna oprema i nakon što se Tito 1957. odrekao američke vojne pomoći[2].
  • 14. 9. - Vojna vlada u Turskoj osudila 15 članova vlade oborene prošle godine na smrt.
  • 17. 9. - Obešen bivši turski premijer Adnan Menderes, prethodne godine zbačen vojnim udarom.
  • 18. 9. - Na putu za Katangu poginuo Dag Hammarskjöld, generalni sekretar UN.
  • 21. 9. - Tajni izveštaj CIA: raketni jaz postoji, ali u korist SAD a ne SSSR kako se mislilo.
  • 28. 9. -  Sirija se vojnim udarom otcepila od Ujedinjene Arapske Republike - Egipat zadržava naziv UAR do 1971.
  • 30. 9. - Organizacija za evropsku ekonomsku saradnju (OEEC) postaje Organizacija za ekonomsku saradnju i razvoj (OECD).

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Spomenik trubaču (foto 2007)
  • 1. 10. - Južni Kamerun (deo Britanskog Kameruna) integrisan u Republiku Kamerun (bivša francuska kolonija).
  • 14. 10. - Počeo prvi Dragačevski sabor trubača u Guči.
  • oktobar - Nenad Popović, zadužen za ekonomske poslove u sekretarijatu inostranih poslova, bivši izvršni direktor MMF i zamenik direktora Međunarodne banke za obnovu i razvoj, prebegao u SAD[2].
  • oktobar - XXII Kongres KP Sovjetskog Saveza - odsutni predstavnici Jugoslavije i Albanije, kineski predstavnik napustio ranije.
  • 17. 10. - Pariski masakr: policija napala demonstracije Alžiraca u gradu, zvanično ubijeno 3 demonstranata, kasnije priznato 40, procene idu i do 240.
  • 19. 10. - Arapska liga preuzela zaštitu Kuvajta od Iraka - britanske trupe napustile zemlju.
Ivo Andrić, dobitnik nagrade

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Reforma privrednog sistema: rast jugoslovenske ekonomije usporen više nego što je očekivano nakon uvođenja liberalnih reformi početkom godine; industrija proizvodnja porasla 7% umesto planiranih 12%; realni lični dohotci su porasli više nego produktivnost; troškovi života su porasli devet odsto; trgovinski deficit je porastao sa 78 na 100 milijardi dinara[15].
  • Trgovina FNRJ (izvoz, uvoz u mil. $): Istočna Evropa i SSSR 175 i 169; Zapadna Evropa 261 i 456; Severna Amerika 43 i 185; ostatak sveta 90 i 100.[16]
  • Barbie dobila Kena.
  • Polemika Ćosić - Pirjevec o odnosu republika i federacije.
  • Predrag Vranicki: Historija marksizma.
  • Izašao prvi tom Rečnika makedonskog jezika (tri toma 1961-66).
  • Otkriven prvi kvazar.
  • Fudbaler godine Dragoslav Šekularac (prema "Novostima").
  • Osnovani Dubrovački trubaduri, beogradske Iskre i Siluete.
  • Slaba žetva zbog suše, tokom leta vrlo nizak vodostaj Dunava, najesen poplave u Sloveniji i Hrvatskoj[2].
  • Spomenici: Spomenik streljanim đacima u Kragujevcu i Maršalu Titu u Titovom Užicu.
  • Bruno Parma iz Ljubljane svetski juniorski šahovski prvak.
  • Krenuo otvoreni kop rude bakra u Majdanpeku, kao i koncentrator i topionica.

1961. u temama[uredi - уреди | uredi izvor]

Rukovodstvo FNRJ:

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1961.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Dani sećanja[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelove nagrade[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Bukvić, Rajko M. Devizna politika Jugoslavije 1945-1990: iskustva i pouke
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Collier's Year Book za 1961. (Microsoft Encarta 2004)
  3. Bajec, Dolničar, 1981, str. 192
  4. "Yugoslavs Propose Abolition of Excess Profits Tax", 24 October 1963. HU OSA 300-8-3-9691
  5. Chris Jephson; Henning Morgen (8 May 2014). Creating Global Opportunities: Maersk Line in Containerisation 1973-2013. Cambridge University Press. str. 29–. ISBN 978-1-107-03781-6. https://books.google.com/books?id=L172AgAAQBAJ&pg=PA29. 
  6. 28 May. (Book, 1961) [WorldCat.org]: Contemporary Yugoslav painting and sculpture : the Tate Gallery, London, 28 April - 28 May. (Book, 1961) [WorldCat.org], accessdate: 21 March 2016
  7. Sednica SIV-a na kojoj je podnet izveštaj o putovanju po afričkim zemljama. foto.mij.rs
  8. Данас. digitalna.nb.rs
  9. Report on the Berlin Crisis (July 25, 1961), millercenter.org
  10. 8. Pulski filmski festival. arhiv.pulafilmfestival.hr
  11. Congo, Part 1; 1960-1963, Air Combat Information Group
  12. John F Kennedy and Vietnam, historylearningsite.co.uk
  13. Fidel Castro Speaks on Marxism-Leninism, walterlippmann.com
  14. Bajec, Dolničar, 1981, str. 201
  15. "Yugoslav Economic Situation", 19 April 1962. HU OSA 300-8-3-9533
  16. "Yugoslav Trade", 9 July 1962. HU OSA 300-8-3-9602

Literatura/Spoljne veze[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Milan Bajec, Ivan Dolničar (1981). Jugoslavija 1941-1981, Beograd: Eksport pres.



Vidi takođe: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar