1963

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1930-e  1940-e  1950-e  – 1960-e –  1970-e  1980-e  1990-e
Godine: 1960 1961 196219631964 1965 1966
1963 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1963
MCMLXIII
Ab urbe condita 2716
Islamski 1382 – 1383
Iranski 1341 – 1342
Hebrejski 5723 – 5724
Bizantski 7471 – 7472
Koptski 1679 – 1680
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2018 – 2019
 - Shaka Samvat 1885 – 1886
 - Kali Yuga 5064 – 5065
Kineski
 - Kontinualno 4599 – 4600
 - 60 godina Yin Voda Zec
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11963
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1963 (MCMLXIII) bila je redovna godina koja počinje u utorak.

Federativna Narodna Republika Jugoslavija je proměnila ime u Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 5. 3. - Patsy Cline, superzvezda Country muzike, poginula u avionskoj nesreći sa još dvojicom izvođača i menadžerom.
  • 8. 3. - Sirijski ogranak partije Baas dolazi na vlast vojnim udarom u savezu sa naseristima.
  • 17. 3. - Erupcija vulkana Agung na Baliju, veliki broj mrtvih.
  • 21. 3. - Zatvoren zatvor Alcatraz.
  • 22. 3. - Prvi album The Beatles-a: Please Please Me.
  • 23. 3. - Pesma Evrovizije: pobedila danska numera, a Vice Vukov je 11.
  • 31. 3. - Osnivačka skupština Udruženja spikera Jugoslavije.
  • mart - U Jugoslaviji olakšan poreski teret zanatlija (veliko uvećanje iz maja 1962 oteralo mnoge iz posla)[1].
  • mart - Iron Man se prvi put pojavio u stripu.
  • mart - Afera Profumo: laburistički član britanskog parlamenta pomenuo glasine da je sekretar rata John Profumo u vezi sa Christine Keeler, koja je spavala sa sovjetskim pomorskim atašeom - Profumo poriče svoju vezu.

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Amblem SFRJ - šest baklji

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Zgrade Generalštaba i SSNO

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • maj - jun - Savezni, republički i lokalni izbori u SFRJ: zborovi birača su utvrdili kandidate, opštinske skupštine su među njima izabrale poslanike za veća radnih zajednica; republička i Savezno veće su izabrani neposredno; republičke i pokrajinske skupštine biraju poslanike za Veće naroda Savezne skupštine[2].
  • 31. 5. - 2. 6. - Wrestling pictogram.svg Na svetskom šampionatu u rvanju u Sofiji, zlatnje medalje uzeli Borivoje Vukov i Stevan Horvat a srebrnu Branislav Simić.
  • 3. 6. - Umro papa Ivan XXIII.
  • 3. 6. - Južnovijetnamska vojska izliva hemikalije na glavu budistima koji se mole u Hueu - SAD privatno upozoravaju Diemovu vladu.
Papa Pavao VI. (1963-78)
  • 5. 6. - Dva dana nakon što je održao govor u kojem je oštro osudio šaha, Ruholah Homeini je uhapšen - dolazi do nereda sa stotinama mrtvih i ranjenih (Pokret 15. hordad).
  • 5. 6. - Afera Profumo: britanski državni sekretar za rat John Profumo podneo ostavku, priznavši da je lagao Parlament.
  • 11. 6. - Budistički monah se spalio u Saigonu, protestujući zbog represije nad budistima.
  • 11. 6. - Predsednik Kenedi predlaže Zakon o građanskim pravima (donesen 1964).
  • 12. 6. - U državi Misisipi ubijen Medgar Evers, crni aktivista za ljudska prava.
  • 12. 6. - Premijera filma "Kleopatra".
  • jun - Na pariskoj avioizložbi predstavljen Soko G-2 Galeb (→ slika).
  • 16. 6. - Valentina Terješkova prva žena u svemiru, na Vostoku 6.
  • 21. 6. - Giovanni Montini je novi papa Pavao VI. (do 1978).
  • 21. 6. - Albanski Radio Tirana javlja da je u Kukësu osuđena "grupa agenata SAD i Jugoslavije", od toga trojica na smrt, optužena da je pomagala "američkim agentima ubačenim padobranom u Albaniju da organizuju ustanak"[1].
  • 26. 6. - Kenedi u podeljenom Berlinu: Ich bin ein Berliner!.
  • 28. 6. - Peti plenum Savezne konfe­rencije SSRN Jugoslavije: jedan broj vodećih funkcionera oslobođen dužnosti usled prezauzetosti, među kojima i Tito, novi predsednik SSRNJ Lazar Koliševski, generalni sekretar Milentije Popović.
  • 29. 6. - Edvard Kardelj je novi predsednik Savezne skupštine; sutradan prva sednica, izbor članova Saveta federacije.
  • 30. 6. - Na zajedničkoj sednici svih veća Savezne skupštine Josip Broz Tito izabran za predsednika republike, Aleksandar Ranković za potpredsednika. U nastavku na sednici Saveznog veća Petar Stambolić izabran za predsednika Saveznog izvršnog veća (do 1967).
    • U inostranstvu se misli da prejudiciranje Rankovića kao Titovog naslednika i "diktatura srpske Udbe" može staviti nacionalni problem u prvi plan[3].

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Zemljotres u Skoplju: sat na staroj železničkoj stanici

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Okupljanje u Washingtonu - govor I Have a Dream

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

"Tri pesnice", Spomen park Bubanj

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Spomenik streljanim đacima i profesorima u Spomen-parku Kragujevački oktobar

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

  • novembar - Senat SAD, protivno želji administracije, zabranio svaku ekonomsku ili vojnu stranu pomoć Jugoslaviji, osim ako predsednik ne oceni da je ona vitalna za interese SAD (ne odnosi se na višak poljoprivrednih proizvoda)[1].
  • 1. 11. - Vojnim udarom zbačen južnovijetnamski predsednik Ngo Dinh Diem - sutradan ubijen zajedno sa moćnim mlađim bratom.
  • 1. 11. - Zvanični početak rada opservatorije Arecibo na Portoriku.
Predsednik John F. Kennedy i supruga stižu u Dallas

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 3. 12. - Warrenova komisija započinje istraživanje atentata na Kenedija.
  • 8. 12. - Kidnapovan Frank Sinatra, Jr., pušten dva dana kasnije nakon što je otac platio otkup.
  • 10. 12. - Zanzibar-dec-1963-jan-1964.svg Sultanat Zanzibar se osamostalio od UK (nezavisnost će kratko trajati).
  • 10. 12. - Proglašeno vanredno stanje u britanskoj Koloniji Aden, nakon što je na adenskom aerodromu bačena bomba na britanske oficire (borbe će trajati do 1967).
  • 12. 12. -  Kenija nezavisna od UK.
  • 21. 12. - Izbijaju sukobi na Kipru između Grka i Turaka.
  • 26. 12. - "I Want to Hold Your Hand" i "I Saw Her Standing There" izdate u SAD, čime Beatlemanija kreće i tamo.
  • 29. 12. - Grčka je vlada poslala trupe na Cipar kako bi prekinula građanski rat koji je tamo izbio.
  • 31. 12. - Raspuštena britanska Federacija Rodezije i Njasalenda (današnje Zambija, Zimbabve i Malavi).
  • decembar - Partijska rukovodstva Srbije i Crne Gore objavili sporazume o ekonomskoj saradnji i pruzi Beograd-Bar[5].

Tokom/tijekom godine[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Harvey Ball izmislio Smiley-a.
  • Propala žetva pšenice u SSSR, moraju uvoziti sa zapada (9,7 miliona tona prema prošlogodišnjih 242 hiljade[6]).
  • Prvi put dodeljena Njegoševa nagrada (Mihailo Lalić za roman "Lelejska gora").

1963. u temama[uredi - уреди | uredi izvor]

Rukovodstvo SFRJ:

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1963.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelova nagrada za 1963. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 Collier's Year Book za 1963. (Microsoft Encarta 2004)
  2. 2.0 2.1 Bajec, Dolničar, 1981, str. 219
  3. William E. Griffith (22 October 2013). Communism in Europe: Continuity, Change, and the Sino-Soviet Dispute. Elsevier. str. 71–. ISBN 978-1-4831-3743-8. http://books.google.com/books?id=99VsBQAAQBAJ&pg=PA71. 
  4. 10. Pulski filmski festival. arhiv.pulafilmfestival.hr
  5. Sabrina Ramet, Tri Jugoslavije...
  6. U.S.S.R. Wheat Imports by Year. indexmundi.com
Literatura
  • Milan Bajec, Ivan Dolničar (1981). Jugoslavija 1941-1981, Beograd: Eksport pres.

Spoljne veze[uredi - уреди | uredi izvor]