1942

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1910-e | 1920-e | 1930-e | 1940-e | 1950-e | 1960-e | 1970-e | >
<< | < | 1938. | 1939. | 1940. | 1941. | 1942. | 1943. | 1944. | 1945. | 1946. | > | >>


Ovo je članak o godini 1942.
1942 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1942
MCMXLII
Ab urbe condita 2695
Islamski 1360 – 1361
Iranski 1320 – 1321
Hebrejski 5702 – 5703
Bizantski 7450 – 7451
Koptski 1658 – 1659
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1997 – 1998
 - Shaka Samvat 1864 – 1865
 - Kali Yuga 5043 – 5044
Kineski
 - Kontinualno 4578 – 4579
 - 60 godina Yang Voda Konj
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11942
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1942 (MCMXLII) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak, po gregorijanskom kalendaru.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 1. - Konferencija Arcadia: potpisana Deklaracija Ujedinjenih nacija (26 vlada, među kojima i jugoslovenska izbeglička) - prvi put se pominju Ujedinjene nacije.
  • 2. 1. - Drugi svjetski rat: Japanci ušli u Manilu, glavni grad Filipina.
  • 2. 1. - Nemački zapovednik u Srbiji pod pretnjom smrtne kazne zabranio skrivanje Jevreja i čuvanje njihovih stvari.
  • 4. 1. - Mađarska vojska i žandarmerija razbili Prvi šajkaški NOP odred kod Žablja, počinju represalije prema civilima u Bačkoj, čiji je vrhunac Novosadska racija.
  • 6. 1. - U oluji pored Baleara potonuli francuski putnički brod Lamoricière (301 žrtva), kao i teretni Jumièges (20).
  • 7. 1. - Bitka za Moskvu se okončava strateškom sovjetskom pobedom, Staljin naređuje preširoku kontraofanzivu. Krvava Rževska bitka traje do marta 1943, Ljubanska operacija kod Lenjingrada do ovog aprila, Kerčko-feodosijska operacija do maja. Toropecko-holmska operacija do februara.
  • 7. 1. - Počinje Bitka za Bataan na Filipinima.
  • 11. 1. - CK KPJ i VŠ NOP odreda Jugoslavije doneli odluku o stvaranju Dobrovoljačke vojske (novi naziva štaba je VŠ NOP i DV Jugoslavije).
  • 11. 1. - Okončana Dražgoška bitka kod Škofje Loke u Sloveniji - partizani se povukli nakon što su naneli gubitke Nemcima, koji zbog toga pale selo Dražgoše.
  • 11. 1. - Japan objavio rat Holandiji, prva meta je ostrvo Tarakan pored Bornea, bogato naftom. Japanci su takođe od Britanaca zauzeli Kuala Lumpur na Malaji (do septembra 1945).
  • 11. 1. - Operacija Paukenschlag ili "Drugo srećno vreme" za nemačke podmorničare: britanski brod SS Cyclops potopljen blizu Nove Skotije.
  • 12. 1. - Prof. Slobodan Jovanović na čelu izbegličke jugoslovenske vlade, umesto generala Simovića (kome je kabinet otkazao poslušnost a kralj poverenje) - đeneral Draža Mihailović je imenovan za ministra vojske, mornarice i vazduhoplovstva.
  • 12. 1. - Delovi Kordunaškog NOP odreda zauzeli Vojnić.
  • 13. 1. - Deklaracija iz St. Jamesa: predstavnici devet okupiranih zemalja, uklj. Jugoslaviju, zalažu se za privođenje pravdi ratnih zločinaca.
  • 13. 1. - Probni pilot nemačkog aviona Heinkel He 280 prvi je koji se spasao katapultiranjem.
  • 14. 1. - Zajednička deklaracija Poljske, Čehoslovačke, Jugoslavije i Grčke kojim je ustanovljen Planerski odbor Centralne i Istočne Evrope.
  • 14. 1. - Prvi let helikoptera Sikorsky R-4, prvog masovno proizvođenog.
Balkan 1942.
  • 15. 1. - Izbegličke vlade Jugoslavije i Grčke sklopile ugovor koji predviđa njihovu posleratnu konfederaciju (Balkanski Savez).
  • 15. 1. - Treća bitka kod Changsha: Kinezi porazili japansku ofanzivu.
  • januar - Kosmajski NOP odred se vratio na Kosmaj iz Sandžaka.
  • 16. 1. - Glumica Carole Lombard poginula u avionskoj nesreći u Nevadi.
  • 15. 1. - 7. 2. - "Druga neprijateljska ofanziva" u istočnoj Bosni, u dve etape: Romanijsko-birčanska i Druga ozrenska operacija; četnici propuštaju nemačke jedinice, partizani izbegli uništenje.
  • 18. 1. - Počinje Japansko osvajanje Burme.
  • 19. 1. - Draža Mihailović unapređen u diviziskog đenerala.
  • 20. 1. - Wannsee konferencija predviđa deportaciju, prinudni rad i uništenje Jevreja iz Evrope i Francuske Severne Afrike (Magreba).
  • 20. 1. - Bugarski 1. okupacioni korpus (tri divizije) završio okupaciju dela Nedićeve Srbije (približno jugoistočna četvrtina, do Kragujevca i K. Mitrovice), zamenjujući nemačke snage.
  • 21. 1. - Na stanici Pjenovac, između Olova i Han Pijeska, iznenađeno i poginulo 59 partizana Šumadijskog bataljona 1. proleterske i dela Romanijskog NOP odreda, među njima i N.H. Slaviša Vajner Čiča.
  • 21. 1. - Romelov Afrički korpus počinje kontraofanzivu u Libiji.
Spomenik žrtvama Novosadske racije
  • 21 - 23. 1. - Novosadska racija - mađarski fašisti ubili nekoliko hiljada Srba, Jevreja i Roma u Bačkoj.
  • 22. 1. - Ravnogorski pokret proglašen od izbegličke vlade za Jugoslovensku vojsku u otadžbini (prethodna imena: Četnički odredi jugoslovenske vojske, zatim Vojno-četnički odredi).
  • 23. 1. - Počinje Bitka za Rabaul, koja Japancima otvara Novu Gvineju.
  • 23 - 24. 1. - Partizani kod Ljubova, između Gospića i Korenice, zarobili dva tenka od Italijana.
  • 23. 1. - Holmski džep: Nemci opkoljeni južno od Lenjingrada izdržavaju do maja.
  • 24. 1. - Izbegličke vlade Poljske i Čehoslovačke sklopile ugovor koji predviđa njihovu posleratnu konfederaciju.
  • 24. 1. - Ante Pavelić osnovao Hrvatski državni sabor - članovi imenovani, savjetodavna funkcija.
  • 24. 1. - Partizani iz Graca kod Makarske izveli prvu akciju na moru, zarobivši jedrenjak "Merkur" sa 90 tona hrane.
  • 24. 1. - Najhladnije jutro ove zime u Beogradu: -23,8°C.
  • 25. 1. - Tajland objavio rat Britaniji i SAD pod uticajem Japana (ambasador u Washingtonu Seni Pramoj odbio uručiti objavu, ).
  • 25. 1. - 10. 5. - "Fočanski period" - CK KPJ i VŠ Narodnooslobodilačke partizanske i Dobrovoljačke vojske Jugoslavije se nalaze u Foči.
  • 26. 1. - Prvi američki vojnici u Evropskom teatru se iskrcali u Belfastu, zbog čega će Republika Irska protestovati.
  • 27. 1. - Igmanski marš.
  • 28. 1. - Sile osovine se vratile u Bengazi.
  • 29. 1. - Poslanik Endre Bajcsy-Zsilinszky u spoljnopolitičkom odboru mađarskog parlamenta osuđuje nasilje u Bačkoj.
  • 29. 1. - Počela Druga ozrenska operacija, druga etapa Druge ofanzive,
  • 29. 1. - Potpisan ugovor o savezu Velike Britanije, SSSR i Irana, kojim je regulisan boravak snaga prve dve države u Iranu.
  • 30. 1. - 1. 2. - Razgovori Jezdimira Dangića (četničkog komandanta u istočnoj Bosni), Nedića i nemačkih predstavnika u Beogradu - obećano pa opozvano priključenje 17 srezova istočne Bosne Nedićevoj Srbiji.
  • 31. 1. - Malajska kampanja okončana japanskim zauzećem poluostrva.

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Predaja Britanaca u Singapuru
  • 15. 2. - Japanci zauzimaju Singapur.
  • 16. 2. - Masakr na ostrvu Bangka: Japanci streljali 22 medicinske sestre, koje su preživele potapanje broda SS Vyner Brooke.
  • 16. 2. - Napad na Arubu: nemačke podmornice oštetile naftne instalacije i potopile šest tankera u Karibima.
  • 17. 2. - Bugarska vojska izvršila pokolj u Bojniku.
  • 17. 2. - Pukovnik Bajo Stanišić i komandant italijanske divizije "Taro" postigli prvi četničko-italijanski sporazum protiv partizana u Crnoj Gori.
  • 17. 2. - Vječeslav Vilder preko Radio Londona optužuje nadbiskupa Stepinca da "nije dao ni glas saučešća" prilikom pokolja Srba.
  • 18/19. 2. - (Slobodna) Francuska podmornica Surcouf, najveća na svetu, nestala u Karibima.
  • 19. 2. - Japanci bombardovali Darwin u severnoj Australiji.
  • 19. 2. - Predsednik Roosevelt potpisao naređenje za internaciju Japanskih Amerikanaca.
  • 19. 2. - U Višijevskoj Francuskoj započeo Riomski proces liderima Treće republike - ali optuženi se uspešno brane.
  • 23. 2. - Bombardovanje Ellwooda: japanska podmornica nanela manju štetu kod Santa Barbare.
  • 24. 2. - Sovjetska podmornica na ulazu u Bosfor potopila bugarski brod SS Struma - poginulo 768 jevrejskih izbeglica iz Rumunije krenutih za britansku Palestinu.
Pavelić u Saboru

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

Rat na Pacifiku: japanski prodori i pretnje
  • 20. 3. - Nakon odlaska sa Filipina u Australiju (12. 3.), Douglas MacArthur izjavljuje "...I shall return".
  • 22. 3. - Druga bitka kod Sirta: Britanci uspeli odbiti italijanski napad na konvoj prema Malti, ali stradao od bombardera.
  • 23. 3. - Japanci zauzeli Andamanska i Nikobarska ostrva.
  • 28. 3. - Prepad na Sen Nazer (Operation Chariot) - Britanci uništili suvi dok u Saint-Nazaire-u, u okupiranoj Francuskoj.
  • 28. 3. - Bombardovanje Lübecka je prvi značajan napad britanskog RAF na civilno stanovništvo u nemačkim gradovima. Nemci naredna dva meseca odgovaraju tzv. Baedeker Blitz-om na istorijske engleske gradove.
  • 29. 3. - Crippsova misija: Britanci nude samoupravu i status dominiona Indiji nakon rata ako ova bude lojalna ratnim naporima, Gandi to naziva "postdatiranim čekom naplativim u banci koja se ruši".
  • 31. 3. - Počinje "Treća neprijateljska ofanziva" (Operacija Trio) u istočnoj Bosni, severnoj Crnoj Gori, Sandžaku, severoistočnoj Hercegovini, traje do juna, partizani gube skoro svu oslobođenu teritoriju. U aprilu dolazi do niza pročetničkih pučeva u partizanskim jedinicama istočne Bosne.
  • 31. 3. - Japanci zauzeli Božićni Otok nakon pobune indijskih vojnika u britanskoj vojsci. Japanska mornarica narednih dana vrši uspešan upad u Indijski okean.

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

"HPC": Pavelić, Artuković, Germogen

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 2. 5. - Japanci zauzeli Mandalay.
  • 5. 5. - Bitka za Madagaskar (Operation Ironclad) - saveznici do novembra uzimaju ovo ostrvo od višijevske Francuske.
  • 4 - 8. 5. - Bitka na Koralnom moru, prva pomorska bitka u kojoj flote nisu videle jedna drugu - taktična japanska ali strateška saveznička pobeda jer Japanci nisu uspeli zauzeti Port Moresby i biće slabiji kod Midwaya.
  • 5. 5. - Nemci deblokirali Holmski džep blizu Velikog Novgoroda - ovaj i Demjanski džep su uspešno snabdevani vazdušnim mostom.
  • 6. 5. - Japanci zauzeli otok Corregidor u Manilskom zaljevu - definitivni kraj Filipinske kampanje.
  • 6 - 11. 5. - Biltmorska konferencija u Njujorku: radikalizacija cionističkog stava, traži se neograničeno useljavanje u Palestinu, koja treba biti jevrejska država.
  • 9. 5. - Druga talijanska armija preimenovana u Glavnu komandu Slovenije — Dalmacije (Supersloda), komandant Mario Roatta.
  • 10. 5. - Okupator objavio da u Beogradu više nema Jevreja (od 2015. Dan sećanja na žrtve Holokausta u Beogradu).
  • 10. 5. - Operacija Trio, Operacija Foča: Italijani zauzeli Foču.
  • 12. 5. - Bitka u Saint Lawrenceu: nemačka podmornica potopila prvi brod na domak Kanade, pomorske akcije traju do novembra 1944.
  • 12-28. 5. - Druga bitka za Harkov - potučena sovjetska ofanziva.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Bitka za Midvej: diorama
Ustaše na Kozari
  • 10. 6. - 18. 7. - Bitka na Kozari (Operacija Zapadna Bosna): nemačke i snage NDH, kao i mađarski rečni monitori, vrše ofanzivu na Kozaru - planina osvojena uz spaljena sela, veliki broj ubistava i oko 60.000 civila u konc-logorima ("čišćenja" do kraja jula).
  • 12. 6. - Anne Frank započinje svoj dnevnik.
  • 12 - 15. 6. - Operacije Harpoon i Vigorous: Italijani potopili 4 od 6 teretnih brodova iz konvoja za Maltu, kao i dva razarača.
  • 13. 6. - U SAD osnovan Ured za strateške usluge (OSS).
  • 16. 6. - Konferencija na Tjentištu delegata Crne Gore, Boke i Sandžaka - u donesenoj rezoluciji, koja će biti objavljena preko radio-stanice "Slobodna Jugoslavija" kao prva takva vest iz zemlje, govori se o "izdaji Draže Mihailovića".
  • 18. 6. - Oružani okršaj Hajdrihovih ubica i Nemaca u pravoslavnoj katedrali u Pragu.
  • 19. 6. - Zagrebački sporazum između NDH i "Superslode" (gen. Mario Roatta) - italijanska vojska će napustiti treću zonu (sem Karlovca) i deo druge zone, gde će ih zameniti ustaško-domobranske snage; četnički dobrovoljci mogu ulaziti u novoosnovanu Dobrovoljačku antikomunističku miliciju.
  • 19. 6. - Sednica CK KPJ: zaključeno da je u Crnoj Gori i istočnoj Hercegovini pretrpljen vojni i politički neuspeh, zbog "iskrivljavanja sektaške prirode" ("Leva skretanja"); neki smenjeni i isključeni iz partije; odlučeno da se nastavi ka zapadnoj Bosni (naređenje 22. 6.).
  • 21. 6. - Romel zauzima Tobruk od Britanaca, za šta dobija čin feldmaršala, zarobljeno 35.000 savezničkih trupa. Nakon ovoga je odlučeno da Osovina prodre u Egipat (Operacija Aida), umesto da se pokuša invazija Malte (Operacija Herkules).
  • 24. 6. - Vrhovni štab i grupa proleterskih udarnih brigada kreću prema zapadnoj Bosni.
  • 24. 6. - Kralj Petar II u poseti Vašingtonu, razgovara sa Rooseveltom i Churchilom[1] (u toku je Druga Washingtonska konferencija, na kojoj je doneta odluka o iskrcavanju u Severnoj Africi).
  • 28. 6. - Počinje Operacija Blau - nemačka letnja ofanziva u južnoj Rusiji, prema Staljingradu i naftnim izvorima Bakua.
  • 29. 6. - Osovina zauzela Mersa Matruh u Egiptu.

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Vrhunac osovinske ekspanzije u Evropi
  • 13. 8. - Gen. Montgomeri preuzima komandu nad britanskim snagama u Egiptu nakon pogibije Williama Gotta.
  • 13. 8. - Na zasedanju u Bombaju, Britanska Indija, donesena rezolucija "Napustite Indiju", početak pokreta građanskog neposluha.
  • 15. 8. - Operacija Pedestal: tzv. Konvoj svete Marije stiže na Maltu uz velike gubitke, što je strateški uspeh saveznika.
  • avgust - Holokaust u Srbiji: Nemci do sada ubili skoro 90% Jevreja u Srbiji (deo "Konačnog rešenja").
  • avgust - Draža Mihailović naređuje da se izvode sabotaže na železnicama.
  • 16. 8. - Incident kod Bazilike od Begoñe u Španiji, sukob između karlista i falangista, zbog ćega će Ramón Serrano Suñer, ministar ino. poslova i Francov zet biti smenjen 3. 9.
  • 19. 8. - Neuspešan napad saveznika na Diep u Francuskoj.
  • 19. 8. - Sovjeti započinju Sinjavinsku operaciju kod Lenjingrada (do oktobra) - neuspeh, ali Nemci su morali odustati od svoje ofanzive Nordlicht.
  • 19. 8. - Četnički pokolj u Foči.
  • 22. 8. - Brazil objavio rat Nemačkoj nakon što je potopljen niz brazilskih brodova.
  • 23. 8. - Nemačka Šesta armija prešla Don, Staljingrad izložen prvom velikom bombardovanju.
  • 24. 8. - Operacija Fruška gora: ofanziva Nemaca i ustaša Viktora Tomića na Frušku Goru (sa mađarskom flotilom i nemačkim i NDH vazduhoplovstvom).
  • 24. 8. - Partizani zauzeli Mrkonjić Grad.
  • 25. 8. - 7. 9. - Bitka za Milneov zaliv na istočnom kraju Papue je prvi veći japanski poraz.
  • 27 - 28. 8. - Masakr u gradu Sarni blizu Rovna, ubijeno 14 - 18.000 Jevreja.
  • 31. 8. - Generalni štrajk u Luksemburgu protiv regrutacije u nemačku vojsku.
  • 31. 8. - Uhapšen Harro Schulze-Boysen, vodeći ćlan Crvenog orkestra, špijunskog kruga u Nemačkoj, koji je rasturen narednog meseca.
  • 31. 8. - 5. 9. - Kampanja u Zapadnoj pustinji: bitka kod Alam el Halfe, novi Romelov neuspeh.

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 2. 9. - U Belfastu pogubljen republikanac Tom Williams - IRA vodi Severnu kampanju od dolaska stranih trupa.
  • ca. 2. 9. - Septembarski propisi u Oštrelju - narodnooslobodilački odbori dobijaju stalan karakter.
  • 3. 9. - Pošto Nemci žele deportovati geto Łachwa na istoku predratne Poljske, dolazi do valjda prvog ustanka u nekom getu.
  • 4. 9. - U Francuskoj donesen zakon o radnoj obavezi, u Nemačku će do 1944. otići preko 600.000 radnika.
  • 9. 9. - Nemački komandant Srbije, gen. Bader, izdao naredbu o izviđanjima i borbi protiv nelegalnih četnika Draže Mihailovića u Srbiji.
  • 9. 9. - Japanski hidroavion bacio dve zapaljive bombe na šumu u Oregonu - mala šteta, prvi put da su iz vazduha bombardovane kontinentalne SAD.
  • 12. 9. - RMS Laconia potopljena blizu Otoka Ascension, stradalo je 1.649 ljudi, uglavnom talijanskih zarobljenika.
  • 12. 9. - Operacija Anglo: britanski komandosi uništili najmanje 33 aviona na Rodosu.
  • 13. 9. - Nemci u južnim predgrađima Staljingrada, počinje bitka za sam grad.
  • septembar - Poslanstvo Kraljevine Jugoslavije u Moskvi podignuto u ambasadu, Tito zbog toga šalje protest Kominterni (proveriti).
  • septembar - Pokolj u Makarskoj 1942.
  • 16. 9. - Incident Laconia: američki liberator napao nemačku podmornicu U-156, iako su se na njoj nalazili preživeli sa potopljene Laconije - nakon ovoga, nemačkim podmornicama je zabranjeno spašavanje preživelih.
  • 16. 9. - Konferencija u Pezë kod Tirane, osnovan albanski Nacionalni oslobodilački pokret pod dominacijom komunista, pod uticajem Titovih partizana.
  • 22. 9. - Nemci stižu do centra Staljingrada.
  • 22. 9. - Poglavnik Ante Pavelić u poseti Hitleru.
  • 22. 9. - De Golovi Slobodni Francuzi se odrekli Minhenskog sporazuma.
  • 25 - 27. 9. - U Bosanskom Petrovcu održan Prvi kongres partizanskih lekara i sanitetskih radnika Jugoslavije, upućen poziv lekarima i studentima medicine da se priključe borbi.
  • 28. 9. - 31. 10. - Ciklus operacija "Dinara" protiv NOP i DV u BiH - partizani gube Prozor, Livno i Jajce.
  • 29. 9. - Kod Uroševca formiran NOP odred "Zejnel Ajdini", prvi od pripadnika albanske nacionalnosti.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 10. - Četnički masakr u Gatima, u Poljici.
  • 1. 10. - Američka podmornica potopila japanski transporter Lisbon Maru, stradalo 800 britanskih zarobljenika.
  • 2. 10. - Transporter trupa Queen Mary presekao razarač Curacoa severno od Irske, stradalo 337 mornara (otkriveno nakon rata).
  • 3. 10. - Prvi uspešan test rakete A-4, buduće V-2 - postignuta visina od 84,5 km.
  • 5 - 10. 10. - Italijansko-četnička "Prozorska operacija" ("Alfa", deo operacija Dinara), čiji je cilj odbacivanje partizana od mostarskog basena boksita i pruge Sarajevo-Mostar; četnici ubili nekoliko stotina muslimana i Hrvata u okolnim selima.
  • 9. 10. - Vestminsterski statut važi za Australiju - zakonodavna nezavisnost.
  • 11. 10. - Nemačko-bugarski zločin u selu Kriva Reka kod Brusa, svih 330 zatečenih stanovnika sela ubijeno - dignuto u vazduh sa crkvom, streljano, živo spaljeno... Zverstva fotodokumentovana radi propagandne upotrebe (objavljeni članci u nemačkoj štampi i sl.).
  • 12-20. 10. - Operacija Kopaonik - nemačko-bugarska operacija protiv gerile u južno-centralnoj Srbiji, četnici i partizani izmiču iz obruča.
  • 13. 10. - U Ljubljani ubijen kvisling Marko Natlačen.
  • 14. 10. - Zvanični datum nastanka nacionalističke Ukrajinske ustaničke armije.
  • oktobar - Ciklus okupatorsko-kvislinških operacija "Dinara": Alfa ("Prozorska"), "Jajce I", "Beta" ("Livanjska"), "Jajce II".
  • 16. 10. - Bengalski ciklon odnosi 40.000 žrtava, šteta će doprineti Bengalskoj gladi sledeće godine.
  • 17. 10. - Nemci zauzeli fabriku traktora u Staljingradu.
  • 18. 10. - Hitler izdao Komandosko naređenje: komandose treba streljati, makar bili u uniformi i želeli da se predaju.
  • 21. 10. - Nemački brod Palatia potopljen kod Norveške, stradalo 915 zarobljenika i 71 Nemac.
  • 23 - 26. 10. - Bitka za Henderson Field: Japanci ne uspevaju povratiti pistu na Guadalcanalu.
  • 23. 10. - 11. 11. - Druga Bitka kod El Alameina - saveznička ofanziva i odlučujuća pobeda.
  • 30. 10. - Britanci zarobili vredan kriptografski materijal sa potopljene podmornice U-559.
  • 31. 10. - Pjesma White Christmas dolazi na prvo mjesto.

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 11. - Vrhovni štab NOV i PO Jugoslavije doneo odluku o stvaranju NOVJ kao redovne vojske. Istog dana formirane Prva i druga proleterska udarna divizija NOVJ. VŠ Narodnooslobodilačke partizanske i Dobrovoljačke vojske Jugoslavije postaje VŠ Narodnooslobodilačke vojske i Partizanskih odreda Jugoslavije.
  • 1. 11. - General Rudolf Lüters imenovan za komandanta nemačkih snaga u NDH (ranije im je zapovedao komandant Srbije, Paul Bader).
  • 1 - 4. 11. - Nemačke podmornice potopile 15 brodova atlantskog konvoja SC 107. Eksplozija municije na jednom od brodova se smatra jednom od najvećih prednuklearnih.
  • novembar, početkom - Sastanak Hitler-Ler-Pavelić u Vinici, Ukrajina - razmotreno stanje u NDH i odlučeno da se preduzmu operacije za uništenje partizana.
  • 2 - 15. 11. - Partizani izvode Bihaćku operaciju - cilj je uništenje neprijatelja u međurečju Une i Korane i spajanje slobodne teritorije u Bosni i Hrvatskoj.
  • 3. 11. - Formiran Šarplaninski NOP odred.
  • 4. 11. - Oslobođenjem Bihaća nastaje "Bihaćka republika".
  • 4-5. 11. - Sremski i bosanski partizani prelaze preko Save u Bosnu.
  • 8 - 16. 11. - Operacija Baklja - prva velika invazija saveznika, u Maroku i Alžiru; francuski Pokret otpora neutralizovao višijevske snage u Alžiru.
  • 9. 11. - Wickard v. Filburn: presuda Vrhovnog suda SAD dramatično uvećava regulatornu moć federalne vlade, konkretno proizvodnju pšenice na farmerovom imanju.
  • 10. 11. - 11. 11. - Višijevski admiral François Darlan prinuđen da okonča otpor u severnoj Africi, uz ostanak na čelu administracije.
  • 10. 11. - Churchill objavljuje pobedu kod El Alameina: nije kraj, čak ni početak kraja, ali je možda kraj početka (crkvena zvona su 15. 11. zvonila prvi put od 1940).
  • 12. 11. - Unternehmen Anton - Nemci okupirali Višijevsku Francusku.
  • 12 - 15. 11. - Pomorska bitka kod Gvadalkanala - američka strateška pobeda nad Japancima.
  • 13. 11. - Britanci konačno zauzimaju Tobruk.
  • 14. 11. - Britanska podmornica potopila italijanski brod SS Scillin sa 800 zarobljenika.
  • 15. 11. - Prvi broj lista "Slobodna Vojvodina" (od 1.1. 1952 "Dnevnik").
Istočni front do marta 1943.
  • 26 - 27. 11. - U Bihaću osnovan AVNOJ (Prvo zasedanje) - konstatovane unutrašnje i međunarodne prilike, donesene Rezolucije o osnivanju i organizaciji AVNOJ-a i upućen Proglas narodima Jugoslavije. Na čelu izvršnog odbora dr Ivan Ribar.
  • 26. 11. - Premijera filma Casablanca Michael Curtiza u Hollywood Theateru u New Yorku.
  • 27. 11. - Samopotapanje francuske flote u Toulonu: višijevska mornarica potopila svoje brodove i podmornice u Tulonu, kako ne bi pali u ruke Nemcima.
  • 28. 11. - Bosanski i sremski partizani uništili četnički Majevički odred i kombinovani bataljon Trebavskog korpusa u selu Maleševci.
  • 28. 11. - U požaru koji je uništio noćni klub "Cocoanut Grove" u američkom gradu Bostonu poginule 492 osobe.
  • 28. 11. - Nemačka podmornica potopila brod RMS Nova Scotia sa italijanskim zarobljenicima pored Južne Afrike, stradalo 858 od 1.052 ljudi na brodu.

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Pomorska bitka kod Gvadalkanala: ostaci japanskog transportera

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

1942. u temama[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1942.

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelova nagrada za 1942. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

Takođe pogledati[uredi - уреди | uredi izvor]

Literatura/Spoljne veze[uredi - уреди | uredi izvor]