1984

Izvor: Wikipedia

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1950-e | 1960-e | 1970-e | 1980-e | 1990-e | 2000-e | 2010-e | >
<< | < | 1980. | 1981. | 1982. | 1983. | 1984. | 1985. | 1986. | 1987. | 1988. | > | >>


Ovo je članak o godini 1984. Za ostale upotrebe, v. 1984 (razvrstavanje).
Disambig.svg Za ostala značenja v. 1984 (razvrstavanje).
1984 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1984
MCMLXXXIV
Ab urbe condita 2737
Islamski 1404 – 1405
Iranski 1362 – 1363
Hebrejski 5744 – 5745
Bizantski 7492 – 7493
Koptski 1700 – 1701
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2039 – 2040
 - Shaka Samvat 1906 – 1907
 - Kali Yuga 5085 – 5086
Kineski
 - Kontinualno 4620 – 4621
 - 60 godina Yang Drvo Miš
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11984
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1984 bila je prijestupna godina koja počinje u nedjelju (link pokazuje kalendar).

Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj[uredi - уреди]

Februar/Veljača[uredi - уреди]

Mart/Ožujak[uredi - уреди]

+ Slovenačke studentske novine "Tribuna" objavile "smrtovnicu" Jugoslaviji.
+ Po narudžbi Stipe Šuvara, informativna služba CK SK Hrvatske sastavila "Belu knjigu", spisak primera "zloupotrebe" kulture i stvaralaštva.

April/Travanj[uredi - уреди]

Maj/Svibanj[uredi - уреди]

  • maj - Umanjene kazne muslimanskim nacionalistima, zatvorenim 1983 (među kojima je i Alija Izetbegović).
  • maj - ? Plenum CK SK Hrvatske - kritikovan blag stav srbijanskih vlasti prema disidentima.
  • 3. 5. - SFRJ: odmrzavanje cena, mnoge skočile 60-100%.
  • 5. 5. - Pesma Evrovizije u Luksemburgu, Vlado i Izolda (Ciao Amore) 12. mesto od 19.
  • 6. 5. - Peticija 19 beogradskih intelektualaca (uključujući gen. Gojka Nikoliša) saveznom sekr. unutr. poslova Dolancu da se rasvetli smrt Radomira Radovića (vidi 30.4.) - on i drugi bili tučeni u zatvoru[7].
  • 8. 5. - SSSR objavio kako će bojkotirati Olimpijadu u Los Angelesu - pridružuju im se mnoge istočne zemlje.
  • 10 - 12. 5. - U Ljubljani organizovan međunarodni simpozijum "Religija i nauka", u organizaciji Slovenačke ANU i vatikanskog Sekretarijata za nevernike.
  • 13. 5. - Zemljotres kod Stona, jedna osoba poginula u Hercegovini.
  • 15. 5. - Predsedništvo SFRJ dobija novi 9-člani sastav: Đuranović, Vlajković (jedini od ranije), Hasani, Mojsov, Mikulić, Dolanc, Ljubičić, Vrhovec + šef SKJ; Veselin Đuranović predsednik predsedništva nakon Mike Špiljaka.
  • 22. 5.? - U Sarajevu uhapšen univerzitetski predavač Vojislav Šešelj, pronađeni mu rukopisi u kojima se protivi vodećoj ulozi SKJ i tvrdi da je samoupravljanje promašaj (takođe, u članku poslatom "Komunistu" predlagao ukidanje pokrajina, ujedinjenje Srbije i Crne Gore i podelu BiH između Srbije i Hrvatske[8]) - stupa u štrajk glađu.
  • 24. 5. - Iransko-irački rat: iračka raketa Exocet potopila panamski kargo brod Fidelity kod iranske luke Bušer. Poginula i tri mornara iz Jugoslavije: Frane Apačnik, Marijan Matejčić i Milan Pajić.
  • 24. 5. - U Kraljevu prvi put isključena voda zbog prisustva fenola (problemi će trajati i narednih godina).
  • 26. 5. - U Rumuniji inauguriran južni krak kanala Dunav – Crno more.
  • maj - Parafiran sporazum SFRJ i MMF o finansijskoj podršci - SFRJ se obavezuje da će voditi ekonomsku politiku utvrđenu u pregovorima.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди]

+ Desetorica kosovskih Albanaca u Prištini osuđena na 3 do 12 godina pod optužbom antidržavne aktivnosti i neprijateljske propagande.
  • 27. 6. - Sud u Beogradu zabranio rasparčavanje "Bele knjige" (sastav SK Hrvatske kojim se kritikuju antirežimski intelektualci), koja je izazvala oštre reakcije u Beogradu[9].
+ Francuska kao domaćin osvojila evropski šampionat u fudbalu (Francuska-Španija 2:0).
  • 28. 6. - Požar u novoizgrađenoj zagrebačkoj džamiji (trebala je biti osvećena 12. 8., vlasti ranije zabranile radove na džamiji zbog "nepravilnosti").
  • jun - Plenum CK SK Jugoslavije, poziv na oštre mere protiv antidržavnih elemenata.
+ Otvoreno pismo 19 poznatih srpskih intelektualaca kritikuje represiju koja je u toku (Beogradska šestorica i suđenje Vojislavu Šešelju)[10].

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди]

  • 9. 7. - Vojislav Šešelj osuđen na 8 godina zatvora zbog političkih prekršaja (kazna skraćivana u dva navrata, pušten 1986); podeljenost u komunističkom rukovodstvu, Mitja Ribičič "ne bi sudio disidentima", Branko Mikulić bi[11].
  • 18. 7. - Masakr u McDonald's-u u San Ysidru, Kalifornija - čovek otvorio paljbu na restoran i ubio 21 osobu.
  • 28. 7. - 12. 8. - Olympic rings with white rims.svg Olimpijada 1984 u Los Angelesu. Bojkotovali je SSSR i još 13 zemalja istočnog bloka, kao i Libija i Iran; najuspešnije ikad za Jugoslaviju: osvojeno je 18 medalja - 7 zlatnih, 4 srebrne i 7 bronzanih.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди]

  • 4. 8. - Afrička republika Gornja Volta mijenja ime u Burkina Faso.
  • 5. 8. - Vidoje Žarković, član predsedništva CK SKJ, tvrdi da neprijatelji vlade pokušavaju da "eliminišu SKJ i uspostave višepartijski buržujski demokratski sistem" koristeći ekonomske probleme.
  • 6. 8. - Optužnica u Beogradu zbog političkih krivica protiv šestorice hapšenih u aprilu: Vladimir Mijanović (sociolog), Miodrag Milić (pisac), Dragomir Olujić (radio tehničar?), Gordan Jovanović (student), Pavluško Imširović (prevodilac), Milan Nikolić (sociolog).
  • 21. 8. - U Manili demonstrira 500.000 ljudi protiv Markosovog režima.
  • 29. 8. - Josef Fritzl zatočio kćerku u podrum i tako do 2008; sa njim je imala 7 dece i jedan pobačaj.
  • avgust - Godišnja inflacija u SFRJ 59,9% (prema 62,1% prošlog meseca).

Septembar/Rujan[uredi - уреди]

+ Američka Export-Import banka pristala da reprogramira ovogodišnji jugoslovenski dug.
  • 19. 9. - Izjava Predsedništva CK SKJ zahteva odlučnu borbu sa "buržujskim i nacionalističkim idejama".
  • 26. 9. - Velika Britanija i Kina potpisuju sporazum o povratku Hong Konga Kini 1997. godine.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди]

Novembar/Studeni[uredi - уреди]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

  • 3. 12. - Katastrofa u Bhopalu, Indija. Od curenja gasa iz hemijske fabrike umrlo više hiljada ljudi.
  • 16. 12. - Mihail Gorbačov, tada član Politbiroa, posetio London na čelu parlamentarne delegacije, susreo se sa premijerkom Thatcher.
  • 22. 12. - Bernhard Goetz upucao četvoricu mladih crnaca koji su pokušali da ga opljačkaju u njujorškom metrou - događaj izaziva veliku debatu u SAD.

Tokom godine[uredi - уреди]

  • Prva sezona Top liste nadrealista.
  • Ekonomska kriza i rastuće napetosti u SFRJ[18][19][20].
  • Jun i kasnije - 15 zapadnih vlada i komercijalne banke odobrile zajam i reprogram dugova SFRJ vredne 2 milijarde dugova (dužničke obaveze SFRJ ove godine 5,39 milijardi dolara, ukupan dug oko 20 milijardi, tj. blizu 40% BNP).
  • "Književne novine" nisu mogle izlaziti nekoliko meseci, počevši od marta, zbog objavljivanja dokumenata Odbora za zaštitu umetničkih sloboda.
  • Jovan Mirić: "Sistem i kriza".
  • Pojavili se Transformersi.
  • SSSR ove godine uvezao 28,1 miliona tona pšenice[21].
  • U SAD se pojavio crack - kokain za pušenje.
  • Izgrađeni agregati A i B u RHE Velebit. [1]

1984. u temama[uredi - уреди]

Rođenja[uredi - уреди]

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1984.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

Fikcija[uredi - уреди]

Nobelova nagrada za 1984. godinu[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  1. Binder, David (January 12, 1984). Drugs Dulling Golden Youth in Yugoslavia. New York Times
  2. Jews in Yugoslavia, Stanković, RFE Research
  3. Izjave za štampu (engleski)
  4. Controversy Surrounding Yugoslav Army, S.Stanković, RFE Research
  5. Detention of Djilas Seen as a Warning to the Opposition, Stanković, RFE
  6. Djilas Discusses His Detention
  7. The Offensive Against Rightist Elements in Yugoslavia, S.Stanković, RFE
  8. Soso, p. 57
  9. Croatian Party Document Confiscated by Belgrade Police, Stanković, RFE Research
  10. Saviours of the nation: Serbia's intellectual opposition and the revival of ... By Jasna Dragović-Soso, page 58, Google Books)
  11. Yugoslav Leaders Divided Over Seselj's Trial, Stanković, RFE Research
  12. Croatian Catholic Church Anniversary, S.Stanković, RFE Research
  13. Yugoslavia: The Czechoslovaks' Freedom Trail?, Stanković, RFE Research
  14. Komisija za ljudska prava Ujedinjenih nacija (19.2. 1985). "Report on the situation of human rights in Afghanistan / prepared by the Special Rapporteur, Felix Ermacora, in accordance with Commission on Human Rights resolution 1984/55". str. 30. http://www.refworld.org/publisher,UNCHR,,,482994662,0.html. 
  15. Audrey Helfant Budding Expert Report Serbian Nationalism in the Twentieth Century: Historical Background and Context
  16. Belgrade Students Express Dissatisfaction and Support Dissidents, Antić, RFE Research
  17. Čovek koji je "položio ispit" (Naša Borba)
  18. Drastic Decline in Yugoslav Standard of Living, Antić
  19. Crisis and Dissent in Yugoslavia, Z.Antić, RFE Research
  20. http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-1-119.shtml Growing Disconient In Yugoslavia], Antić
  21. U.S.S.R. Wheat Imports by Year. indexmundi.com

Spoljne veze[uredi - уреди]