1962

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1930-e | 1940-e | 1950-e | 1960-e | 1970-e | 1980-e | 1990-e | >
<< | < | 1958. | 1959. | 1960. | 1961. | 1962. | 1963. | 1964. | 1965. | 1966. | > | >>


1962 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1962
MCMLXII
Ab urbe condita 2715
Islamski 1381 – 1382
Iranski 1340 – 1341
Hebrejski 5722 – 5723
Bizantski 7470 – 7471
Koptski 1678 – 1679
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2017 – 2018
 - Shaka Samvat 1884 – 1885
 - Kali Yuga 5063 – 5064
Kineski
 - Kontinualno 4598 – 4599
 - 60 godina Yang Voda Tigar
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11962
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1962 (MCMLXII) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 3. - Prvi put se pojavio lik Hulk (postdatirano u maj).
  • 1. 3. - American Airlines Flight 1: avion pada nakon poletanja iz Nujorka, 95 mrtvih.
  • 2. 3. - Vojni udar u Burmi: oboren je premijer U Nu a vraća se gen. Ne Win (do 1981, → Burmanski put u socijalizam), vlast ostaje autoritarna i pod dominacijom vojske sve do reformi 2011-15.
  • 2. 3. - Wilt Chamberlain postigao 100 poena na utakmici Philadelphia Warriors - New York Knicks 169:147 u Hersheyju.
  • 3. 3. - Flag of the British Antarctic Territory.svg Formiran Britanski antarktički teritorij - 1.709.400 km².
  • 4. 3. - Caledonian Airways Flight 153: avion pao u Kamerunu, na etapi kružnog leta Luksemburg-Mozambik - 111 mrtvih.
  • 13. 3. - Operacija Northwoods: sekretaru odbrane McNamari predstavljena operacija pod lažnom zastavom protiv Kube, on je odbacuje. U toku je Operacija Mongoose.
  • 14. 3. - Amnestija većine političkih protivnika jugoslovenskog režima, uključujući pripadnike gubitničkih formacija iz Drugog svetskog rata - navodno utiče na 150.000 emigranata i 1000 zatvorenika[1].
  • 14-16. 3. - (Tajna) Proširena sednica Izvršnog komiteta CK SKJ - rasprava o decentralizaciji i krizi međurepubličkih odnosa; govori se o šovinizmu i nacionalnom partikularizmu.
  • 16. 3. - Kosmos-1 je prvi sovjetski satelit iz programa Kosmos (u avgustu 2019. lansiran broj 2539 itd.).
  • 16. 3. - Flying Tiger Line Flight 739: američki transportni avion nestao između Guama i Filipina, 107 žrtava.
  • 16. 3. - Operacija Lasta: izraelski napad na sirijski položaj, odmazda za napade na izraelske ribare na Galilejskom jezeru.
  • 18. 3. - Evijanski sporazum: okončanje Alžirskog rata (sporazum velikom većinom podržan na referendumu 8. 4.).
  • 18. 3. - Pesma Evrovizije u Luksemburgu: pobeda francuske numere, a Lola Novaković je bila četvrta.
  • 19. 3. - Primirje stupa na snagu u Alžiru, ali OAS (Organisation de l'armée secrète) nastavlja s terorističkim napadima.
  • 22. 3. - J. Edgar Hoover obaveštava predsednika Kennedyja da je njegova ljubavnica Judith Exner u vezi sa mafijašima Samom Giancanom i Johnom Rosellijem - Kennedy prekida vezu.
  • 22. 3. - Smenjen je Anibal Escalante, uticajni sekretar Integrisanih revolucionarnih organizacija na Kubi - popušta "staljinistička atmosfera".
  • 22. 3. - Južnovijetnamci započinju ofanzivu protiv Vijetkonga u provinciji Bình Dương (→ Željezni trokut), koja obuhvata i Program strateških zaselaka, izoliranje seljaka od ustanika putem preseljavanja u utvrđena sela - kontraproduktivno.
  • 23. 3. - HE Kokin Brod (22,5 MW), jedna od limskih HE, priključena na mrežu (prva sinhronizacija).
  • 24. 3. - Tokom posete Kaliforniji, preds. Kennedy je prespavao kod Binga Crosbyja umesto Franka Sinatre, jer se ovaj družio sa mafijašima. Navodno jedini seksualni susret JFK i Marilyn Monroe.
  • 26. 3. - Pucnjava u ulici d'Isly: alžirska četvrt Bab El Oued je pod kontrolom OAS i blokirana, mirne demonstracije pokušavaju probiti blokadu francuske vojske, u pucnjavi gine 54 ljudi.
  • 28. 3. - Vojska uhapsila predsednika i premijera Sirije, Nazima al-Kudsija i Maaroufa al-Dawalibija - oslobođeni su u kontraudaru 2. aprila.
  • 29. 3. - Vojska oborila argentinskog predsednika Frondizija, nakon što su peronisti ranije tokom meseca osvojili 10 od 14 pozicija provincijskog guvernera (svi rezultati će biti poništeni).

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 2. 5. - OAS detonirao auto-bombu u luci grada Alžira i pucao sa okolnih zgrada na preživele - 200 mrtvih.
  • 3. 5. - Železnička nesreća u Mikawashimi: u sudaru tri voza blizu Tokija stradalo 160 osoba.
  • 4. 5. - El Carupanazo: neuspela levičarska vojna pobuna protiv venecuelanskog predsednika Betancourta - zabranjene su Komunistička partija V. i Pokret revolucionarne levice.
  • 6. 5. - Tito u Omišu pustio u pogon Hidrocentralu Split - danas Hidroelektrana Zakučac, najveća u Hrvatskoj.
  • 6. 5. - Titov govor u Splitu - kritika zastranjivanja i promašaja (o odgovornosti komunista, političkim fabrikama, službenim putovanjima u inostranstvo i rasipništvu, direktorima koji "drmaju" preduzećem, šovinizmu).
  • 8 - 18. 5. - Manevri američkih oružanih snaga pod imenom Whip Lash, provera planova protiv Kube[2][3].
  • 11. 5. - Demohrišćanin Antonio Segni je novi predsednik Italije (do šloga 1964).
  • 14. 5. - Đilas na zatvorenom suđenju dobio pet (?) godina zatvora - izlazi krajem 1966.
  • 14. 5. - Huan Karlos I od Španije se u Atini oženio grčkom princezom Sofijom.
  • 14-16. 5. - Sednica Izvršnog Komiteta SKJ - disciplinske mere protiv političara iz Slovenije, Makedonije i Hrvatske zbog rastućeg policentrizma[4].
  • maj - Ploča "Kafu mi draga ispeci" Predraga Gojkovića Cuneta postala zlatna.
  • maj - Rekonstrukcija SIV-a, ukinut Sekretarijat za socijalnu politiku i komunalne poslove (Lidija Šentjurc), nekoliko novih sekretara[1].
  • 17. 5. - Povlačenjem u Japanu, okončana je distribucija talidomida, koji je od 1957/8 izazvao oko 10.000 slučajeva fokomelije.
  • 18. 5. - Na granicu Hong Konga postavljena bodljikava žica kako bi se zaustavio priliv izbeglica iz NR Kine.
  • 19. 5. - Marilyn Monroe otpevala Happy Birthday, Mr. President Johnu F. Kennediju.
  • 23. 5. - U Bostonu izvedena prva uspešna replantacija: 12-godišnjem dečaku je vraćena ruka.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 6. - Rođendan Marilyn Monroe i njen poslednji dan na setu Something's Got to Give - otpuštena je sedam dana kasnije zbog nediscipline.
  • 2. 6. - Novočerkaski masakr: ubijeno 28 demonstranata u gradu Novočerkask u SSSR, dan nakon značajnog poskupljenja hrane.
  • 2 - 4 . 6. - El Porteñazo: još jedna, mnogo veća vojna pobuna u Venecueli, sa preko 400 mrtvih.
  • 3. 6. - Air France Flight 007: avion se srušio prilikom poletanja sa pariskog aerodroma Orly, stradala 122 putnika, elita umetničke zajednice Atlante i osam članova posade (dve stjuardese preživele) - do tada najgora nesreća sa jednim avionom.
  • 4. 6. - Istekao indijsko-kineski mirovni sporazum iz 1954, a nema rešenja graničnog spora.
  • 4. 6. - Uhvaćen Sekarmadji Maridjan Kartosuwiryo, lider indonežanske grupe Darul Islam, koja je vodila gerilsku borbu od 1949 - pogubljen je u septembru, grupice vode borbu do 1965.
  • 5. 6. - U prodaji je izdanje Amazing Fantasy sa prvom pojavom Spider-Mana.
  • 10. 6. - Uveden Južnokorejski won umesto 10 hwana. Vojni lider Park Chung-hee pokušava oduzeti "višak" sa bankovnih računa građana za kupovinu obveznica Korejske korporacije za razvoj industrije.
  • 11. 6. - Zemljotres na Treskavici u BiH (M 6.1, int. VIII), ima povređenih u Sarajevu.
  • 11. 6. - Trojica beže iz zatvora Alcatraz, više nikada nisu viđeni.
  • 13. 6. - Lee Harvey Oswald se vratio brodom iz SSSR u SAD, sa ženom i kćerkom.
  • 14. 6. - Prva žrtva Bostonskog davitelja - ukupno 13 žena do januara 1964.
  • 15. 6. - Studenti za demokratsko društvo održali prvu nacionalnu konvenciju, izdali Port Huronsku izjavu.
  • 16. 6. - Magazin The New Yorker objavljuje prvi ulomak knjige Silent Spring Rachel Carson (objavljena u septembru) - skrenuta je pažnja javnosti na uticaj pesticida na okolinu.
  • 17. 6. - U Čileu završeno svetsko prvenstvo u fudbalu: Brazil - Čehoslovačka 3:1. Dan ranije, Jugoslavija izgubila od domaćina 1:0.
  • 18. 6. - Otkriven Scorpius X-1, prvi kosmički izvor rendgenskog zračenja ( → rendgenska astronomija).
  • 19. 6. - Počinje stvaranje "pojasa smrti" na Berlinskom zidu: paralelna ograda, rušenje bližih zgrada i trake sa poravnatim peskom.
  • 22. 6. - Air France Flight 117: avion pao pri sletanju na Gvadelupi - 113 mrtvih.
  • 25. 6. - U slučaju Engel v. Vitale Vrhovni sud SAD presudio da su obavezne molitve u državnim školama neustavne.
  • 25. 6. - U slučaju MANual Enterprises v. Day Vrhovni sud SAD presudio da fotografije nagih muškaraca nisu opscene, čime ih je dekriminalizovao.
  • 25. 6. - U Tanganjici osnovan pokret FRELIMO - vodiće Mozambički rat za nezavisnost 1964-74, a zatim biti vladajuća partija zemlje sve do danas (2019).
  • 28. 6. - Sovjetsko-jugoslovenski sporazum o slanju opreme za proširenje termoelektrane u Lukavcu.[5]
  • 30. 6. - Legija stranaca napušta Alžir.
  • jun? - Boro Jovanović i Nikola Pilić igrali u finalu muških dublova u Wimbledonu[1].

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 7. - Flag of Burundi (1962–1966).svg Burundi i Flag of Rwanda (1962–2001).svg Ruanda nezavisni od belgijskog trusta (mandat Ruanda-Urundi). Burundi je kraljevina do 1966.
  • 1. 7. - Referendum o nezavisnosti Alžira, 99% je "za", Francuska priznaje 3. 7..
  • 1. 7. - Ograničeno useljavanje iz Komonvelta u Britaniju - samo s vaučerom za zaposlenje.
  • 2. 7. - U Rogers, Arkansas otvorena prva Walmart radnja.
  • 5. 7. -  Alžir proglasio nezavisnost, nakon osam godina rata.
  • 5 - 7. 7. - Oranski masakr: sukob Arapa i Franko-Alžiraca u Oranu odnosi najmanje 95 žrtava. Ubrzan je egzodus Franko-Alžiraca (Pied-Noir), do 1964. ih odlazi preko 800.000. Odlazi i preko 150.000 harkija, muslimanskih Alžiraca koji su se borili za Francusku.
  • 6. 7. - Projekt Plowshare: termonuklearnom eksplozijom u Nevadi stvoren krater Sedan, prečnika 390 i dubine 98 m.
  • 8. 7. - U Pragu završeno svetsko prvenstvo u gimnastici, Miroslav Cerar uzeo dve zlatne medalje.
  • 9. 7. - Andy Warhol prikazao svoje delo Campbell's Soup Cans.
  • 9. 7. - Starfish Prime je najjači nuklearni test u svemiru: nuklearni elektromagnetski puls je jači od očekivanog.
  • 10. 7. - Lansiran prvi komercijalni telekomunikacioni satelit "Telstar", koji će omogućiti TV prenos preko Atlantika.
  • 12. 7. - Prva svirka The Rolling Stones-a u londonskom Marquee Club-u.
  • 13. 7. - Britanski premijer Harold Macmillan otpustio trećinu svog kabineta, što tamošnja štampa naziva "Noć dugih noževa" (faktički kraj partije Nacionalnih liberala).
  • jul - Ekonomski sporazum SSSR i FNRJ potpisan u Moskvi.
  • jul - Ekonomska konferencija Nesvrstanih zemalja u UAR (Egiptu).
  • 17. 7. - Little Feller I je poslednji atmosferski nuklearni test u Nevadi.
  • 17. 7. - 14. 9. - Michel Siffre izvodi eksperiment opažanja vremena duboko pod zemljom - 60 dana mu se činilo kao 35 (→ hronobiologija).
  • 18. 7. - Vojni udar u Peruu: preds. Manuel Prado Ugarteche je zbačen 10 dana pre isteka mandata, poništeni su rezultati prošlomesečnih izbora na kojima je levičar Víctor Raúl Haya de la Torre imao najviše glasova, ali mu je nedostajalo 6.493 za potrebnu trećinu.
  • 20. 7. - Tou Samouth, lider kambodžanskih komunista, uhapšen i ubijen - naslediće ga Saloth Sar, poznatiji kao Pol Pot.
  • 21. 7. - Egipćani uspešno lansirali četiri rakete, za koje se tvrdi da imaju Izrael u dometu - u programu učestvuju nemački naučnici.
  • 22 - 23. 7. - Četvrti plenum CK SKJ - napadnute ideološke devijacije i "liberalističke koncepcije", zatraženo smanjenje planiranih investicija, predložen 7-godišnji plan umesto 5-godišnjeg[1].
  • 23. 7. - Prvi transatlantski TV prenos, zahvaljujući Telstaru. Među slikama emitovanim iz Evrope je i "Beli anđeo", freska iz Mileševe.
  • 26. 7. - Operacija Anadir: prvi sovjetski transporti stižu na Kubu
  • 27. 7. - 2. 8. - 9. Filmski festival u Puli, Velika zlatna arena za film "Kozara"[6].

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Jugoslavija - SSSR u Celju
  • 18 - 25. 8. - Evropsko prvenstvo u vodenim sportovima: Jugoslavija podelila srebro u vaterpolu sa SSSR, iza Mađarske.
Deg Gol u "ajkuli" (1963)

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 9. - Buin Zahranski zemljotres na severu Irana - preko 12.000 mrtvih.
  • 1. 9. - Tajfun Wanda pogodio Hong Kong - preko 400 mrtvih.
  • 8. 9. - Stigla prva pošiljka ofanzivnih sovjetskih raketa na Kubu (R-12 Dvina).
  • 9. 9. - Tajvanski (Republika Kina) U2 oboren iznad NR Kine.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Američki avion iznad sovjetskog broda
Spomenik "Zvezda" u Čačalici kod Požarevca
  • 20. 10. - Kineskom ofanzivom počinje Kinesko-indijski rat.
  • 22. 10. - Predsednik Kennedy se obraća naciji: izveštava o otkriću raketa i objavljuje stavljanje Kube pod karantin.
  • 22. 10. - Uhapšen Oleg Penkovski, pukovnik GRU koji je radi za zapadne obaveštajne službe.
  • 25. 10. - U zagrebačkom institutu "Ruđer Bošković" pušten u pogon novoizgrađeni ciklotron[8].
  • 26. 10. - Povišena borbena gotovost (DEFCON 2) američke Strateške vazdušne komande (ili još 23.).
  • 26. 10. - Policija okupira "Špiglove" prostorije u Hamburgu.
  • 27. 10. - U-2 oboren iznad Kube, pilot poginuo.
  • 27. 10. - Administrator italijanske naftne kompanije ENI Enrico Mattei poginuo u avionskoj nesreći nejasnog uzroka.
  • 28. 10. - Hruščov objavljuje da će povući ofanzivno oružje sa Kube; Amerikanci će, prema tajnom dogovoru, uraditi isto sa raketama u Turskoj - faktički kraj Kubanske krize.
  • 28. 10. - Referendum o direktnom izboru Predsednika Francuske Republike.
  • oktobar - Nacrt novog jugoslovenskog ustava ušao u javnu raspravu[1], istovremeno se raspravlja i o novim republičkim ustavima.

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Hotel "Slavija"
  • 1 - 3. 11. - Skupština Stalne konferencije gradova Jugoslavije u Titogradu, rasprava o novim statutima opština.
  • 5. 11. - Voz Beograd-Skoplje iskočio iz šina, 24 poginula[1].
  • 5. 11. - Afera Spiegel: ministar odbrane Franz Josef Strauß razrešen dužnosti.
  • 6. 11. - Generalna skupština Ujedinjenih nacija pozvala sve članice da primjene ekonomske sankcije protiv Južne Afrike zbog njene rasističke politike.
  • 7. 11. - Richard Nixon izgubio na guvernerskim izborima u Kaliforniji, zatim održava svoju "poslednju" konferenciju za štampu.
  • 16. 11. - Poplave u Skoplju i zapadnoj Makedoniji. (→ mk).
  • 20. 11. - Predsjednik SAD John F. Kennedy ukinuo američku blokadu Kube, čime je formalno okončana Kubanska raketna kriza.
  • 23. 11. - Predsjednik Tito obišao novoizgrađeni silos u Rijeci[9].
  • 29. 11. - Ustaška emigracije napala predstavništvo FNRJ u Bad Godezbergu kod Bona u Nemačkoj, ranjeno dvoje službenika, Momčilo Popović umro 13. 12. (Hrvatsko križarsko bratstvo na čelu sa svećenikom Rafaelom Medić-Skokom).
  • 29. 11. - Britanska i francuska vlada dogovorile razvoj supersoničnog putničkog aviona Concorde.

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Početak rada TE Kosovo A (618 MW).
  • Počeli radovi na deonicama auto-puta Paraćin-Beograd, Skoplje - Titov Veles.
  • Spomen park i obeležje "Čačalica" kod Požarevca.
  • Osnovana Deveta beogradska gimnazija.
  • Poljoprivreda u Jugoslaviji: usled oštre zime i suše, 1962. slaba kao i 1961[1].
  • Nekoliko hiljada zanatskih radnji u FNRJ je zatvoreno zbog nametnutih velikih poreza[12] (politika popušta sledeće godine).

U toku[uredi - уреди | uredi izvor]

1962. u temama[uredi - уреди | uredi izvor]

Rukovodstvo FNRJ:

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1962.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelova nagrada za 1962. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Collier's Year Book za 1962. (Microsoft Encarta 2004)
  2. 2,0 2,1 The Cuban Missile Crisis Timeline, nuclearfiles.org
  3. The Cuban Missile Crisis, excerpt from Cuba And The United States: A Chronological History. andromeda.rutgers.edu
  4. 4,0 4,1 Sandra Ramet, Tri Jugoslavije...
  5. "Tito, the Victorious Heretic", 27 May 1963. HU OSA 300-8-3-9619
  6. 9. Pulski filmski festival. arhiv.pulafilmfestival.hr
  7. "Yugoslavia between Common Market and Comecon", 9 January 1963. HU OSA 300-8-3-9669
  8. U poseti institutu "Ruđer Bošković": na svečanosti povodom puštanja u pogon novoizgrađenog ciklotrona. foto.mij.rs
  9. Razgledanje novoizgrađenog silosa na Rijeci. foto.mij.rs
  10. Belgrade‐Bonn Animosity Mounts Over Issues Arising From World War II. nytimes.com APRIL 12, 1964
  11. "Foreign Citizens permitted to Own Buildings in Yugoslavia", 13 May 1963. HU OSA 300-8-3-9628;
  12. "Yugoslav Artesians Closing Down", 15 January 1963. HU OSA 300-8-3-9665

Spoljne veze[uredi - уреди | uredi izvor]