1962

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1930-e | 1940-e | 1950-e | 1960-e | 1970-e | 1980-e | 1990-e | >
<< | < | 1958. | 1959. | 1960. | 1961. | 1962. | 1963. | 1964. | 1965. | 1966. | > | >>


1962 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1962
MCMLXII
Ab urbe condita 2715
Islamski 1381 – 1382
Iranski 1340 – 1341
Hebrejski 5722 – 5723
Bizantski 7470 – 7471
Koptski 1678 – 1679
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2017 – 2018
 - Shaka Samvat 1884 – 1885
 - Kali Yuga 5063 – 5064
Kineski
 - Kontinualno 4598 – 4599
 - 60 godina Yang Voda Tigar
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11962
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1962 (MCMLXII) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak.

1962:
123456789101112
RođenjaSmrti

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 1. - Samoa Zapadna Samoa nezavisna od uprave Novog Zelanda.
  • 1. 1. - Neuspešna vojna pobuna u Beži, protiv portugalskog Salazarovog režima.
  • 2. 1. - "Rat jastoga" između Francuske i Brazila: zaplenjen je francuski brod za lov na jastoge nedaleko od brazilske obale, obe mornarice imaju plovila u regionu.
  • 3. 1. - Fidel Castro se ima smatrati ekskomuniciranim (automatski, na osnovu dekreta iz 1949).
  • 4. 1. - U Južnom Vijetnamu odlučeno da krene Program strateških zaselaka (ili Taylor-Staleyjev plan) - preseljeno preko 4 miliona ljudi, često prisilno, program propao do 1963.
  • 5. 1. - Narodni odbor grada Beograda zabranio saobraćaj zaprežnim vozilima ulicama grada.
  • 7. 1. - Jugoslovenski brod "Šabac" koji je prevozio boksit od Ploča do Roterdama, sudario se sa britanskim teretnjakom Dorington Castle, stradalo 28 jugoslovenskih mornara.[1]
  • 7. 1. i 11. 1. - Najjači u niz potresa kod Makarske ovog mjeseca (M 6.0, int. VIII-IX), troje mrtvih.
  • 8. 1. - Osnivanje specijalnih snaga United States Navy SEALs, po jedan tim na dve obale SAD.
  • 10. 1. - Lavina na peruanskoj planini Huascarán odnosi procenjenih 4.000 života u Ranrahirci i okolnim mestima.
  • 11. 1. - Eksplozija torpeda na sovjetskoj podmornici B-37, teško oštećena i susedna podmornica S-350.
  • 12. 1. - Vijetnamski rat, Operacija Chopper: američki helikopteri prevoze 1.000 južnovijetnamskih vojnika do Viet Congove baze blizu Sajgona, što je prvo učešće SAD u borbama.
  • 13. 1. - Albanija potpisuje trgovački sporazum sa NR Kinom: novi savez, nakon što su raskinute veze sa SSSR.
  • 15. 1. - U grčkoj Makedoniji pronađen Papirus iz Dervenija, najstariji rukopis u Evropi, iz oko 340. pne..
  • 15. 1. - Bitka u Arafurskom moru: Holanđani sprečili indonezijske torpedne čamce da iskrcaju infiltratore na Zapadnu Novu Gvineju (Dan okeanske dužnosti u Indoneziji).
  • januar - Delegacija sovjetskih pisaca u Jugoslaviji - različiti pogledi na književnost.[2]
  • 16 - 19. 1. - Vojni udar i kontraudar u Dominikanskoj Republici - predsednik je bio u sukobu sa novom vladom. Joaquín Balaguer odlazi u egzil, biće opet predsednik 1966-78. i 1986-96.
Meštrovićev mauzolej

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 2. 2. - U novopokrenutoj operaciji Ranch Hand, posipanja defolijanata u Vijetnamu (do 1971), USAF je izgubio prvi avion, Fairchild C-123 Provider sa tri člana posade.
  • 3. 2. - U Beogradu izmereno rekordnih 80 cm snega.
  • 3. 2. - Prvo putovanje SS France, dugo vremena najdužeg putničkog broda.
  • 4-5. 2. - Pomračenje Sunca i velika konjunkcija svih klasičnih planeta.
  • 5. 2. - Francuski predsednik Charles de Gaulle obaveštava naciju da pregovara sa FLN o nezavisnosti Alžira.
  • 5. 2. - Pariz zahtevao opoziv jugoslovenskog ambasadora Darka Černeja, zbog podrške FNRJ alžirskim pobunjenicima (vest u NYT).
  • 7. 2. - Stupa na snagu skoro totalni Američki embargo protiv Kube. SSSR sutradan odobrava 133 miliona dolara vojne pomoći.
  • 7. 2. - Tragedija u rudniku Luisenthal u Saarlandu, poginulo 299 rudara.
  • 8. 2. - "Charonnski masakr": pariska policija interveniše na komunističkim demonstracijama protiv OAS, u stisci na ulasku u metro stanicu gine devet ljudi. Na sahrani 13-og okuplja se 150-500.000 ljudi.
  • 10. 2. - Zarobljeni američki pilot Francis Gary Powers razmenjen u Berlinu za sovjetskog špijuna Rudolfa Abela.
  • 14. 2. - U SAD prikazana TV emisija A Tour of the White House with Mrs. John F. Kennedy.
Friendship 7 i John Glenn

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 3. - Prvi put se pojavio lik Hulk (postdatirano u maj).
  • 1. 3. - American Airlines Flight 1: avion pada nakon poletanja iz Nujorka, 95 mrtvih.
  • 2. 3. - Vojni udar u Burmi: oboren je premijer U Nu a vraća se gen. Ne Win (do 1981, → Burmanski put u socijalizam), vlast ostaje autoritarna i pod dominacijom vojske sve do reformi 2011-15.
  • 2. 3. - Wilt Chamberlain postigao 100 poena na utakmici Philadelphia Warriors - New York Knicks 169:147 u Hersheyju.
  • 3. 3. - Flag of the British Antarctic Territory.svg Formiran Britanski antarktički teritorij - 1.709.400 km².
  • 4. 3. - Caledonian Airways Flight 153: avion pao u Kamerunu, na etapi kružnog leta Luksemburg-Mozambik - 111 mrtvih.
  • 6. 3. - Komunistički lideri D. N. Aidit i Njoto ušli u indonežansku vladu kao ministri bez portfelja.
  • 7. 3. - Objavljeno da je Austrija ponudila da primi 10.000 radnika iz FNRJ - ova ponuda je odbijena, ali sporazum će biti postignut 1964. U zemlji zvanično ima 200.000 "osoba u potrazi za poslom".[3]
  • 13. 3. - Operacija Northwoods: sekretaru odbrane McNamari predstavljena operacija pod lažnom zastavom protiv Kube, on je odbacuje. U toku je Operacija Mongoose.
  • 13. 3. - Grčka suspendovala sporazum o granici sa FNRJ, nakon promocije kulturne kampanje kod Egejskih Makedonaca.
  • 14. 3. - Amnestija većine političkih protivnika jugoslovenskog režima, uključujući pripadnike gubitničkih formacija iz Drugog svetskog rata, osim onih koji su činili zločine - navodno utiče na 150.000 emigranata i 1000 zatvorenika[4].
  • 14. 3. - U Ženevi započeo rad Komiteta osamnaest nacija o razoružanju (do 1969).
  • 14-16. 3. - (Tajna) Proširena sednica Izvršnog komiteta CK SKJ - rasprava o decentralizaciji i krizi međurepubličkih odnosa; govori se o šovinizmu i nacionalnom partikularizmu.
  • 16. 3. - Kosmos-1 je prvi sovjetski satelit iz programa Kosmos (u avgustu 2019. lansiran broj 2539 itd.).
  • 16. 3. - Flying Tiger Line Flight 739: američki transportni avion nestao između Guama i Filipina, 107 žrtava.
  • 16. 3. - Operacija Lasta: izraelski napad na sirijski položaj, odmazda za napade na izraelske ribare na Galilejskom jezeru.
HE Kokin Brod - preliv

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • april, početkom - Poplave u Jugoslaviji (npr. vodostaj Save u Sremskoj Mitrovici 4. aprila 780 cm).
  • 4. 4. - Uspostavljen britanski protektorat Južnoarapska Federacija (jugozapadni kraj Južnog Jemena).
  • 7. 4. - Milovan Đilas ponovo uhapšen - Moskva protestovala zbog knjige "Razgovori sa Staljinom".
  • 7. 4. - Mijalko Todorović, potpredsednik Odbora za privrednu koordinaciju SIV-a, podneo izveštaj o ekonomiji: uvoz raste, proizvodnja i izvoz opadaju, potrebne su mere štednje. Vlada se povlači od liberalizacije, uvodi mere za smanjenje potrošnje i smanjenje inflacije.[5] Donesen je zakon o uspostavljanju komisija za sprovođenje propisa o raspodeli neto dohotka privrednih organizacija i institucija - mešanje u odluke radnika o raspolaganju dohotkom.[6][7]
    • Samoupravljanje se od 1950. sprovodi u nerazvijenoj zemlji, sa neobrazovanim radnicima, što je izgovor za recentralizaciju i sužavanje prava radničkih saveta.[8]
  • 7. 4. - Prvi štrajk rudara u Asturijasu, u Frankovoj Španiji.
  • 8. 4. - Evijanski sporazumi podržani na referendumu u Francuskoj sa 90,8% glasova.
  • 9. 4. - 34. dodjela Oscara: najbolji film je "Priča sa zapadne strane", ukupno 10 nagrada od 11 nominacija, po dve nagrade The Hustler, Breakfast at Tiffany's i Judgment at Nuremberg; najbolji crtani film je "Surogat" Dušana Vukotića.
  • 14. 4. - Nakon ostavke Michela Debréa, novi francuski premijer je Georges Pompidou (do 1968, zatim predsednik 1969-74).
  • 16. 4. - Walter Cronkite postaje voditelj večernjih vesti CBS (do 1981).
  • 16. 4. - Sovjetski ministar Gromiko stigao u posetu FNRJ - razvoj odnosa ocenjen uspešnim, zalažu se sa miroljubivu koegzistenciju.

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 5. - Na prvomajskoj paradi u Beogradu prvi put prikazani novouvezeni sovjetski tenkovi T-54.[10]
  • 1. 5. - Bérylski incident: u francuskoj podzemnoj nuklearnoj probi u alžirskoj Sahari došlo do izboja materijala i ozračivanja prisutnih.
  • 2. 5. - OAS detonirao auto-bombu u luci grada Alžira i pucao sa okolnih zgrada na preživele - 200 mrtvih.
  • 3. 5. - Železnička nesreća u Mikawashimi: u sudaru tri voza blizu Tokija stradalo 160 osoba.
  • 4. 5. - El Carupanazo: neuspela levičarska vojna pobuna protiv venecuelanskog predsednika Betancourta - zabranjene su Komunistička partija i Pokret revolucionarne levice.
Cetina kod Omiša
  • 6. 5. - Tito u Omišu pustio u pogon Hidrocentralu Split - danas Hidroelektrana Zakučac, najveća u Hrvatskoj.
  • 6. 5. - Titov govor u Splitu - kritika zastranjivanja i promašaja (o odgovornosti komunista, političkim fabrikama, službenim putovanjima u inostranstvo i rasipništvu, direktorima koji "drmaju" preduzećem, šovinizmu). Rešenje se traži u udaljavanju od liberalne ka dogmatskoj struji ("demokratija bi se trebala razvijati... cik-cak...").[11]
  • 8 - 18. 5. - Manevri američkih oružanih snaga pod imenom Whip Lash, provera planova protiv Kube[9][12].
  • 11. 5. - Demohrišćanin Antonio Segni je novi predsednik Italije (do šloga 1964).
  • 14. 5. - Milovan Đilas dobio na zatvorenom suđenju 13 godina zatvora - izlazi krajem 1966.
  • 14. 5. - Huan Karlos I od Španije se u Atini oženio grčkom princezom Sofijom.
  • 14-16. 5. - Sednica Izvršnog Komiteta SKJ - disciplinske mere protiv političara iz Slovenije, Makedonije i Hrvatske zbog rastućeg policentrizma[13].
  • maj - Ploča "Kafu mi draga ispeci" Predraga Gojkovića Cuneta postala zlatna.
  • maj - Zanatlijama u FNRJ dosta uvećano poresko opterećenje - nekoliko hiljada radnji će biti zatvoreno dok politika ne popusti sledeće godine[14][15].
  • maj - Rekonstrukcija SIV-a, ukinut Sekretarijat za socijalnu politiku i komunalne poslove (Lidija Šentjurc), nekoliko novih sekretara[4].
  • 16. 5. - Hruščov u Varni: Tito je s nama u glavnim pitanjima, ali neće se priključiti nijednom kampu jer želi da bude glavni a Amerikanci ga "hrane".[16]
  • 17. 5. - Povlačenjem u Japanu, okončana je distribucija talidomida, koji je od 1957/8 izazvao oko 10.000 slučajeva fokomelije.
  • 18. 5. - Na granicu Hong Konga postavljena bodljikava žica kako bi se zaustavio priliv izbeglica iz NR Kine.
  • 18. 5. - Pančen Lama uručio Zhou Enlaiu Peticiju od 70.000 znakova, kritiku kineske politike u Tibetu.
  • 19. 5. - Marilyn Monroe otpevala Happy Birthday, Mr. President Johnu F. Kennediju.
  • 21. 5. - Patrijarh moskovski Aleksije I stigao u posetu Beogradu i Jugoslaviji, odlikovan je Ordenom jugoslovenske zvezde sa lentom. Tokom posete Ohridu, rostovski arhiepiskop Nikodim govori o odnosima "ruske i makedonske crkve".[17]
  • 23. 5. - U Bostonu izvedena prva uspešna replantacija: 12-godišnjem dečaku je vraćena ruka.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 6. - Rođendan Marilyn Monroe i njen poslednji dan na setu Something's Got to Give - otpuštena je sedam dana kasnije zbog nediscipline.
  • 2. 6. - Novočerkaski masakr: ubijeno 28 demonstranata u gradu Novočerkask u SSSR, dan nakon značajnog poskupljenja hrane.
  • 2 - 4 . 6. - El Porteñazo: još jedna, mnogo veća vojna pobuna u Venecueli, sa preko 400 mrtvih.
  • 3. 6. - Air France Flight 007: avion se srušio prilikom poletanja sa pariskog aerodroma Orly, stradala 122 putnika, elita umetničke zajednice Atlante i osam članova posade (dve stjuardese preživele) - do tada najgora nesreća sa jednim avionom.
  • 4. 6. - Istekao indijsko-kineski mirovni sporazum iz 1954, a nema rešenja graničnog spora.
  • 4. 6. - Uhvaćen Sekarmadji Maridjan Kartosuwiryo, lider indonežanske grupe Darul Islam, koja je vodila gerilsku borbu od 1949 - pogubljen je u septembru, grupice vode borbu do 1965.
  • 5. 6. - U prodaji je izdanje Amazing Fantasy sa prvom pojavom Spider-Mana.
  • 7. 6. - Senatska zabrana pomoći komunističkim zemljama modifikovana: ostaje dozvoljen izvoz, po predsednikovom diskrecionom ovlašćenju, poljoprivrednih viškova u Poljsku i Jugoslaviju (Dom potvrđuje u julu).
  • 9. 6. - Slobodan Penezić Krcun na čelu Izvršnog veća NR Srbije, umesto Miloša Minića
  • 10. 6. - Uveden Južnokorejski won umesto 10 hwana. Vojni lider Park Chung-hee pokušava oduzeti "višak" sa bankovnih računa građana za kupovinu obveznica Korejske korporacije za razvoj industrije.
  • 11. 6. - Zemljotres na Treskavici u BiH (M 6.1, int. VIII), ima povređenih u Sarajevu.
  • 11. 6. - Trojica beže iz zatvora Alcatraz, više nikada nisu viđeni.
  • 13. 6. - Lee Harvey Oswald se vratio brodom iz SSSR u SAD, sa ženom i kćerkom.
  • 13. 6. - Potpredsednik Ranković u poseti Rimu - znak poboljšanih odnosa (Italija u avgustu daje zajam).
  • 14. 6. - Prva žrtva Bostonskog davitelja - ukupno 13 žena do januara 1964.
  • 15. 6. - Studenti za demokratsko društvo održali prvu nacionalnu konvenciju, izdali Port Huronsku izjavu.
  • 15. 6. - Acre je brazilska država, najzapadnija.
  • 16. 6. - Magazin The New Yorker objavljuje prvi ulomak knjige Silent Spring Rachel Carson (objavljena u septembru) - skrenuta je pažnja javnosti na uticaj pesticida na okolinu.
  • 17. 6. - U Čileu završeno svetsko prvenstvo u fudbalu: Brazil - Čehoslovačka 3:1. Dan ranije, Jugoslavija izgubila od domaćina 1:0.
  • 18. 6. - Otkriven Scorpius X-1, prvi kosmički izvor rendgenskog zračenja ( → rendgenska astronomija).
  • 19. 6. - Počinje stvaranje "pojasa smrti" na Berlinskom zidu: paralelna ograda, traka sa poravnatim peskom i rušenje bližih zgrada.
Generacije Berlinskog zida

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Alžir
  • 1. 7. - Flag of Burundi (1962–1966).svg Burundi i Flag of Rwanda (1962–2001).svg Ruanda nezavisni od belgijskog trusta (mandat Ruanda-Urundi). Burundi je kraljevina do 1966.
  • 1. 7. - Referendum o nezavisnosti Alžira, 99% je "za", Francuska priznaje 3. 7..
  • 1. 7. - Od danas ograničeno useljavanje iz Komonvelta u Britaniju - samo s vaučerom za zaposlenje.
  • 2. 7. - U Rogers, Arkansas otvorena prva Walmart radnja.
  • 5. 7. -  Alžir proglasio nezavisnost, nakon osam godina rata.
  • 5 - 7. 7. - Oranski masakr: sukob Arapa i Franko-Alžiraca u Oranu odnosi najmanje 95 žrtava. Ubrzan je egzodus Franko-Alžiraca (Pied-Noir), do 1964. ih odlazi preko 800.000. Odlazi i preko 150.000 harkija, muslimanskih Alžiraca koji su se borili za Francusku, dok ih je najmanje 30.000 ubijeno. U zemlji dolazi do "leta nesloge", sukoba između frakcije Privremene vlade i vojnih snaga "Klana iz Užde".
  • 6. 7. - Potpredsednik Ranković otvorio novu halu fabrike automobila u Kragujevcu.[20]
  • 6. 7. - U Moskvi potpisan trgovački protokol između SSSR i FNRJ: predviđeno uvećanje trgovine, ali sitno u poređenju sa trgovinom FNRJ sa zapadom.[21]
  • 6. 7. - Projekt Plowshare: termonuklearnom eksplozijom u Nevadi stvoren krater Sedan, prečnika 390 i dubine 98 m.
  • 8. 7. - U Pragu završeno svetsko prvenstvo u gimnastici, Miroslav Cerar uzeo dve zlatne medalje.
Limenka Campbellove juhe
  • 9. 7. - Andy Warhol prikazao svoje delo Campbell's Soup Cans.
  • 9. 7. - Starfish Prime je najjači nuklearni test u svemiru: nuklearni elektromagnetski puls je jači od očekivanog.
  • 10. 7. - Lansiran prvi komercijalni telekomunikacioni satelit "Telstar", koji će omogućiti TV prenos preko Atlantika.
  • 10. 7. - Zvonko Brkić na čelu Izvršnog vijeća Sabora NR Hrvatske, umjesto Jakova Blaževića.
  • 11. 7. - Beogradski madrigalisti dobili prvu nagradu na folk festivalu u velškom Langollenu, ove godine su nagrađeni i u Arezzu.
  • 12. 7. - Prva svirka The Rolling Stones-a u londonskom Marquee Club-u.
  • 13. 7. - Britanski premijer Harold Macmillan otpustio trećinu svog kabineta, što tamošnja štampa naziva "Noć dugih noževa" (faktički kraj partije Nacionalnih liberala).
  • jul - Ekonomski sporazum SSSR i FNRJ potpisan u Moskvi. (?)
  • jul - Ekonomska konferencija Nesvrstanih zemalja u UAR (Egiptu).
  • 17. 7. - Little Feller I je poslednji atmosferski nuklearni test u Nevadi.
  • 17. 7. - 14. 9. - Michel Siffre izvodi eksperiment opažanja vremena duboko pod zemljom - 60 dana mu se činilo kao 35 (→ hronobiologija).
  • 18. 7. - Vojni udar u Peruu: preds. Manuel Prado Ugarteche je zbačen 10 dana pre isteka mandata, poništeni su rezultati prošlomesečnih izbora na kojima je levičar Víctor Raúl Haya de la Torre imao najviše glasova, ali mu je nedostajalo 6.493 za potrebnu trećinu.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Jugoslavija - SSSR u Celju
  • 18 - 25. 8. - Evropsko prvenstvo u vodenim sportovima: Jugoslavija podelila srebro u vaterpolu sa SSSR, iza Mađarske.
Deg Gol u "ajkuli" (1963)

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 9. - Buin Zahranski zemljotres na severu Irana - preko 12.000 mrtvih.
  • 1. 9. - Tajfun Wanda pogodio Hong Kong - preko 400 mrtvih.
  • 4 - 9. 9. - Predsednik De Gol u uspešnoj poseti Nemačkoj: početak francusko-nemačkog pomirenja, zapečaćenog Elizejskim ugovorom u januaru.
  • 8. 9. - Stigla prva pošiljka ofanzivnih sovjetskih raketa na Kubu (R-12 Dvina).
  • 9. 9. - Tajvanski (Republika Kina) U2 oboren iznad NR Kine.
  • 9. 9. - Houari Boumédiène stiže sa graničnom vojskom u grad Alžir - poraz frakcije Prelazne vlade.
  • 10. 9. - Predsjednik Tito otkrio spomenik "Galebova krila" u Podgori, kod Makarske.
  • 12 - 16. 9. - Athletics pictogram.svg U Beogradu održano 7. Evropsko prvenstvo u atletici. Olga Gere osvojila srebro u skoku u vis.
  • septembar - FNRJ šalje pisma Šestorici EEZ: zajednička carinska stopa može biti štetna za jugoslovensku trgovinu, predlaže se slanje eksperata, a kasnije i posmatrača u Brisel (istovremeno FNRJ želi pridruženi status u SEV).[25]
  • 19. 9. - Umro Ahmad bin Yahya, kralj i imam Mutaveklijskog kraljevstva Jemen, nasleđuje ga, vrlo kratko, Muhammad al-Badr.
  • 20 - 21. 9. - Zajednička sednica Savezne narodne skupštine i Saveznog odbora SSRNJ, Kardelj kaže da federacija nije okvir za stvaranje neke nove jugoslovenske nacije[13]. Predstavljen je nacrt novog ustava.
  • 23. 9. - Prva epizoda The Jetsons - 75 epizoda 1962-63. i 1985-87.
  • 20. 9. - Prvi okršaj na spornoj kinesko-indijskoj granici - čarke se nastavljaju.
  • 24. 9. - 4. 10. - Predsednik prezidijuma Vrhovnog Sovjeta (nominalni šef sovjetske države) Leonid Brežnjev u poseti Jugoslaviji, znak poboljšanja odnosa Jugoslavije i SSSR. Proglašen je počasnim građaninom Beograda. Pomirenje FNRJ i SSSR je jedan od faktora u raskolu SSSR i NR Kine.
  • 25. 9. - Sonny Liston je novi prvak sveta u teškoj kategoriji - nokautirao je Floyda Pattersona u prvoj rundi.
  • 25. 9. - Prikazan ratni ep The Longest Day.
  • 26. 9. - Jemen Sjeverni Jemen: republikanci Abdullaha as-Sallala oborili tek ustoličenog kralja Muhammada al-Badra i sutradan proglasili Jemensku Arapsku Republiku, čime počinje građanski rat u toj zemlji.
  • 26. 9. - Prva epizoda The Beverly Hillbillies - 274 epizode do 1971.
  • 27. 9. - Bujica u Barceloni odnosi stotine života.
  • 26. 9. - Ahmed Ben Bella formira prvu vladu Alžira (do 1963, predsednik do 1965), Boumédiène je ministar odbrane (šef države i vlade od 1965. do 1978. odn. '77).
  • 29. 9. - Iz SAD lansiran prvi kanadski satelit Alouette 1.
  • 30. 9. - Crnac James Meredith je u pratnji saveznih šerifa došao na kampus Univerziteta Misisipi, gde se sutradan upisuje - iste večeri počinju neredi.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Spomenik "Zvezda" u Čačalici kod Požarevca
Američki avion iznad sovjetskog broda
  • 18. 10. - Sovjetski ministar ino. poslova Andrej Gromiko razgovara sa Kennedyjem, tvrdi da su operacije na Kubi čisto defanzivne.
  • 20. 10. - Kineskom ofanzivom počinje Kinesko-indijski rat.
  • 22. 10. - Predsednik Kennedy se obraća naciji: izveštava o otkriću raketa i objavljuje stavljanje Kube pod karantin.
  • 22. 10. - Uhapšen Oleg Penkovski, pukovnik GRU koji je radio za zapadne obaveštajne službe.
  • 25. 10. - U zagrebačkom institutu "Ruđer Bošković" pušten u pogon novoizgrađeni ciklotron[26].
  • 25. 10. - Tropska oluja Harriet pogodila jug Tajlanda, stradalo je preko 900 ljudi.
  • 26. 10. - Povišena borbena gotovost (DEFCON 2) američke Strateške vazdušne komande (ili još 23.).
  • 26. 10. - Policija okupira "Špiglove" prostorije u Hamburgu.
  • 27. 10. - U-2 oboren iznad Kube, pilot poginuo.
  • 27. 10. - Administrator italijanske naftne kompanije ENI Enrico Mattei poginuo u avionskoj nesreći nejasnog uzroka.
  • 28. 10. - Hruščov objavljuje da će povući ofanzivno oružje sa Kube; Amerikanci će, prema tajnom dogovoru, uraditi isto sa raketama u Turskoj - faktički kraj Kubanske krize.
  • 28. 10. - Referendum o direktnom izboru Predsednika Francuske Republike - prošao je mada mu je ustavnost osporavana.
  • oktobar - Nacrt novog jugoslovenskog ustava ušao u javnu raspravu[4], istovremeno se raspravlja i o novim republičkim ustavima.

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Hotel "Slavija"
  • 1 - 3. 11. - Skupština Stalne konferencije gradova Jugoslavije u Titogradu, rasprava o novim statutima opština.
  • 4. 11. - Osmi kongres Bugarske KP: Todor Živkov osuđuje premijera Antona Jugova, čiji položaj preuzima kasnije tokom meseca; Vlko Červenkov je isključen iz partije. FNRJ pozdravlja čistku.
  • 5. 11. - Voz Beograd-Skoplje iskočio iz šina, 24 poginula[4].
  • 5. 11. - Afera Spiegel: ministar odbrane Franz Josef Strauß razrešen dužnosti.
  • 6. 11. - Generalna skupština Ujedinjenih nacija pozvala sve članice da primjene ekonomske sankcije protiv Južne Afrike zbog njene rasističke politike.
  • 6. 11. - Richard Nixon izgubio na guvernerskim izborima u Kaliforniji, sutradan održava svoju "poslednju" konferenciju za štampu. Ted Kennedy izabran za senatora.
  • 6. 11. - Ediktom novog premijera Faisala, u Saudi Arabiji je zvanično ukinuto ropstvo - nezvanično traje i dalje - i pokreće program društvenih i ekonomskih reformi.
  • 13. 11. - Jugoslavija je privremeni član Opšteg sporazuma o carinama i trgovini (GATT).
Eritreja priključena Etiopiji
  • 14. 11. - Eritreja, ranije u federalnim odnosima, postaje etiopska provincija - Eritrejski rat za nezavisnost traje do 1991.
  • 16. 11. - Poplave u Skoplju i zapadnoj Makedoniji. (→ mk).
  • 16. 11. - U sovjetskom časopisu "Novi mir" objavljen deo romana "Jedan dan Ivana Denisoviča".
  • 20. 11. - Pošto Sovjeti povlače i bombardere Il-28, predsjednik SAD John F. Kennedy ukinuo američku blokadu Kube, čime je formalno okončana Kubanska raketna kriza.
  • 20. 11. - Jugoslovenska vlada osuđuje antititoističku kampanju u NR Kini.
  • 21. 11. - Jednostrano kinesko primirje okončava rat sa Indijom - ostvarili su vojni uspeh ali povlače se iza predratne Linije stvarne kontrole.
  • 23. 11. - Predsjednik Tito obišao novoizgrađeni silos u Rijeci[27].
  • 27. 11. - Otvorena fabrika đubriva HIP-Azotara Pančevo - nakon što su se Sovjeti povukli iz sporazuma, građena je uz pomoć američkih finansija, što je u FNRJ slabo poznato[28].
  • 29. 11. - Ustaška emigracija napala predstavništvo FNRJ u Bad Godezbergu kod Bona u Nemačkoj, ranjeno dvoje službenika, Momčilo Popović umro 13. 12. (Hrvatsko križarsko bratstvo na čelu sa svećenikom Rafaelom Medić-Skokom).
  • 29. 11. - Britanska i francuska vlada dogovorile razvoj supersoničnog putničkog aviona Concorde.
  • 30. 11. - Zapadnonemački ministar odbrane Franz Josef Strauss mora podneti ostavku zbog afere sa "Špigelom".
  • novembar - Počinje jedna od najhladnijih zima 20. stoleća u Evropi (u Beogradu su ledeni dani 21 - 29. decembra).

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 14. 12. - Mariner 2 prošao pored Venere - prva uspešna planetarna misija. Izmerena visoka temperatura.
  • 14. 12. - Lider britanskih laburista Hugh Gaitskell iznenada oboleo nakon povratka iz SSSR, umire sledećeg meseca.
  • decembar - U Jugoslaviji se pokreće kampanja protiv Zapadne Nemačke - zamera se nerešavanje pitanja ratne štete, trgovačkog sporazuma i tolerisanje neprijateljske emigracije.[31]
  • 18. 12. - Zapadna Njemačka uvodi Embargo na cijevi Istočnom bloku, za gradnju nafto- i gasovoda (do 1966).
  • 20. 12. - Levi političar Juan Bosch pobedio na prvim slobodnim izborima u Dominikanskoj Republici (mandat počinje u februaru).
  • 21. 12. - Sporazum iz Nassaua: Britanija je pristala kupiti američke podmorničke rakete Polaris, umesto avionske Skybolt.
  • 23 - 24. 12. - Zarobljenici iz Invazije u Zaljevu svinja, njih 1220, prebačeni sa Kube u SAD u zamenu za 53 miliona dolara u hrani i lekovima.
  • 22. 12. - U Engleskoj i Velsu počinje "Veliko smrzavanje": do 5. 3. neće biti noći bez mraza.
  • 30. 12. - Operacija Grandslam, pokrenuta pre dva dana: snage UN zauzele Elizabetvil (Lubumbaši), glavni grad Čombeove Katange.
  • 31. 12. - Stranci dobili pravo posedovanja zgrada i stanova u FNRJ, u turističke svrhe i uz neka ograničenja.[32]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

  • FNRJ: stagnacija industrijske proizvodnje, opadanje poljoprivredne, trgovački deficit se povećao nakon prošlogodišnje reforme.[33] "Dogmate" žele da okrive "liberale" za negativna kretanja.[34]
  • Poljoprivreda u Jugoslaviji: usled oštre zime i suše, 1962. slaba kao i 1961[4].
  • U Jugoslaviji je objavljen roman "Doktor Živago" - trebalo je da bude objavljen 1958. ali se odustalo zbog odnosa sa SSSR[35], i sad je bilo problema zbog spominjanja Hruščova u predgovoru.[36]
  • Komercijalizovane su prve infracrvene LED diode i razvijene prve u vidljivom spektru - crvene.
  • Početak rada TE Kosovo A (618 MW).
  • Počeli radovi na deonicama auto-puta Paraćin-Beograd, Skoplje - Titov Veles.
  • Osnovana Deveta beogradska gimnazija.
  • Objavljen Burgessov roman "Paklena naranča".
  • Početak umetničkog pokreta Fluxus u Evropi i SAD.

U toku[uredi - уреди | uredi izvor]

1962. u temama[uredi - уреди | uredi izvor]

Rukovodstvo FNRJ:

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1962.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelova nagrada za 1962. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. SS Sabac († 1962). wrecksite.eu
  2. "Soviet Writers Delegation Frustrated in Yugoslavia", 7 August 1962. HU OSA 300-8-3-9597
  3. "Yugoslav-Austrian Labor Agreement Pending", 8 March 1962. HU OSA 300-8-3-15709
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Collier's Year Book za 1962. (Microsoft Encarta 2004)
  5. New York Times, 20. april 1962
  6. "Commissions on Implementation of Regulations on Distribution of Net Income in Yugoslavia", 22 May 1962. HU OSA 300-8-3-9524
  7. "Yugoslav Economic Situation (II)", 21 April 1962. HU OSA 300-8-3-15703
  8. "A Study of Yugoslav Workers' Councils, Theory and Practice Part II - Theory and Practice Disagree", 11 December 1962. HU OSA 300-8-3-9551
  9. 9,0 9,1 The Cuban Missile Crisis Timeline, nuclearfiles.org
  10. Tenk T-55. srpskioklop.paluba.info
  11. "Marshal Tito on Yugoslav Economy", 7 May 1962. HU OSA 300-8-3-9528
  12. The Cuban Missile Crisis, excerpt from Cuba And The United States: A Chronological History. andromeda.rutgers.edu
  13. 13,0 13,1 Sandra Ramet, Tri Jugoslavije...
  14. "Yugoslav Artesians Closing Down", 15 January 1963. HU OSA 300-8-3-9665
  15. "New Yugoslav Law on Artisans", 4 March 1963. HU OSA 300-8-3-9650
  16. "Speech of N. S. Khrushchev at a friendly dinner in Yevksinograd (Varna), 16 May 1962," May 16, 1962, History and Public Policy Program Digital Archive, Published in Istochnik, (Moscow) No. 6, 2003, pp. 128-137. Translated by Gary Goldberg.
  17. "The Patriabch in Belgrade", 29 May 1962. HU OSA 300-8-3-14564
  18. "Stankovic Analyses Kardelj Speech", 29 May 1962. HU OSA 300-8-3-9522
  19. "Tito, the Victorious Heretic", 27 May 1963. HU OSA 300-8-3-9619
  20. Prvi put s ocem u Zavodu. vreme.com
  21. "Yugoslav Trade", 9 July 1962. HU OSA 300-8-3-9602
  22. "A Look at Tito and the Party", 26 July 1962. HU OSA 300-8-3-9600
  23. 9. Pulski filmski festival. arhiv.pulafilmfestival.hr
  24. RED REGIME CUTS YUGOSLAV WAGES; Acts to Overcome Nation's Economic Difficulties - The New York Times
  25. "Yugoslavia between Common Market and Comecon", 9 January 1963. HU OSA 300-8-3-9669
  26. U poseti institutu "Ruđer Bošković": na svečanosti povodom puštanja u pogon novoizgrađenog ciklotrona. foto.mij.rs
  27. Razgledanje novoizgrađenog silosa na Rijeci. foto.mij.rs
  28. "Background Story to New Yugoslav Fertilizer Plant", 14 November 1962. HU OSA 300-8-3-9562
  29. William E. Griffith (22 October 2013). Communism in Europe: Continuity, Change, and the Sino-Soviet Dispute. Elsevier. str. 71–. ISBN 978-1-4831-3743-8. http://books.google.com/books?id=99VsBQAAQBAJ&pg=PA71. 
  30. "Khrushchev, Tito Embrace Ideologically to Stormy Applause", 13 December 1962. HU OSA 300-8-3-13266
  31. Belgrade‐Bonn Animosity Mounts Over Issues Arising From World War II. nytimes.com APRIL 12, 1964
  32. "Foreign Citizens permitted to Own Buildings in Yugoslavia", 13 May 1963. HU OSA 300-8-3-9628;
  33. "Yugoslavia's Economic Troubles", 17 August 1962. HU OSA 300-8-3-12728
  34. "Yugoslav Situation as Reported by Bourne in CSM (R and E)", 21 May 1962. HU OSA 300-8-3-13291
  35. "Yugoslav-Soviet Bloc Cultural Relations Articles", 18 April 1962. HU OSA 300-8-3-14570
  36. "Doktor Živago" između CIA i KGB-a. rts.rs 14. APR 2014
Literatura
  • Osa Archivum Catalog. HU OSA; Records of Radio Free Europe/Radio Liberty Research Institute: Publications Department: Background Reports; Open Society Archives at Central European University, Budapest.

Spoljne veze[uredi - уреди | uredi izvor]