1893

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

< | 18. vijek | 19. vijek | 20. vijek | >
< | 1860-e | 1870-e | 1880-e | 1890-e | 1900-e | 1910-e | 1920-e | >
<< | < | 1889. | 1890. | 1891. | 1892. | 1893. | 1894. | 1895. | 1896. | 1897. | > | >>

1893. po kalendarima
Gregorijanski 1893. (MDCCCXCIII)
Ab urbe condita 2646.
Islamski 1310–1311.
Iranski 1271–1272.
Hebrejski 5653–5654.
Bizantski 7401–7402.
Koptski 1609–1610.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1948–1949.
Shaka Samvat 1815–1816.
Kali Yuga 4994–4995.
Kineski
Kontinualno 4529–4530.
60 godina Yin Voda Zmija
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11893.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1893 (MDCCCXCIII) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u petak po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).


Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 1. - Francuska zvanično anektirala otok Kerguelen u južnom Indijskom oceanu, kao i otoke Amsterdam i Saint-Paul.
  • 8. 1. - Škotska kitolovačka ekspedicija otkrila Otok Dundee pored Antarktika.
  • januar - U Italiji izbija Skandal Banca Romana - korupcijski skandal u jednoj od emisionih banaka kompromituje i politički sistem.
  • 17. 1. - Kraljevina Havaji: Komitet bezbednosti, sastavljen od zapadnjaka, zbacio kraljicu Liliuokalani uz pomoć američkih marinaca i mornara - sledeće godine proglašena republika, aneksija Sjedinjenim Državama 1898.
  • 20. 1. - Masakr u Caltavuturu: vojska ubila 13 seljaka koji su simbolično zauzeli zemlju blizu Palerma na Siciliji.
  • početkom godine - U Foči osnovano sokolsko društvo, ali austrougarske vlasti ga zabranile i uništile gimnastičke sprave[1].
  • januar-februar - Bivši kralj Milan i Natalija se sastali u Bijaricu.

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Filmski studio "Black Maria"

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 2. 3. (18. 2. po j.k.) - Arhijerejski sabor poništio akt iz 1888. o razvodu Milana i Natalije.
  • 4. 3. (20. 2. po j.k.) - Krvoproliće u Goračićima u Dragačevu, nakon što je liberalna vlada pokušala da otme opštinu radikalima - desetak mrtvih u intervenciji vojske.
  • 4. 3. - Grover Cleveland počinje drugi, neuzastopni, mandat predsednika SAD.
  • 9. 3. (25. 2. po j.k.) - Izbori u Srbiji: NRS opet ima većinu, liberali malo iza, naprednjaci daleko iza.
  • 10. 3. - Obala Slonovače postaje francuska kolonija (do 1960).
  • 13. 3. - Otvoren luksuzni njujorški hotel Waldorf–Astoria (prva zgrada).
  • 20. 3. - Poznati kriminalac Adam Worth osuđen u Belgiji na sedam godina (pušten 1897).

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • proleće - Treći ustanak Hazari u Afganistanu, ponovo ugušen uz mnogo krvoprolića i prodavanja u roblje.

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

HMS Victoria u suhom doku
  • jun - Južni Solomonski Otoci proglašeni za britanski protektorat.
  • 15. 6. - Izbori u Nemačkoj, najviše glasova za socijaldemokrate, ali su zbog izbornog zakona tek četvrta partija u Rajhstagu.
  • 17. 6. - Počinje zlatna groznica na jugozapadu Australije, nastaje grad Kalgoorlie.
  • 20. 6. - Lizzie Borden oslobođena optužbe da je ubila roditelje.
  • 22. 6. - Tokom manevara kod Libana, britanski bojni brod HMS Victoria potonuo nakon sudara sa bojnim brodom HMS Camperdown, poginulo 358 ljudi uključujući kontra-admirala Georgea Tryona. Preživeo je John Jellicoe, kasniji komandant britanske mornarice.
  • 29 - 30. 6. - Održana biciklistička trka Beč-Berlin.

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 7. - Predsednik Cleveland operisan u tajnosti, kako se ne bi pogoršala ekonomska depresija i jer je u toku borba za opoziv Zakona o kupovini srebra, čija je posledica pad rezervi zlata.
  • 3. 7. - Počinju studentski neredi u Parizu, red će morati povratiti vojska i novi policijski prefekt Louis Lépine.
  • 6. 7. - Princ Džordž, vojvoda od Jorka, kasnije George V, kralj Ujedinjenog Kraljevstva, oženio se Marijom od Teka (kraljevski par 1910-36).
  • 11. 7. - Mikimoto Kōkichi uspeo proizvesti poluloptaste bisere (sferični biseri u komercijalno značajnim količinama tek 1920-tih).
  • 11. 7. - Liberalna revolucija u Nikaragvi, na vlast dolazi José Santos Zelaya (do 1909), konzervativci poraženi do kraja meseca.
  • 12. 7. - Istoričar Frederick Jackson Turner održao u Čikagu predavanje "Značaj granice u američkoj istoriji": teza o Granici kao sredstvu oblikovanja američke demokratije.
  • 20. 7. (8. 7. po j.k.) - U požaru u Senjskom rudniku stradala cela smena rudara, 28 do 30 ljudi - sveti Prokopije će kasnije biti rudarska slava.
  • 20. 7. - S topovima uperenim u veliku palatu u Bangkoku, Francuzi uputili ultimatum Sijamu, sledi blokada obale.
"Inauguracija Korintskog kanala"
  • 25. 7. - Zvanično otvoren Korintski kanal - širina je mala, ima velikih problema sa odronima, kanalisanim vetrom i plimskim strujama, tako da je saobraćaj mnogo niži od očekivanog.
  • 28. 7. - Radikalna građanska unija diže pobunu u Argentini, u Buenos Airesu je vodi Hipólito Yrigoyen - revolucija traje u dve etape do oktobra, vlada je slomila.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 9. - Predlog zakona o vladi Irske (Drugi predlog o samoupravi) usvojen malom razlikom u donjem domu britanskog parlamenta, da bi bio oboren u gornjem domu 8. septembra.
  • 3. 9. - Legislativni izbori u Francuskoj, oportunistički republikanci Casimir-Periera zadržavaju najveći broj mandata (premijer 1893-94, predsednik 1894-95).
  • 7. 9. (26. 8. po j.k.) - Kralj Aleksandar Obrenović položio venac na Karađorđev grob.
  • 7. 9. - Ruski monitor "Rusalka" potonuo sa 177 članova posade u Finskom zalivu.
  • 8. 9. - Papina enciklika Laetitiae sanctae o posvećenosti krunici.
  • 9. 9. - Esther Cleveland je prvo dete rođeno u Beloj kući.
  • 11 - 27. 9. - U Čikagu se održava Parlament svetskih religija, zapažen je hinduistički monah Swami Vivekananda.
  • septembar - Druga Pobuna mornarice u Brazilu protiv predsednika Pejšotua, traje do sledećeg marta.
  • 19. 9. - Novi Zeland uveo opće biračko pravo žene.
  • 21. 9. - Braća Duryea prvi put vozili automobil na benzinski pogon u SAD, u Springfield, Massachusetts, kasnije će osnovati i prvu kompaniju u SAD za proizvodnju takvih vozila, Duryea Motor Wagon Company.
  • septembar po j.k. - Kralj Aleksandar se u Abaciji (Opatiji) sastao sa ex-kraljem Milanom.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Bugarske aktivnosti u Makedoniji i Istočnoj Trakiji 1893-1912, → VMRO

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 2. 12. - Otvoren GUM, Glavni univerzalni magazin, u Moskvi.
  • 5. 12. (23. 11. po j.k.) - Nova srpska vlada: general, "dvorski" radikal, Sava Grujić umesto Lazara Dokića (radikali želeli Pašića). Nikola Pašić odneo prevagu nad Lazarom Dokićem u Radikalnoj stranci (izbegnut rascep).
  • 9. 12. - Anarhista Auguste Vaillant bacio bombu u francuskom parlamentu, 20 poslanika lakše povređeno - dva dana kasnije donesen prvi od Lois scélérates kojima je ograničena sloboda govora.

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

"Ajfelov most" u Sarajevu (foto ca. 1906)

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1893.

Januar/Siječanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Nedeljković, Saša. Повест српског сокола. rastko.rs