1832

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Ovo je članak o godini 1832.
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 18. vijek19. vijek20. vijek
Decenija: 1800-e  1810-e  1820-e  – 1830-e –  1840-e  1850-e  1860-e
Godine: 1829 1830 183118321833 1834 1835
1832 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1832
MDCCCXXXII
Ab urbe condita 2585
Islamski 1247 – 1248
Iranski 1210 – 1211
Hebrejski 5592 – 5593
Bizantski 7340 – 7341
Koptski 1548 – 1549
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1887 – 1888
 - Shaka Samvat 1754 – 1755
 - Kali Yuga 4933 – 4934
Kineski
 - Kontinualno 4468 – 4469
 - 60 godina Yang Voda Zmaj
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11832
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1832 (MDCCCXXXII) bila je prijestupna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru odn. prijestupna godina koja počinje u petak po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

Pad kuće Radonjić
  • 16. 1. - Bivši guvernadur Vukolaj Radonjić osuđen i zatočen sa bratom, a njihovi rođaci proterani iz Crne Gore.
  • januar - Tomos vaseljenskog patrijarha Konstantije I daje autonomiju pravoslavnoj crkvi u Srbiji[1] - nezavisno unutrašnje uređenje crkve (Beogradska mitropolija, šabačka, užička i timočka episkopija)[2].
  • januar - Usled revolucionarne agitacije, austrijske trupe Radetzkog zauzimaju papsku Romagnu[3].
  • januar/februar? - Unijati u Dalmaciji: parosi Petar Krička i Marko Busović prihvataju uniju.

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • april - Vuk Karadžić u pismu knezu Milošu kritikuje njegov način vladavine i traži pravnu državu[7].
  • proleće - Za novog bosanskog pašu sultan imenovao Kara Mahmud-pašu, koji će poraziti Gradaščevićevu vojsku kod Prijepolja, na Goraždu i na Palama[8].
Sarajevski Stup

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • leto - Veliki vezir Rešid Mehmed-paša traži od Crnogoraca da se potčine, što Njegoš odbija[11].
  • leto - Veliki vezir donekle popravlja položaj Srba u prištinskom i vučitrnskom kraju[12].
  • 8. 8. - Grčka nacionalna skupština u Nafplionu izabrala Otona Bavarskog za kralja (on stiže u zemlju sledećeg februara).

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Egipatska ekspanzija 1832.
  • 11. 11. - Otvoren Hrvatski sabor za izbor predstavnika na Ugarskom saboru. Potkapetan kraljevine Juraj Rukavina Vidovgradski se na izboru zahvalio hrvatskim jezikom, što se smatra prvim hrvatskim govorom u Saboru (prije njega je bio podmaršal Vinko Knežević 1809.[14]). Grof Janko Drašković pripremio za skup svoju "Disertaciju..."[15].
  • novembar - Tri brata Frenčevića iz Kruševca oteli dve srpske devojke iz Mozgova, što vodi ustanku u Župi i drugde na istoku Šest nahija[16], uz pomoć iz Srbije[17]; Seljaci ove oblasti su ranije predali knezu Milošu spisak 766 zlodela u periodu 1830-32 (doba prevlasti braće Vrenčević i njihovih pristalica)[18].
  • 21. 11. - Ibrahim-paša Egipatski zauzeo Konyu[19].
  • 21. 11. - Alžir: Abdelkader izabran za sultana tj. emira.
  • 24. 11. - Južna Karolina smatra carinske stope SAD iz 1828. ("Gnusna carina") i ovogodišnju kompromisnu neustavnim i ništavnim - Kriza nulifikacije.
  • 26. 11. - New York dobio tramvaj.
  • 5. 12. - Andrew Jackson ubedljivo reizabran za predsednika SAD.
  • 20. 12. - Car Franjo I odvorio Ugarski sabor u Požunu (Bratislavi).
  • 21. 12. - Bitka kod Konije: Ibrahim Paša Egipatski postigao najveću pobedu porazivši i zarobivši velikog vezira Rešid Mehmed-pašu - otvoren put za osvajanje čitave Anadolije.
  • 23. 12. - Opsada Antverpena okončana francuskim zauzećem ovog belgijskog grada od Holanđana.
  • 25. 12. - U Stambol stiže ruska vojna misija, kao prethodnica vojne pomoći sultanu[19].
  • decembar? - Dalmatinski namesnik Lilienberg zahteva od episkopa Rajačića da izbriše iz parohijalnih knjiga vernike koji su prihvatili uniju, što ovaj odbija smatrajući da se to dogodilo pod pritiskom - biće tužen kod cara[20].

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Karte[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1832.

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Popović, protojerej dr Radomir Srpski arhiepiskopi i patrijarsi, svetosavlje.org
  2. Istorija s. n. V-1, 125
  3. 3,0 3,1 Germany, 235
  4. Istorija s. n. V-1, 189
  5. Aleksić-Pejković, Ljiljana (1990). Severna Albanija u spoljnopolitičkim planovima Crne Gore i Srbije. rastko.rs
  6. Tucker2009, 1157
  7. Simić, Radoje D. i Jovanović Simić, Jelena R ( Вуково писмо Kнезу Mилошу од 1832. – пример правно-политичког стила, ffuis.edu.ba
  8. Istorija s. n. V-1, 231
  9. Lijek jarosti turske - Udarac na Martiniće, rastko.rs
  10. Karadžić, Vuk Stefanović (1837). Crna Gora i Crnogorci. rastko.rs
  11. 11,0 11,1 Njegoš - Izabrana pisma, rastko.rs
  12. The Kosovo Chronicles, rastko.rs
  13. Istorija s. n. V-2, 291
  14. Mali div od deset minuta, hrvatski-vojnik.hr
  15. Stančić, Nikša (2007) Disertacija grofa Janka Draškovića iz 1832. godine..., matica.hr
  16. Ćorović, Vladimir Krize u Srbiji, rastko.rs
  17. Istorija s. n. V-1, 123
  18. Istorija s. n. V-1, 239
  19. 19,0 19,1 ShawShaw1977, 33
  20. Istorija s. n. V-2, 286
  21. Istorija s. n. V-2, 354
  22. Povijest Narodnog muzeja Zadar, nmz.hr
  23. Šta bi smo mogli danas da naučimo od Garašanina p. 14., rastko.rs
  24. Dodatak k srbskim spomenicima p. 12. rastko.rs (predvukovska ćirilica)
  25. Prvi izvještaj o Srpskoj moreplovskoj zakladnoj školi Bošković – Đurović – Laketićke u Srbini kraj Herceg-Novoga, rastko.rs
Literatura