Josef Radetzky

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Josef Radetzky
Orginalna fotografija maršala iz 1856.
Orginalna fotografija maršala iz 1856.
Biografske informacije
Puno ime Johann Josef Wenzel Anton Franz Karl
Graf Radetzky von Radetz
Rođenje 2. novembar 1766.
 Habsburška Monarhija
dvorac Trebnice (Sedlčany današnja Češka)
Smrt 5. januar 1858.
 Austrijsko Carstvo
Milano, Kraljevstvo Lombardija-Venecija
Karijera
Čin feldmaršal
Ratovi Napoleonski ratovi, Milanski ustanak
Važnije bitke Bitka kod Custoze, Bitka kod Novare

Josef Radetzky (* Sedlčany, 2. novembar, 1766. † Milano, 5. januar, 1858. punim imenom Johann Josef Wenzel Anton Franz Karl Graf Radetzky von Radetz bio je grof i najslavniji austrijski vojskovođa prve polovice 19. vijeka, kojemu je Franz Grillparzer posvetio svoju poemu U njegovu logoru je Austrija (In deinem Lager ist Österreich) a Johann Strauss stariji svoj slavni - Radetzky marš.[1]

Biografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođen je u porodičnom dvorcu Trebnitz (danas Trebnice) kao plemićko dijete, zarana je ostao bez oca, pa je brigu o njemu preuzeo djed koji ga je mladića poslao na školovanje u vojnu akademiju - Theresianum u Beč. Kao mladi poručnik istakao se u napoleonskim bitkama po Sjevernoj Italiji pa je 1801. kao mladi pukovnik proglašen je vitezom i odlikovan ordenom Marije Terezije. Između 1809. 1812. kao general-potpukovnik bio je načelnik generalštaba, ali je zbog neslaganja sa financiranjem podnio ostavku.

Kao Schwarzenbergov načelnik generalštaba 1813. bio je jedan od kreatora plana Bitke kod Leipziga[1] koja je označila početak Napoleonovog kraja. Nakon Napoleonskih ratova između 1818. - 1828. bio je savjetnik nadvojvode Ferdinanda Karla u Ugarskoj.[1]

Od 1831. do 1. marta 1857. bio je komandant austrijskih trupa u Sjevernoj Italiji, točnije u marionetskom Kraljevstvu Lombardija-Venecija u kom se proslavio nakon izbijanja Ustanka - 1848.

Radezky je u više bitaka porazio vojsku Kraljevine Pijemonta i Sardinije i Lombardskih ustanika. I to redom prvo kod Verone (6. maj 1848.) zatim kod Vicenze (10. jun 1848.) i na kraju kod Custoze (24. jul 1848.)[1] i ponovno zauzeo Milano 6. augusta 1848. i tako ponovno vratio kontrolu nad cijelom Lombardijom.

Zatim ih je ponovno porazio 1849. i to u martu kod Mortare i na kraju u Bitci kod Novare 23. marta[1]nakon tog je i Venecija ponovo pala u austrijske ruke 24. augusta 1849. i tako je ponovno obnovio Kraljevstvo Lombardija-Venecija, u kom je od 1848. do 1857. bio i podkralj.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 "Radetzky, Johann Josef Wenzel Graf" (engleski). Encyclopedia of Austria. http://www.aeiou.at/aeiou.encyclop.r/r039792.htm. pristupljeno 05. 10. 2014. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]