1973

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Ovo je članak o godini 1973.
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1940-e  1950-e  1960-e  – 1970-e –  1980-e  1990-e  2000-e
Godine: 1970 1971 197219731974 1975 1976
1973 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1973
MCMLXXIII
Ab urbe condita 2726
Islamski 1392 – 1393
Iranski 1351 – 1352
Hebrejski 5733 – 5734
Bizantski 7481 – 7482
Koptski 1689 – 1690
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2028 – 2029
 - Shaka Samvat 1895 – 1896
 - Kali Yuga 5074 – 5075
Kineski
 - Kontinualno 4609 – 4610
 - 60 godina Yin Voda Vo(l)
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11973
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1973 (MCMLXXIII) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Super Andrija u Zagrebu

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 5. - Oko 1,6 miliona radnika u Velikoj Britaniji obustavlja rad, protestujući protiv vladine antiinflacione politike.
  • 3. 5. - Završen Sears Tower (od 2009. Willis Tower) u Čikagu - najviša zgrada na svetu.
  • 5. 5. - Led Zeppelin svira pred 56.800 ljudi na stadionu u Tampi, Florida - oboren rekord Bitlsa iz 1965.
  • 10. 5. - Osnovan Front Polisario za nezavisnost Zapadne Sahare (trenutno pod španskom vlašću).
  • 14. 5. - Lansiran Skylab, prva američka svemirska stanica, pri čemu je poslednji put upotrebljena raketa Saturn V; do februara 1974. na stanici će se smeniti tri posade.
  • maj - Predsedništvo SKJ usvojilo Plat­formu za pripremu stavova i odluka Desetog kongresa[6] (održan 1974).
  • 17. 5. - Skandal Watergate: počinju TV prenosi saslušanjâ u Senatu.
  • 21. 5. - Ustavna komisija SFRJ prihvatila nacrt novog Ustava[7].
  • 22. i 24. 5. - Britanski političar Lord Lambton a zatim i Earl Jellicoe, lider Gornjeg doma britanskog parlamenta, daju ostavke zbog zasebnih seksualnih skandala sa prostitutkama.
  • 22. 5. - Izložba savremenog naoružanja i vojne opreme u Nikincima.
  • 24. 5. - Otvorena Hala Pionir u Beogradu.
  • 25. 5. - Izborom Héctor José Cámporasa okončana vojna diktatura u Argentini (1966-73).
  • 25. 5. - Lansiran Skylab 2 sa prvom tročlanom posadom za svemirsku stanicu Skylab.
  • 29. 5. - YU grupa objavila LP - prvi LP srpskog roka.
  • 30. 5. - Na "Zvezdinom" stadionu u Beogradu, pred oko 90.000 gledalaca, finale fudbalskog Kupa šampiona Evrope: Ajaks - Juventus 1:0.
  • maj - Uveden fluktuirajući kurs dinara (od decembra 1971 vrednost mu je bila 17 za američki dolar).

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Spomenik Seljačkoj buni u Gornjoj Stubici
  • 5. 8. - Pripadnici Crnog septembra pucali na atinskom aerodromu, ubijene 3 osobe, 55 ranjeno.
  • 11. 8. - Film American Graffiti prikazan u SAD.
  • avgust - U pustinji Mohave američki marinci održavaju manevre Alkali Canyon '73, vežbe za pustinjsko ratovanje (npr. na Bliskom istoku).
  • 23. 8. - Predsednik Allende postavio generala Augusto Pinocheta za komandanta čileanske armije, dan nakon skupštinske rezolucije da njegova vlada ne poštuje ustav.
  • 23 - 28. 8. - Pljačka Kreditbanken-a na stokholmskom trgu Norrmalmstorg vodi talačkoj krizi iz koje se rađa pojam "Stokholmski sindrom".

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Stanje nakon Jomkipurskog rata
  • 6 - 25. 10. - Jomkipurski rat - Egipat i Sirija napali Izrael na najsvetiji jevrejski dan (četvrti i najveći arapsko-izraelski konflikt). Nakon početnog egipatskog uspeha, Izraelci prešli preko Sueckog kanala, na sirijskom frontu zauzeli još Golanske visoravni.
  • 10. 10. - Potpredsednik SAD Spiro T. Agnew dao ostavku zbog izbegavanja poreza, zameniće ga Gerald Ford.
  • 14. 10. - Proslava 400-godišnjice Velike seljačke bune u Donjoj Stubici, otkriven Augustinčićev Spomenik Seljačkoj buni.
  • 17. 10. - Naftna kriza 1973.: arapski proizvođači nafte dogovorili smanjenje proizvodnje i povećanje cene. Narednih dana se uvodi embargo SAD zbog podrške Izraelu.
  • 20. 10. - Saudi Arabija prekinula isporuku nafte SAD, do sutradan embargo je potpun.
  • 20. 10. - "Masakr subotnje večeri": predsednik SAD Nixon naređuje generalnom tužiocu Elliotu Richardsonu da otpusti Archibalda Coxa, istražioca slučaja Watergate - ovaj to odbija, kao i njegov zamenik, nakon čega Coxa otpušta treći po rangu u Departmanu pravde - ovo izaziva zahteve za Nixonov opoziv.
Naftna kriza 1973. u SAD - "Nema benzina"
  • 31. 10. - Trojica pripadnika Privremene IRA-e beže helikopterom iz dablinskog zatvora.

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Pogled s Kalemegdana na "25. maj"

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Pioneer 10 kod Jupitera - umetnički prikaz

Tokom godine[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Prema podacima NBJ, SFRJ ima suficit platnog bilansa od 330 miliona dolara (ili "preko 200 miliona", približno isto kao prošle godine; rezerve iznose 1,7 milijardi dolara[13]; neka manja preduzeća su bankrotirala, druga su privoljena da isplate dugove, u zemlju je ušlo 1,1 milijardu dolara remitansi od gastarbajtera i 650 miliona od turizma (+25%)[14].
  • Izgrađena HE Orlovac kod Sinja. [1]
  • prva polovina godine - Zbog proneverenih 1,8 miliona dolara osuđen Boško Tonev, generalni direktor Jugoslovenske poljoprivredne banke, ali nisu rasvetljeni svi aspekti pljačke (razotkrio ga nedeljnik "92"[15]).
  • Osnovano Novosadsko pozorište – Újvidéki színház.
  • Albin Planinc podelio prvo mesto sa Tigranom Petrosjanom na turniru u Amsterdamu.

1973. u temama[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1973.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelove nagrade[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Andrew Scott Cooper (9 August 2011). The Oil Kings: How the U.S., Iran, and Saudi Arabia Changed the Balance of Power in the Middle East. Simon and Schuster. str. 88–. ISBN 978-1-4391-5517-2. http://books.google.com/books?id=TOlynGYO3_cC&pg=PA88. 
  2. Ostric, Z (1992): Ekoloski pokret u Jugoslaviji 1971-1991. scribd.com
  3. CLEAN‐UP IS TOPIC IN DIRTY BELGRADE. nytimes.com MARCH 10, 1974
  4. Prijem Đine Lolobriđide. foto.mij.rs
  5. Fototeka 1973 8/192. foto.mij.rs
  6. Bajec, Dolničar, 1981, str. 288
  7. 7,0 7,1 Sabrina Ramet, Tri Jugoslavije...
  8. Saviours of the nation: Serbia's intellectual opposition and the revival of ... By Jasna Dragović-Soso, str 48, Google Books
  9. Castro to Visit Yugoslavia, Slobodan Stanković, OSA - RFE
  10. Bajec, Dolničar, 1981, str. 304
  11. 20. Pulski filmski festival. arhiv.pulafilmfestival.hr
  12. Following Kosygin's Visit To Yugoslavia, Slobodan Stanković, OSA - RFE
  13. Yugoslavia Shows Surplus. nytimes.com FEB. 12, 1974
  14. Yugoslays Attain Stability. nytimes.com JAN. 27, 1974
  15. Magazine exposes shady deals of top men, The Straits Times, 23 June 1973, Page 12
Literatura

Spoljne veze[uredi - уреди | uredi izvor]