1907

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1870-e | 1880-e | 1890-e | 1900-e | 1910-e | 1920-e | 1930-e | >
<< | < | 1903. | 1904. | 1905. | 1906. | 1907. | 1908. | 1909. | 1910. | 1911. | > | >>


1907 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1907
MCMVII
Ab urbe condita 2660
Islamski 1324 – 1325
Iranski 1285 – 1286
Hebrejski 5667 – 5668
Bizantski 7415 – 7416
Koptski 1623 – 1624
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1962 – 1963
 - Shaka Samvat 1829 – 1830
 - Kali Yuga 5008 – 5009
Kineski
 - Kontinualno 4543 – 4544
 - 60 godina Yin Vatra Koza
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11907
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1907 (MCMVII) bila je redovna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u ponedjeljak po 13 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju kalendare).

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 5. 2. - Tajni memorandumi von Aehrenthala, ministra inostranih poslova Austrougarske: anektirati Bosnu i Hercegovinu, formirati hrvatsko-srpsku grupu zemalja sa centrom u Zagrebu, pod okriljem Krune svetog Ištvana, čime bi se oslabila Ugarska i Srbija uvukla u habsburšku orbitu[1].
  • 8. 2. - SAD preuzimaju finansijsku kontrolu nad Dominikanskom Republikom zbog njenih velikih dugova.
  • februar - Osnovan Royal Dutch Shell.

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 5. 3. - Otvorena druga Državna duma Ruske imperije, sada su prisutni i boljševici, menjševici i eseri - raspuštena u junu.
  • 11. 3. - Ubijen bugarski premijer Dimitar Petkov.
  • 14. 3. (1. 3. po j.k.) - Štrajk radnika Fabrike šećera na beogradskoj Čukarici okončan uvođenjem novih radnika; u sukobu sa žandarmerijom ubijena četiri radnika[2].
  • mart - Ratifikovan trgovinski ugovor Srbije i Crne Gore.
  • mart - Seljačka buna u Rumuniji 1907., u gušenju poginule hiljade seljaka.
  • 16. 3. - Održani izbori za Finski parlament, prvi u Evropi sa univerzalnim pravom glasa - izabrano 19 žena.
  • ca. 28. 3. - Velika erupcija vulkana Ksudač na Kamčatki, razneti pepeo izaziva hladnoću u Severnoj Americi.

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 15. 4. - U Crnoj Gori i Radović dao ostavku zbog opstrukcije knjaževih poslanika, dva dana kasnije postavljen dr Lazar Tomanović.
  • april - Knjaževe pristalice ruše štampariju nikšićke "Narodne misli", i opet u septembru što gasi list.
  • april - Srbija: zbog opstrukcije samostalnih radikala nemoguće donošenje budžeta - Pašić će žrtvovati ministra unutrašnjih poslova Stojana Protića.
  • 17. 4. - U Engleskoj počinje gradnja drednota Minas Geraes za brazilsku mornaricu, što vodi Južnoameričkoj trci u drednotima.
  • 27. 4. - U Nemačkoj izbija Harden–Eulenburgova afera o homoseksualcima u okruženju cara Vilhelma.

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 11. 5. - Sastanak srpskih lidera u Sarajevu - rezolucija traži formiranje srpske političke organizacije, ustavne slobode i autonomiju BiH bez promene suvereniteta.
  • 13. 5. - 1. 6. - Peti kongres Ruske SDRP se tajno održava u Londonu; nakon burnih debati, boljševici dobijaju većinu za revolucinarni pravac; "eksproprijacije" (pljačke) radi finansiranja partija su osuđene.
  • 14. 5. - Izbori za Carevinsko vijeće Cislajtanije, prvi sa univerzalnim muškim pravom glasa, najjači Kršćanska socijalna stranka i Socijaldemokrati.
  • maj - "Srpska omladina iz Crne Gore" - novi proglas iz Beograda protiv knjaza Nikole.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 6. - Muslimanski memorandum i pregovori sa Zemaljskom vladom BiH tokom juna i jula.
  • 6. 6. - U Nemačkoj predstavljen detergent Persil.
  • 9. 6. (27. 5. po j.k.) - Ostavka Pašićeve vlade, sutradan formira novu bez Stojana Protića.
  • jun - Poseta knjaza Nikole Beču.
  • 10. 6. - Na tržište izašao Autochrome Lumière, glavni proces kolor fotografije do polovine '30-tih.
  • 10. 6. - Krenula auto-trka Peking-Pariz - Scipione Borghese stiže 10. avgusta.
  • c. 13. 6. (Spasovdan) - Bitka kod Drenova u Makedoniji, srpske čete porazile bugarske (ovekovečeno u pesmi "Sprem'te se sprem'te četnici").
  • 15. 6. - Počinje druga haška mirovna konvencija, okuplja 44 države (uklj. Srbiju) - usvojeno 13 konvencija i deklaracija.
  • 16. 6. (3. 6. po j.k.) - Trećejunski prevrat, nazvan i Stolipinov: raspuštena ruska Državna duma, uvodi se novi izborni zakon koji daje prednost imućnim klasama.
Autohrom: prva kolor fotografija u poljskim zemljama (1909)

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 9. 7. - U Crnoj Gori raspuštena skupština koja se nije okupljala od aprila; novoizabrana se sastala 21. 11.
  • jul - Nastavljeni srpsko-austrougarski pregovori - traju do sledeće godine, a u međuvremenu Srbija je prekinula AU trgovački monopol.
  • 20. 7. - Sunjong postaje drugi i poslednji car Koreje - njegov otac Gojong bio prinuđen na abdikaciju nakon što je tajno poslao predstavnike na Hašku konferenciju, ne bi li se osamostalio od japanskog protektorata.
  • 24. 7. - Japansko-korejski ugovor (1907): unutrašnja uprava Koreje stavljena pod japansku kontrolu.
  • 30. 7. (17. 7. po j.k.) - Umro patrijarh srpski Georgije Branković; od 1908. ga nasleđuje Lukijan Bogdanović.
  • 30. 7. - Rusija i Japan sklopili Sporazum o opštim političkim pitanjima, tajni deo deli Mandžuriju na sfere uticaja.
  • jul - Papska bula Lamentabili Sane Exitu osuđuje modernističke stavove u crkvi.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Robni magazin: prva robna kuća u Beogradu

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 13. 10. (30. 9. po j.k.) - Zbor univerzitetske omladine u Beogradu povodom ubistva braće Novaković.
  • oktobar - Na Cetinju uhvaćeni studenti izbeglice s bombama - Bombaška afera pogoršava crnogorsko-srbijanske odnose do aneksije BiH sledeće godine.
  • 17. 10. - Guglielmo Marconi započinje redovnu radio-telegrafsku službu preko Atlantskog okeana (Irska - Nova Scotia).
  • 21. 10. - U Nemačkoj otkriven prvi fosil Homo heidelbergensis-a.
  • 21. 10. - Karataški zemljotres sa klizištem u dan. Tadžikistanu, 12.000 mrtvih.
  • 27. 10. - Černovska tragedija u današnjoj Slovačkoj: žandarmi ubili 15 ljudi na osvećenju crkve.
  • 31. 10. - U BiH osnovana Srpska narodna organizacija ujedinjenjem tri grupe - borci za autonomiju (Gligorije Jeftanović, Vojislav Šola, Milan Srškić, oko list "Srpska riječ" od '05), inteligencija sa centrom u Mostaru (Risto Radulović, Vasilj Grdić, list "Narod" od '07) i grupa iz Bosanske krajine (Petar Kočić, list Otadžbina).
  • oktobar - Panika 1907.: finansijska kriza u SAD, tokom koje je Dow Jones izgubio polovinu vrednosti.

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 6. 12. - Eksplozija u rudniku Monongah, Zapadna Virdžinija - zvanično 362 poginula rudara.
  • 7. 12. - Petar Kočić i njegov saradnik Kondić osuđeni u Banjaluci na po osam meseci zatvora.
  • 8. 12. - Gustaf V je novi švedski kralj (do 1950).
  • 12. 12. - Na otvaranju Hrvatskog sabora Hrvatsko-srpska koalicija zatražila da se ban Rakodczay stavi pod optužbu, međutim Sabor raspušten a ban odstupa (istog dana i radničke demonstracije u Zagrebu).
  • 14. 12. - Na ostrvima Scilly se nasukao Thomas W. Lawson, škuna sa sedam jarbola, najveći ikada napravljeni čisti jedrenjak, pri čemu je došlo do izliva nafte, verovatno prvog većeg u historiji.
  • decembar - Austrougarski načelnik generalštaba Conrad von Hötzendorf zamišlja "politiku velikog stila": aneksija BiH, priključenje Srbije, naročito Niša, prijateljski sa Crnom Gorom, preventivni rat sa Italijom; ministar Aehrenthal mu istog meseca kaže da je cilj balkanske politike aneksija BiH i inkorporacija dela Srbije "koji nije Bugarski"[3].
  • 16. 12. - Američka Velika bela flota kreće na putovanje oko sveta po naređenju predsednika Ruzvelta (do februara '09).
  • 17. 12. - Ugyen Wangchuck postaje prvi kralj Butana.
  • 19. 12. - Eksplozija u rudniku Jacobs Creek, Pensilvanija - 239 poginulih.
  • 21. 12. - Masakr u školi Santa María u Čileu: vojska ubila zvanično 195 rudara-štrajkača, nezvanično 2200.

Tokom/tijekom godine[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1907.

Januar/Siječanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelova nagrada za 1907. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Mitrović, 68-71
  2. Politika, 1. mart 1907, str. 2-3. digitalna.nb.rs
  3. Mitrović, 72-73
  4. Taylor, 164
  5. Taylor, 186
Literatura
  • A.J.P. Taylor, Habsburška monarhija, Zagreb 1990.
  • Mitrović, Andrej. Prodor na Balkan i Srbija 1908-1918. Nolit 1981.