1982

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1950-e | 1960-e | 1970-e | 1980-e | 1990-e | 2000-e | 2010-e | >
<< | < | 1978. | 1979. | 1980. | 1981. | 1982. | 1983. | 1984. | 1985. | 1986. | > | >>


Ovo je članak o godini 1982.
1982 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1982
MCMLXXXII
Ab urbe condita 2735
Islamski 1402 – 1403
Iranski 1360 – 1361
Hebrejski 5742 – 5743
Bizantski 7490 – 7491
Koptski 1698 – 1699
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2037 – 2038
 - Shaka Samvat 1904 – 1905
 - Kali Yuga 5083 – 5084
Kineski
 - Kontinualno 4618 – 4619
 - 60 godina Yang Voda Pas
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11982
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1982 (MCMLXXXII) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 1. - Javier Pérez de Cuéllar novi generalni sekretar UN (do 1991).
  • 5. 1. - Kardinal Franjo Šeper sahranjen u zagrebačkoj katedrali.
  • 6. 1. - Izvešteno da je na južnom Jadranu nađeno nešto nafte.
  • 8 - 13. 1. - Arktičko vreme i mećave u Evropi, uključujući Jugoslaviju, 53 mrtvih na kontinentu.
  • 9. 1. - Nakon ranjavanja Srpkinje kod Peći, "Politika" piše da su Srbi na Kosovu izloženi "fašističkom terorizmu".
  • 13. 1. - 19. plenum CK SK Srbije - nakon zagrejane debate u decembru, rezolucijom se naglašava "jedinstvo i zajedništvo" Srbije i njenih pokrajina - "otvaranje srpskog pitanja"[1].
  • 13. 1. - Milka Planinc, predsjednica CK SK Hrvatske, predložena za predsjednicu Saveznog izvršnog vijeća (SIV).
  • 14. 1. - Adil Çarçani novi titularni šef albanske vlade umesto eliminisanog Šehua.
  • 15. 1. - Članak u "Komunistu" o opasnostima širenja "panislamskih ideja"[2].
  • januar - Peticija beogradskih intelektualaca skupštini Srbije povodom milicijskog uznemiravanja potpisnika peticije protiv ratnog stanja u Poljskoj.
  • januar - U Čehoslovačkoj se izdaju pasoši koji vrede samo za Jugoslaviju, kako bi se sprečili prebezi na zapad.
  • 17. 1. - "Hladna nedelja" donosi rekordno niske temperature u mnogim gradovima SAD.
  • 17. 1. - Trojica kosovskih Albanaca, braća Bardhosh i Jusuf Gervalla i Zeka Kadri, ubijeni kod Untergruppenbacha u Zapadnoj Nemačkoj. (→ sq)
  • 21. 1. - Socijalistički savez Beogradskog univerziteta kritikuje studentske časopise "Vidici" i "Student" za "kriptografsko" značenje reči i zastupanje "terorističkih" teorija[3].
  • 26. 1. - Nezaposlenost u Ujedinjenom Kraljevstvu premašila tri miliona, prvi put od '30-tih.
  • 27. 1. - Salvadorski građanski rat: gerilci napali avio-bazu Ilopango i uništili dobar deo vazduhoplovstva.
  • 28. 1. - Italijanska antiteroristička jedinica spasila američkog generala Jamesa L. Doziera od Crvenih brigada, posle 42 dana zatočenja.
  • 31. 1. - 7. 2. - Svetsko prvenstvo u skijanju (Schladming, Austrija). Medalje osvojili Boris Strel (bronzana, veleslalom) i Bojan Križaj (srebrna, slalom).
  • koncem siječnja - Nadbiskup Franjo Kuharić odbija nazočiti novogodišnjem prijemu u Hrvatskom saboru (loši odnosi crkve i države).
  • 30. 1. - Pronađen jedan od prvih kompjuterskih virusa, Elk Cloner, namenjen sistemu Apple II.
  • januar-april? (ili mart-maj[4]) - Izbori delegata na svim nivoima u SFRJ[5].

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Masakr u Hami, ruševine

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 3. - Sovjetska sonda Venera 13 se spustila na tu planetu i poslala fotografije u boji.
  • 4. 3. - Texaco Yugoslavia Inc. i Agip objavili potpisivanje sporazuma sa Inom-Naftaplin za istraživanje u Jadranu.
  • 5. 3. - U Nemačkoj prikazan film Fitzcarraldo.
  • 7. 3. - Mima Jaušovec osvojila teniski turnir Avon u Kaliforniji.
  • 10. 3. - Sizigija: sve planete na istoj strani Sunca; katastrofe koje su pojedinci predviđali (npr. u knjizi The Jupiter Effect) nisu se dogodile.
  • 11. 3. - Rasturene demonstracije u Prištini, povodom godišnjice nemira 1981.
  • 11. 3. - Komisija o ljudskim pravima UN izglasala poziv za međunarodnu istragu vojne represije u Poljskoj (prva akcija tog tela protiv neke komunističke zemlje), 19 glasova za, 13 protiv, među kojima i SFRJ, 10 uzdržanih.
  • 14. 3. - Liberali pobeđuju na parlamentarnim izborima u Kolumbiji, Pablo Escobar je alternativni član Predstavničkog doma.
  • 15. 3. - U Nikaragvi uvedeno vanredno stanje nakon što su kontraši razneli dva mosta.
  • 15. 3. - Zoran Stojadinović, računovođa u jugoslovenskom konzulatu u Clevelandu, zatražio azil nakon što je optužen za proneveru 25.000$.
  • 16. 3. - XXIV plenum CK SKJ - Dolančev referat o domaćoj i stranoj situaciji, usvojen nacrt novog partijskog statuta.
  • 16. 3. - Svetska premijera filma Conan the Barbarian u Madridu.
  • 16. 3. - Prikazana muzička komedija Victor/Victoria.
  • 19. 3. - Predigra Falklandskog rata: Argentinski "trgovci starim metalom" podigli zastavu na britanskoj Južnoj Georgiji.
  • 20. 3. - Bojan Križaj odneo na Kranjskoj Gori prvu pobedu u Svetskom kupu.
  • 22 - 28. 3. - Iransko-irački rat: operacija Fath ol-Mobin ("Neporeciva pobeda"), Iranci povratili područje Dezfula i Šuša.
  • 23. 3. - Gvatemalski general Efraín Ríos Montt dolazi pučem na vlast (do 1983) - pokreće kampanju progona protiv disidenata i taktiku spržene zemlje protiv Maja sa desetinama hiljada mrtvih, biće mu suđeno za genocid 2012.
  • 24. 3. - Vojni udar u Bangladešu, general Hussain Muhammad Ershad će biti predsednik 1983-90.
  • 27. 3. - Ranjena dvojica Italijana koji su pokušali šverc gliserom kod Kopra (kafa, farmerke, svećice, kočione obloge, ledomat).
  • 29. 3. - 54. dodjela Oscara: najbolji film su Chariots of Fire, ukupno četiri nagrade od sedam nominacija; "Crveni" tri nagrade od 12 nominacija.
  • 29. 3. - Podmetnuta bomba u francuski voz Le Capitole između Pariza i Tuluza, 5 mrtvih, pripisuje se Karlosu.
  • 31. 3. - Izvešteno da je 1.700 Albanaca zatvoreno ili oglobljeno zbog antijugoslovenskih aktivnosti prošle godine[9].
  • mart-april - Kontroverza Dedijer-Bakarić oko Dedijerovih Novih priloga za biografiju Josipa Broza Tita, istoričar preti da će tužiti Kostu Nađa, Ivicu Račana pa i samog Bakarića[10].

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 2. 4. - Falklandski rat: Argentinske vojne snage iskrcale se na Falklande (Malvine), britansku koloniju u Južnom Pacifiku, koju su čuvala 84 britanska marinca; sutradan invazija i na Južnu Georgiju.
  • 4. 4. - Sovjetski ino. ministar Andrej Gromiko stigao u posetu Jugoslaviji.
  • 9. 4. - "Rezime mišljenja..." Veća republika i pokrajina SFRJ - pogoršanje ekonomske situacije rezultat pogrešne razvojne politike u poslednjih 10 godina ("zatvaranje prema svetskoj privredi i enormno širenje potrošnje... u svim oblastima").
  • 10. 4. - Sirija, saveznik Irana, zatvorila naftovod Kirkuk-Banijas[11] kojim je izvožena iračka nafta - manjak u budžetu će nadoknađivati arapske zalivske države.
  • 13. 4. - Predsedništvo SFRJ proklamovalo novi Zakon o opštenarodnoj odbrani.
  • april - Apel za zaštitu srpskog naroda i njihovih svetih spomenika na Kosovu - pismo 21 sveštenika, monaha i monahinje (među kojima i Atanasije Jevtić, Amfilohije Radović i Irinej Bulović).
  • 17. 4. - "Patriran" ustav Kanade (tj. njen parlament umesto britanskog može donositi amandmane na njega), čime je ona stekla punu političku nezavisnost.
  • 22. 4. - Poslednje obraćanje Veselina Đuranovića, predsednika SIV-a, Skupštini: problem otplate inostranih kredita je najvažniji (4,5 milijarde dolara glavnice i kamate).
  • 22. ili 24. 4. - Stjepan Đureković emigrirao u Njemačku.
  • 23. 4. - U Britaniji pušten u prodaju ZX Spectrum.
  • 24. 4. - Pjesma Eurovizije: pobjedila njemačka pjevačica Nicole, jugoslovenska "Aska" 14.
  • 25. 4. - Izrael završava povlačenje sa Sinaja u skladu sa Egipatsko-izraelskim mirovnim ugovorom iz 1979., pre dva dana je uz nešto otpora evakuisano jevrejsko naselje Yamit na Sinaju, jugozapadno od Gaze.
  • 25. 4. - Operacija Paraquet: Britanci povratili Južnu Georgiju.
  • 26. 4. - CAAC Flight 3303: avion udario u planinu pre sletanja kod mesta Yangshuo u Kini, 112 mrtvih.
  • 29. 4. - Socijalistički savez radnog naroda Jugoslavije odobrio predloženi sastav SIV-a Milke Planinc (predsednica CK SK Hrvatske, smatra se "liberalnom" u ekonomiji).
  • april (avgust?) - "Krajgerova komisija" predala svoj izveštaj (Dugoročni program ekonomske stabilizacije).

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 12. 5. - Dve eksplozije metana u jami Raspotočje zeničkog rudnika uglja - poginulo 39 rudara iz treće smene.
  • 12. 5. - Zakon o upotrebi i raspolaganju čvrste valute u 1982 - delimična centralizacija deviza u SFRJ (Slovenija i Hrvatska se protivile).
  • 12. 5. - Ekstremno desni španjolski svećenik pokušao ubosti papu bajonetom u Fatimi.
  • 14/15. 5. - Napad na Pebble Island: britanski komandosi uništili 11 argentinskih aviona na severozapadu otočja.
  • 15. 5. - Rotacija u Predsedništvu: Petar Stambolić umesto Sergeja Krajgera.
  • 15. 5. - Prva sednica nove Savezne skupštine SFRJ, novi predsednik Raif Dizdarević.
  • 15. 5. - Nikola Ljubičić, dugogodišnji savezni sekretar za narodnu odbranu, novi je predsednik predsedništva SR Srbije (do 1984).

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 6. - Stupila na snagu Bernska konvencija o očuvanju evropskog divljeg sveta i staništa.
  • 2. 6. - U selu Samodreža kod Vučitrna Albanac Ferat Muja ubio Danila Milinčića i ranio njegovu majku - porodica Milinčić nekoliko dana kasnije napušta Kosovo (ilustracija problema iseljavanja Srba sa Kosova).
  • 2. 6. - Zemljotres od 5,2 po Rihteru kod Blaževa na Kopaoniku, manja materijalna šteta.
  • 4. 6. - Prikazan film Star Trek II: The Wrath of Khan.
  • 4. 6. - Prikazan film Poltergeist.
  • 6. 6. - Libanonski rat, izraelska Operacija Mir za Galileju: trupe predvođene ministrom Sharonom ulaze u južni Liban protiv PLO i Sirijaca, Savet bezbednosti zahteva povlačenje. Izraelci istog dana zauzimaju stari zamak Beaufort na istaknutoj poziciji.
  • 7. 6. - Hissène Habré sa svojim Snagama severne armije zauzima N'Djamenu i postaje predsednik Čada (do 1990), vlada uz pomoć tajne policije i torture.
  • 8. 6. - Ronald Reagan je prvi američki predsednik koji se obraća britanskom parlamentu.
  • 8. 6. - Argentinski vazdušni napadi u Bluff Cove: među ostalim, pogođen britanski logistički brod za iskrcavanje Sir Galahad, 48 mrtvih.
  • 8. 6. - VASP Flight 168: avion udario u planinu pre sletanja u Fortalezu, Brazil, 137 mrtvih.
  • 9. 6. - Operacija Mole Cricket 19: izraelski avioni uništili sirijske rakete zemlja-vazduh u dolini Beka.
  • 10. 6. - Kanadski premijer Pierre Trudeau stigao u posetu Jugoslaviji.
  • 10. 6. - Salvadorska vojska u operaciji čišćenja u provinciji Chalatenango, stotine mrtvih.
  • 11. 6. - Film E.T.: The Extra-Terrestrial prikazan u SAD, sledećih 11 godina drži rekord filma s najvećim prihodom.
  • 12. 6. - U New Yorku se okupilo 750.000 demonstranata protiv nuklearnog oružja.
  • 13. 6. - 11. 7. - Football pictogram.svg U Španiji se održava Svetsko prvenstvo u fudbalu 1982. - pobeđuje Italija, Jugoslavija nije prošla u drugi krug.
  • 13. 6. - Fahd postaje kralj Saudi Arabije nakon smrti brata Halida (do 2005).

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 7. - Reynaldo Bignone novi vojni diktator u Argentini (do 1983).
  • 2. 7. - Larry Walters iz Kalifornije poleteo u stolici sa prikačenim balonima do 4900 m visine.
  • 2 - 4. 7. - Konferencija u Tirani ističe "ilirsko-albanski" kontinuitet i "autohtonost Albanaca na njihovim istorijskim teritorijama", pod kojima se smatraju i delovi Jugoslavije i Grčke.
  • 4. 7. - Libanska falanga otela u Bejrutu trojicu iranskih diplomata i jednog novinara, njihova dalja sudbina je nepoznata.
  • 9. 7. - Miting solidarnosti sa borbom palestinskog naroda na beogradskom Trgu Marksa i Engelsa[6]; šestoro (sedmoro?[17]) studenata razvilo plakat poljske Solidarnosti - milicija ih uhapsila (osuđeni na 60 dana zatvora).
  • 9. 7. - Izvesni Michael Fagan ušao u spavaću sobu britanske kraljice Elizabete.
  • 9. 7. - Pan Am Flight 759: avion pao u Kenner, Louisiana, 153 mrtvih od čega osam na zemlji, poginulo i dvoje Jugoslovena.
  • 9. 7. - Prikazana sci-fi akcija Tron.
  • 10. 7. - Slučaj Kalinka Bamberski: 14-godišnja Francuskinja nađena mrtva u kući svog nemačkog očuha - publicitet i osvetnička pravda traju do 2014.
  • 11. 7. - Finale Svetskog kupa: Italija - Zapadna Nemačka 3:1.
  • 13. 7. - 1. 8. - Operacija Ramadan: iranska ofanziva na Irak u blizini Basre, velike bitke sa upotrebom ljudskih talasa ne donose veliku promenu na terenu.
  • 15. 7. - Generalni sekretar UN Javier Perez de Cuellar stigao u četvorodnevnu posetu SFRJ tokom evropske turneje.
  • 16. 7. - Milicija i zapadnonemački specijalci oslobodili u Crnoj Gori četvoro otete dece, po dvoje jugoslovenske i američke, i uhapsili kidnapera, iračkog bizismena [18].
  • 18. 7. - Masakr u Plan de Sánchez, Gvatemala: vojska ubila 250 ljudi u majanskom selu.
  • 20. 7. - Privremena IRA detonirala dve bombe u Londonu, poginulo 11 vojnika i sedam konja.
  • 21 - 30. 7. - 29. Pulski filmski festival: Velika zlatna arena nije dodijeljena[19].
  • 23. 7. - Jake kiše i klizišta u Nagasakiju, 299 mrtvih.
  • 23. 7. - Na snimanju Twilight Zone: The Movie poginuo glumac Vic Morrow i dvoje dece glumaca.
  • 30. 7. - Prilikom protesta zbog hapšenja studenata 9. jula uhapšen Boris Tadić, budući predsednik Srbije (osuđen na 25 dana zatvora).
  • 30. 7. - SIV objavio šestomesečno zamrzavanje cena roba i usluga i prodaje na kredit (mera protiv inflacije, gorivo je izuzetak).
  • 31. 7. - Autobus udario u automobile kod mesta Beaune u Francuskoj, dolazi do požara - 53 mrtvih, od čega 46 dece.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Helmut Kohl, kancelar SR Nemačke 1982-98
  • 1. 10. - Nakon što je Schmidtu izglasano nepoverenje, Helmut Kohl (CDU) novi je nemački kancelar (do 1998).
  • 1. 10. - Sony CDP-101 je prvi komercijalni CD uređaj na svetu (oko $730), pušteni u prodaju i prvi komercijalni diskovi.
  • 1. 10. - U Walt Disney Worldu na Floridi otvoren tematski park EPCOT Center.
  • 1 - 7. 10. - Operacija Muslim ibn Aqil: Iranci zauzeli 150 kv.km kod iračkog grada Mandalija.
  • 8. 10. - U Poljskoj zabranjen sindikat "Solidarnost" (suspendovan prošlog decembra).
  • 8. 10. - Olof Palme ponovo švedski premijer (do 1986).
  • 10. 10. - Povratak civilne vlasti u Boliviji, Hernán Siles Zuazo po drugi put predsednik, dve godine nakon što je izabran - ostaje do 1985, u zemlji je hiperinflacija.
  • 10. 10. - Kanonizovan Maximilian Kolbe.
  • 11. 10. - Brod Mary Rose, potonuo 1545, izvučen na površinu.
  • 15. 10. - Usvojene radikalne mere štednje u SFRJ usled nestašice energije i 20 milijardi dolara duga: za putovanje u inostranstvo potrebno položiti depozit od 5000 dinara (oko 100 dolara) za godinu dana; ograničenje potrošnje električne energije i goriva, veličine hleba, temperature u stanovima (stupa na snagu 20.10.)[24].
  • 17. 10. - SIV ograničava količinu novca koja se može izneti iz zemlje ("crna nedelja" za trgovinu u Trstu).
  • 19. 10. - Finansijer John DeLorean uhapšen kada ga je FBI naveo na trgovinu kokainom - oslobođen 1984.
  • 20. 10. - SFRJ: benzin i dizel se od sada dobijaju na bonove (40 litara mesečno za automobile).
  • 20. 10. - Crvena Zvezda - Barselona 2:4, Maradona dao dva gola, jedan lepim lob udarcem.
  • 20. 10. - Katastrofa na Lenjinovom stadionu (danas Lužnjiki) u Moskvi - u stisci poginulo 66 osoba na utakmici Spartak-Haarlem.
  • 21 - 23. 10. - U Zagrebu održan VI Svetski kup u gimnastici. Dominira Kinez Li Ning sa osvojenih 6 od 7 zlatnih medalja (na otvaranju pekinških Olimpijskih igara 2008. on će zapaliti olimpijsku vatru).
  • 22. 10. - Devalvacija dinara 20%, sa 52,1 na 63,1 za američki dolar (želi se uvećati izvoz).
  • 22. 10. - Prikazan film First Blood, prvi iz serijala o Rambou.
  • 28. 10. - Socijalisti Felipea Gonzáleza pobedili na izborima u Španiji.

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 11. - Jedna Honda Accord je prvi japanski automobil proizveden u SAD, u fabrici u Marysville, Ohio.
  • 1 - 21. 11. - Operacija Muharram: Iranci zauzimaju deo naftnog polja Bayat, sledi irački kontranapad novodobijenim tenkovima T-72.
  • 2. 11. - Kongresni izbori u SAD u vreme vrhunca recesije ranih '80-tih u SAD dovode do uspeha Demokratske stranke.
  • 2. 11. - U UK pokrenuta televizija Channel 4.
  • 3. 11. - Nesreća u tunelu Salang u Afganistanu: u eksploziji cisterne s gorivom poginula 64 sovjetska vojnika i 112 Afganaca.
  • 3. 11. - Dow Jones skočio 43,41 poen tj. 4,25% na 1.065,49 - najviša vrednost od januara 1973.
  • 4. 11. - Benzin i naftni derivati poskupeli treći put ove godine u SFRJ, za 12%.
  • 6. 11. - Paul Biya je novi predsednik Kameruna nakon iznenadne ostavke prvog predsednika te zemlje, Ahmadou Ahidjoa (Biya je 2016. još uvek na položaju).
  • 7. 11. - Predstavljena Thames Barrier, zaštita Londona od poplava na Temzi.
  • 7. 11. - Vojni udar u Gornjoj Volti, zbačen pukovnik Saye Zerbo, sledi Jean-Baptiste Ouédraogo (do 1983).
  • 10. 11. - Umro generalni sekretar CK KPSS Leonid Brežnjev (sahrana 15. 11.).
  • 11. 11. - Auto-bomba uništila zgradu izraelske komande u Tiru, Liban, poginulo 75 Izraelaca i 14-27 libanskih i palestinskih zatvorenika.
  • 11 - 13. 11. - Deveti kongres Saveza sindikata Jugoslavije.
  • 12. 11. - Jurij Andropov, bivši šef KGB, novi je čelnik SSSR (do smrti 1984). Pokušava da poveća efikasnost i iskoreni korupciju.
  • 13. 11. - U Washingtonu D.C. posvećen Vietnam Veterans Memorial.
  • 14. 11. - Lech Wałęsa, vođa poljskog pokreta Solidarnost, oslobođen nakon 11 mjeseci zatočeništva blizu ruske granice.
  • novembar - Bomba (treća ove jeseni) eksplodirala u Prištini, blizu sedišta pokrajinskog komiteta[25].
  • novembar - Sukobi islamista i marksista na Alžirskom univerzitetu.
  • 17. 11. - Kosovski novinar Hidajet Hiseni osuđen na 15 godina zatvora zbog "antidržavne delatnosti" (predvodio grupu Marksisti-lenjinisti Kosova).
  • 17. 11. - Skupštinski izbori u Albaniji: za Partiju rada glasalo 1.627.959 birača, jedan protiv i sedam nevažećih listića; Enver Hodža tvrdi da je Mehmet Šehu, premijer koji je izvršio samoubistvo prošlog decembra, bio "strani agent".
  • 18. 11. - Duk Koo Kim neočekivano umire od ozlijeda koje je pretrpio u boksačkom meču, nakon 14 rundi sa Rayjom Mancinijem. Posljedica toga bio je niz reformi u boksu.
  • 24. 11. - Objavljeno da je u Italiji razotkrivena najveća organizacija za trgovinu oružjem za Bliski istok, u zamenu za drogu[26].
  • 27. 11. - Yasuhiro Nakasone novi premijer Japana (do 1987).
  • 30. 11. - Michael Jackson izdaje album Thriller, najprodavaniji u istoriji.
  • 30. 11. - U New Delhiju prikazan film Gandhi.

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 12. - Felipe González premijer Španije (do 1996).
  • 1. 12. - Kraj komunističke pobune u Tajlandu, predaja oružja na ceremoniji u Banbaku.
  • 2. 12. - Pacijentu u SAD ugrađeno prvo veštačko srce, Jarvik 7 - umire posle 112 dana tegoba.
  • 3. 12. - Caspar Weinberger, američki ministar odbrane, stigao u posetu Jugoslaviji (u Dubrovnik, zbog magle u Batajnici) - predao Reganovo pismo koje podvlači značaj nezavisnosti SFRJ i pomoć za njenu ekonomiju.
  • 3. 12. - Oružani konflikt u Peruu: Sendero Luminoso osnovao "Narodnu gerilsku armiju", ranije tokom godine su uništavali državnu infrastrukturu.
  • 6. 12. - Masakr u Dos Erresu, Gvatemala: vojska ubila preko 200 seljana.
  • 7. 12. - U Teksasu prvi put upotrebljena smrtonosna injekcija za pogubljenje.
  • 7 - 9. 12. - Decembarska ubistva u Surinamu: ubijena 15-torica kritičara vojne diktature Dési Boutersa.
  • 9. 12. - Sastanak ministara finansija i zvaničnika centralnih banaka SAD, Japana, Francuske, Zapadne Nemačke i V.Britanije u Frankfurtu, razgovara se o pomoći Jugoslaviji.
  • 10. 12. - U Montego Bayu, Jamajka, potpisana Konvencija Ujedinjenih naroda o pravu mora (na snazi od 1994).
  • 11. 12. - Poslednji javni nastup ABBA-e.
  • 12. 12. - Oko 30.000 žena okružilo bazu RAF Greenham Common na jugu Engleske.
  • 13. 12. - Zemljotres u Severnom Jemenu, 2.800 mrtvih.
  • 14. 12. - Delegati savezne skupštine iznenađeni povećanjem budžeta za vojsku od 22 milijarde dinara (oko 350 miliona dolara).
  • 14 - 19. 12. - Svetsko juniorsko klizačko prvenstvo održano u novoizgrađenoj Zetri
  • decembar? - U Albaniji objavljena knjiga Envera Hodže "Titoisti".
  • 17. 12. - Prikazana komedija Tootsie.
  • 19. 12. - Tragedija u Tacoi, Venecuela: prilikom pretakanja lož-ulja za elektranu došlo do eksplozije, 160 mrtvih.
  • 21. 12. - Nikaragvanska revolucija: stupio na snagu Bolandov amandman, prvi od tri akta Kongresa SAD kojima se ograničava ili zabranjuje pomoć kontrašima u borbi protiv sandinističke vlade (biće izigran u Iran-Kontra aferi 1985).
  • 23. 12. - Oružani konflikt u Peruu: region Ayacucho stavljen pod kontrolu vojske[27].
  • ca. 25. 12. - Poplave oko Save i njenih pritoka, kao i Krke kod Knina.
  • 26. 12. - Time magazin proglašava kompjuter za "Čoveka godine".
  • decembar - Dopisnica "Vjesnika" iz Beograda Ranka Čičak osuđena na dve i po godine nakon što je izveštavala o "svinjskoj mafiji" u Pećincima, što će izazvati talas protesta novinstva[28][29].

Tokom godine[uredi - уреди | uredi izvor]

  • SFRJ: Godišnja inflacija oko 30%, devalvacija dinara, zaduženost oko 20 mlrd. dolara (od čega polovinu treba vratiti ove i sledeće godine[30]), najesen uvedene mere štednje.
  • Servisiranje glavnice i kamate duga SFRJ zahteva oko 5 milijardi dolara.
  • Izveštaj State Departmenta o stanju ljudskih prava u SFRJ: "nastavlja se postepeni napredak prema otvorenom i pluralističkom društvu", otvoreniji mediji, više javne kritike[31].
  • U Ljubljani izgrađen Cankarjev dom.
  • Romani: "Nož" Vuka Draškovića o pokoljima u II svetskom ratu; "Tren 2" Antonija Isakovića i "Noć do jutra" Branka Hoffmana o Golom otoku.
  • NK Dinamo Zagreb osvaja četvrtu i poslednju titulu u SFRJ.
  • Završena prvi tri agregata HE Čakovec [1].
  • Inicirana akcija "Imaš kuću, vrati stan" (proveriti).
  • Početak Konflikta u Kazamansi - separatistički pokret u južnom kraku Senegala.
  • Otkrivena bakterija Helicobacter pylori.

1982. u temama[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Neka vozila uvedena 1982:

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak – April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan – Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1982.

Januar/Siječanj – Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak – April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Avgust/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan – Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelova nagrada za 1982. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. The Serbian Question -- One of Yugoslavia's Major Internal Problems, S.Stanković, RFE Research
  2. Yugoslav Officials Concerned About Pan-Islamic Nationalism, Z.Antić, RFE Research
  3. Some Yugoslav Party Quarters Concerned About the Student Press, Z.Antić, RFE Research
  4. Yugoslavia prepares for major leadership reshuffle after Tit.... upi.com Archives Jan. 28, 1982
  5. Yugoslavia's Elections, S.Stanković, RFE Research
  6. 6.0 6.1 Riblja čorba - Hronologija 82. riblja-corba.com
  7. Amnesty International said Wednesday there has been a sharp.... upi.com Archives Feb. 9, 1982
  8. Worst lead poisoning ever uncovered in Yugoslavia. upi.com Archives Feb. 16, 1982
  9. A government report said more than 1,700 ethnic Albanian.... upi.com Archives March 31, 1982
  10. Dedijer-Bakaric Controversy over Tito's Biography, Z.Antić, RFE Research
  11. Fred Haley Lawson (1996). Why Syria Goes to War: Thirty Years of Confrontation. Cornell University Press. str. 99–. ISBN 0-8014-2373-2. https://books.google.com/books?id=OHEXcM2hKN0C&pg=PA99. 
  12. Yugoslavia's New Federal Government Formed, S.Stanković, RFE Research
  13. The Twilight Years of Serbian Communism by Slavoljub Ðukic (Bosnia Report)
  14. Yugoslavia: Struggle over Party Unity Sharpens, Stanković, RFE Research
  15. The Aftermath of the Yugoslav Party Congress, S.Stanković, RFE Research
  16. Six Croatian terrorists convicted of a racketeering charges involving.... upi.com Archives June 30, 1982
  17. Boris psiholog, seksolog, disident, beskućnik..., list Tabloid
  18. An Iraqi businessman was arrested on charges he kidnapped.... upi.com Archives July 20, 1982
  19. 29. Pulski filmski festival. arhiv.pulafilmfestival.hr
  20. The Yugoslav soccer association Friday turned down formal requests.... upi.com Archives Aug. 6, 1982
  21. Danger of Pan-Islamism in Yugoslavia?, S.Stanković, RFE Research
  22. Komisija za ljudska prava Ujedinjenih nacija (19.2. 1985). "Report on the situation of human rights in Afghanistan / prepared by the Special Rapporteur, Felix Ermacora, in accordance with Commission on Human Rights resolution 1984/55". str. 30-31. http://www.refworld.org/publisher,UNCHR,,,482994662,0.html. 
  23. Foreign News Briefs. upi.com Archives Sept. 16, 1982
  24. "Radical Measures" Adopted in Yugoslavia
  25. Sabrina Ramet, Tri Jugoslavije...
  26. 'World's biggest' weapons and drug operation. upi.com Archives Nov. 25, 1982
  27. René De La Pedraja (20 September 2013). Wars of Latin America, 1982-2013: The Path to Peace. McFarland. str. 76–. ISBN 978-0-7864-7016-7. https://books.google.com/books?id=dXKvAAAAQBAJ&pg=PA76. 
  28. Why was Ranka Cicak Put in Prison?, Z.Antić, RFE Research
  29. Foreign News Briefs. upi.com Archives Dec. 10, 1983
  30. Yugoslavia: Problems over Foreign Debts Continue, Stanković
  31. The human rights picture in communist-ruled Eastern Europe ranges.... upi.com Archives Feb. 8, 1983
  32. Explore Yugoslavia LP Album from 1982 on Discogs. discogs.com (pristup. 31. 5. 2016.)
  • Collier's Year Book za 1982. (Microsoft Encarta 2004).

Spoljne veze[uredi - уреди | uredi izvor]