1949

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1910-e | 1920-e | 1930-e | 1940-e | 1950-e | 1960-e | 1970-e | >
<< | < | 1945. | 1946. | 1947. | 1948. | 1949. | 1950. | 1951. | 1952. | 1953. | > | >>


1949 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1949
MCMXLIX
Ab urbe condita 2702
Islamski 1368 – 1369
Iranski 1327 – 1328
Hebrejski 5709 – 5710
Bizantski 7457 – 7458
Koptski 1665 – 1666
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2004 – 2005
 - Shaka Samvat 1871 – 1872
 - Kali Yuga 5050 – 5051
Kineski
 - Kontinualno 4585 – 4586
 - 60 godina Yin Zemlja Vo(l)
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11949
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1949 (MCMXLIX) bila je redovna godina koja počinje u subotu.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 13. 2. - Osnovan Odbojkaški savez Jugoslavije.
  • februar - U Ljubljani održana prva izložba Saveza likovnih umetnika Jugoslavije, preneta u Zagreb (mart-april) i Beograd (april-maj).
  • februar? - Bugarska odbacila Bledske sporazume iz 1947 sa Jugoslavijom, pretenzije na Makedoniju[1].
  • 18. 2. - Odluka američkog predsednika Trumana o tajnoj politici održavanja Tita (keeping Tito affloat - titoizam kao "erozivna i dezintegraciona snaga... unutar sovjetske sfere").
  • 28. 2. - U Beogradu osnovan Vukov i Dositejev muzej.
  • 28. 2. - U Beogradu se održava Prva Savezna Konferencija seljaka-zadrugara.

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Ekspanzija NATO - najtamnije plavo osnivačke zemlje

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 5. - Počeo s radom Radio Titograd.
  • 5. 5. - U Londonu osnovan Savet Evrope (10 zemalja sa zapada i severa kontinenta).
  • 9. 5. - Rainier III od Monaka postaje knez te države, nakon smrti Luja II, dede po majci.
  • 12. 5. - Sovjeti okončali Blokadu Berlina
  • 15. 5. - Na izborima u Mađarskoj vladina (komunistička) lista zvanično dobija 95,6 % glasova.
  • 20. 5. - U SAD osnovana Sigurnosna agencija oružanih snaga (kasnija Agencija za nacionalnu sigurnost - NSA).
  • 22. 5. - James Forrestal, donedavni sekratar odbrane SAD, izvršio samoubistvo (što neki smatraju sumnjivim).
  • 23. 5. - Zastava SR Nemačke Osnovana Savezna Republika Nemačka (zapadna), glavni grad Bonn (od američke, britanske i francuske okupacione zone).
  • 23. 5. - 20. 6. - Šesti sastanak Saveta inostranih ministara: potvrđene austrijske granice iz 1938, predviđa se poštovanje prava slovenačke i hrvatske manjine[3].
  • 25. 5. - Puštena u rad prva fabrika penicilina u Jugoslaviji (Galenika), čime postaje četvrta zemlja na svetu koja proizvodi penicilin.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

  • kolovoz, početkom - U željezničkoj nesreći kod Knina izginula djeca koja su išla na letovanje[5].
  • 4. 8. - Jugoslovensko-italijanski trgovački sporazum.
  • 5. 8. - Vladislav Ribnikar, predsednik Komiteta za kinematografiju FNRJ, potpisao pravilnik o osnivanju Jugoslovenske kinoteke.
  • 5. 8. - Zemljotres u Ekvadoru, 6.000 mrtvih.
  • 12. 8. - Sovjetska vlada objavila da je Jugoslavija "neprijatelj SSSR-a"[1].
  • 12. 8. - Na navozu splitskog brodogradilišta izgoreo brod "Partizanka" (sumnja se na sabotažu).
  • 18. 8. - Preteća nota vlade SSSR vladi FNRJ povodom hapšenja belogardejaca (koji su primili sovjetsko državljanstvo), vlada FNRJ se optužuje kao fašistička.
  • 20. 8. - Stupio na snagu ustav Narodne Republike Mađarske (znatno izmenjen 1989, ostaje na snazi od 2011.).
  • 27. 8. - Peekskillski neredi: antikomunistička rulja sa rasističkim elementima sprečila koncert Paula Robesona blizu mesta Peekskill, New York, povređeno 13 osoba. Još veće nasilje nakon održanog koncerta 4. septembra.
  • 29. 8. - Sovjetski Savez testirao svoju prvu atomsku bombu, RDS-1, snage 22 kilotone.
  • avgust - Glasine o gomilanju sovjetske vojske na jugoslovenskim granicama, evakuacija hrane iz Vojvodine, manevri u Srbiji.
  • avgust - U Siriji zbačen predsednik general al-Za'im, od strane generala Sami al-Hinnawi-ja, i ubrzo ubijen, kao i njegov premijer.

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 6. 9. - Howard Unruh, veteran II svetskog rata ubio 13-oro komšija u Camdenu, New Jersey - smatra se prvim američkim masovnim ubicom.
  • 7. 9. - Formalni osnutak SR Nemačke (zapadne), prvi kancelar Konrad Adenauer.
  • 8. 9. - Američki zajam (Ex-Im Bank) od 20 miliona dolara Jugoslaviji za obnovu rudarske mašinerije[1].
  • 9. 9. - U Kvebeku poginulo 19 putnika i 4 člana posade putničkog aviona DC-3 srušenog tempiranom bombom koju je podmetnuo draguljar Albert Guay kako bi naplatio policu osiguranja na ime supruge.
  • 11. 9. - Predstavnici radnog kolektiva Industrije motora u Rakovici predstavili predsedniku Titu prvi traktor[6], Zadrugar T-08.
  • 19. 9. - Funta sterlinga devalvirana sa 4.03 na 2.80 dolara (povlači sa sobom mnoge druge valute).
  • 20. 9. - 2. 10. - Održani Manevri JA u Šumadiji.
  • 24. 9. - László Rajk, mađarski komunistički političar, osuđen na smrt kao "titoistički špijun".
  • 24. 9. - Kardeljev govor na plenarnoj sednici Generalne skupštine UN: od 1. 7. do 1. 9. bilo je 219 oružanih incidenata i 69 povreda vazdušnog prostora na istočnim granicama.
  • 28. 9. - SSSR jednostrano otkazao ugovor o prijateljstvu i uzajamnoj pomoći sa Jugoslavijom, što će narednih dana uraditi i ostale zemlje istočnog bloka (Mađarska i Poljska 30. 9., Rumunija 1. 10., Bugarska 3. 10. i Čehoslovačka 4. 10.); povod za ovo je suđenje Laslu Rajku u Mađarskoj, koje je "pokazalo" da jugoslovenska vlada vodi "neprijateljsku delatnost" protiv SSSR "po zadacima inostranih imperijalističkih krugova".
  • septembar - Razbijene "Operacijom Baklja" grčke Nacionalne armije, i poslednje grupe komunističke Demokratske armije Grčke napustile zemlju.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

  • novembar - SAD i Velika Britanija dozvolile prodaju delova za civilne avione Jugoslaviji, SAD i avionskog goriva[7].
  • 6. 11. - Sovjetski maršal Konstantin Rokosovski nametnut Poljskoj kao ministar odbrane i komandant oružanih snaga.
  • 12. 11. - Jugoslavija se smatra oslobođenom ugovora o prijateljstvu i saradnji sa Albanijom.
  • 13. 11. - Poljska: Vladislav Gomulka izbačen iz Centralnog komiteta.
  • novembar - Nova srednjetalasna radio stanica Radio Beograd, kod Obrenovca[8].
  • 26. 11. - Indijska ustavotvorna skupština donela Ustav Indije (stupa na snagu u januaru).
  • 29. 11. - Zasedanje Informbiroa u Budimpešti, druga rezolucija protiv Tita naslovljena Komunistička partija Jugoslavije u rukama špijuna i ubica u kojoj se kaže da je "klika Tito-Ranković" prešla sa "buržoaskog nacionalizma" na "fašizam" a po "naređenju njenih gazda - anglo-američkih imperijalista" - vrhunac kampanje i kraj iluzija u Jugoslaviji[9].
  • 29. 11. - Krenuo Radio Novi Sad (danas Dan Radio-televizije Vojvodine).
  • novembar - Trust UN nad delom Somalije (bez Britanskog Somalilenda) dat Italiji.

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 2. 12. - Zvanično počeo sa radom Univerzitet u Sarajevu.
  • 7. 12. - Zastava Rep. Kine Nakon poraza u građanskom ratu, vlada Republike Kine (Čang Kai-Šek) završila evakuaciju na Tajvan (zastupljena u UN do 1971).
  • 8. 12. - Osnovana UNRWA - Agencija UN za pomoć i radove palestinskim izbeglicama na Bliskom istoku.
  • 8. 12. - Tajfun odnosi dve hiljade života na Koreji.
  • 14. 12. - U Bugarskoj osuđen na smrt Trajčo Kostov (pogubljen dva dana kasnije).
  • decembar? - General Adib Shishakli izveo treći vojni udar u Siriji ove godine.
  • 23. 12. - Privredni savet FNRJ i Centralni odbor Saveza sindikata Jugoslavije usvojili Uputstvo o osnivanju i radu radničkih saveta državnih privrednih preduzeća (za početak, odabranih 215 preduzeća).
  • 26. 12. - Sklopljen petogodišnji trgovački sporazum između V. Britanije i Jugoslavije vredan 110 miliona funti.
  • 27. 12. - Holandija priznala nezavisnost Indonezije (osim Holandske Nove Gvineje, koju zadržava do 1962).
  • decembar - III plenum CK KPJ - Zadaci u školstvu ("vaspitanje svestrano razvijenog čoveka - graditelja i branioca socijalizma").
  • 31. 12. - U solinskoj tvornici cementa "Prvoborac" izabran prvi radnički savet u Jugoslaviji.

Tokom godine[uredi - уреди | uredi izvor]

1949. u temama[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1949.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelova nagrada za 1949. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Collier's Year Book za 1949. (Microsoft Encarta 2004)
  2. Collier's Year Book za 1949. - Displaced Peoples (Microsoft Encarta 2004)
  3. Sixth Meeting of the Council of Foreign Ministers, Paris. avalon.law.yale.edu (pristup. 18.1.2016.)
  4. Stevo Ostojić: Naše godine, str. 139. znaci.net
  5. Tvrtko Jakovina, Američki komunistički saveznik, p. 285
  6. Predstavnici radnog kolektiva Industrije motora u Rakovici sa prvim traktorom. foto.mij.rs
  7. Collier's Year Book za 1949. - International Affairs (Microsoft Encarta 2004)
  8. Razgledanje nove srednjetalasne radio-stanice Beograd, kod Obrenovca. foto.mij.rs
  9. Tito VS. Moscow: 25 Years After (1948-1973), Part Two, Slobodan Stanković, OSA - RFE