1872

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Ovo je članak o godini 1872.
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 18. vijek19. vijek20. vijek
Decenija: 1840-e  1850-e  1860-e  – 1870-e –  1880-e  1890-e  1900-e
Godine: 1869 1870 187118721873 1874 1875
1872 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1872
MDCCCLXXII
Ab urbe condita 2625
Islamski 1288 – 1289
Iranski 1250 – 1251
Hebrejski 5632 – 5633
Bizantski 7380 – 7381
Koptski 1588 – 1589
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1927 – 1928
 - Shaka Samvat 1794 – 1795
 - Kali Yuga 4973 – 4974
Kineski
 - Kontinualno 4508 – 4509
 - 60 godina Yang Voda Majmun
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11872
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1872 bila je prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom odn. prijestupna godina koja počinje u subotu po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (link pokazuje kalendar).


Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • proleće - Svetozar Miletić posećuje Pančevo, mladi Mihailo Pupin javno izgovara "Nikada mi nećemo služiti u vojsci Franje Josifa" a okupljeni skandiraju "Živeo Knez Srbije"[7].

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 8. (20. 7. po j.k.) - Osvećena Saborna crkva u Sarajevu, red je održavao Hamdi-paša, poslat od sultana naročito radi toga, nakon prošlogodišnjeg ispada Hadži Loje i ruske intervencije[10]. Ruski konzul pozvan u Sarajevo na otvaranje crkve napisao oporuku pre odlaska[11].
  • avgust - U Ugarskoj sazvan srpski Crkveno-narodni sabor, ali raspušten još pre otvaranja[12].
  • 20. 8. - Prestao da izlazi srpski književni list "Danica" (pokrenut 1860).
  • 22. 8. (10. 8. po j.k.) - Knez Milan Obrenović postaje punoletan, preuzima vladarske dužnosti od Namesništva (→ faksimil proklamacije). Milivoje Petrović Blaznavac novi predsednik vlade, Jovan Ristić ministar spoljnih poslova. Tokom trodnevne[13] svečanosti punoletstva prikazan je Đorđevićev komad "Markova sablja" sa pesmom "Bože pravde" u završnici - budućom srpskom himnom.
  • avgust - Ugarske vlasti uhapsile mnoge vojvođanske Srbe koji su išli na proslavu Milanovog punoletstva (npr. pesnik Laza Kostić i urednik "Pančevca" Jovan Pavlović); kasnije austrougarski parobrodi prestaju pristajati na beogradskoj strani[5].

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 10. - U Torontu zabeležen prvi slučaj konjskog gripa koji će se ubrzo proširiti Severnom Amerikom.
  • oktobar - Posle pogibije jednog trgovačkog agenta u Banjoj Luci, uzbunili se trgovci; vlasti zatvorile jednu srpsku čitaonicu u Brčkom[14].
  • jesen - Grupa hrišćanskih trgovaca u Banjoj Luci se obraća za zaštitu bečkoj vladi, ubrzo nakon ovoga počinje prebegavanje ljudi iz Bosanske krajine u Hrvatsku[15].

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Završen Saborni hram u Nišu (osvećen 1878).
  • Crnogorska prestonica Cetinje ima 115 kuća sa oko 500 stanovnika, Rijeka Crnojevića 331 stanovnik[16].
  • U Novom Sadu započela rad Bačko-bodroška štedionica, osnovana Somborska trgovačka i zanatlijska banka[17].
  • Opća ekonomska kriza zahvatila i Hrvatsku, zajedno sa nerodicom i marvinskom kugom[18].
  • Pod pritiskom stranaca iz sindikata posednika obveznica, u Turskoj uvedena desetinska četvrtina, čime je povećano opterećenje seljaka[19]. Ekonomsko raspadanje obuhvata sve krajeve Turske[14].
  • Kraljevina Ryukyu postaje vazal Japana, kao Domen Ryukyu (od 1879. Prefektura Okinava).
  • U Milanu osnovana fabrika gume Pirelli.
  • Felix Klein objavio Erlangenski program karakterisanja geometrija.

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1872.

Januar/Siječanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Šišić, Povijest 1526-1918, 472
  2. Istorija s. n. V-1, 362
  3. 3.0 3.1 Istorija s. n. V-1, 348
  4. Istorija s. n. V-2, 213-4
  5. 5.0 5.1 Istorija s. n. V-1, 363
  6. Istorija s. n. V-2, 178
  7. Sofronijević, Mira (1995). Darivali su svome otečestvu, Mihailo Idvorski Pupin. rastko.rs
  8. Šišić, Povijest 1526-1918, 473
  9. Novaković, Boško. Milovan Glišić (1847-1908). rastko.rs
  10. Budimlić, Petar. Како је освештена нова српска црква у Cарајеву. sabornacrkva-sarajevo.org
  11. Istorija s. n. V-1, 458
  12. Istorija s. n. V-2, 206
  13. "Srpske novine", 15. avgust 1872, str. 1. digitalna.nb.rs (pristup. 25.10.2015.)
  14. 14.0 14.1 Istorija s. n. V-1, 510
  15. Ćorović, Vladimir. Istorija srpskog naroda, Put na Berlinski kongres. rastko.rs
  16. Istorija s. n. V-1, 441
  17. Istorija s. n. V-2, 154
  18. Gross, Mirjana. Propast starounionističke stranke u svijetlu izvještaja Mirka Bogovića, str. 226, PDF str. 4 (pristup. 30.9.2015.)
  19. Istorija s. n. V-1, 459
Literatura
  • Istorija srpskog naroda, Od Prvog ustanka do Berlinskog kongresa 1804-1878, Beograd 1981
    • Peta knjiga prvi tom (V-1)
    • Peta knjiga drugi tom (V-2)
  • Šišić, Ferdo. Povijest Hrvata Pregled povijesti hrvatskoga naroda 1526.-1918. drugi dio. Marjan tisak 2004.