Jugozapadna Afrika

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jugozapadna Afrika
Suidwes-Afrika
Zastava Namibije (nedostaje slika grba)
Zastava Grb
LocationNamibia.svg
Položaj Jugozapadne Afrike (teritorija se poklapa sa današnjom Namibijom).
Geografija
Glavni grad Vindhuk
Društvo
Zvanični jezici engleski, afrikans i nemački
Vladavina
Osnivanje 1915.
Prestanak 21. mart 1990.
Događaji
Prethodnici i naslednici
Prethodile su: Nasledile su:
Flaggenentwurf 7 Südwestafrika 1914.svg Nemačka jugozapadna Afrika Namibija Flag of Namibia.svg
Portal:Istorija

Jugozapadna Afrika (afrikans: Suidwes-Afrika; nem. Südwestafrika) je bio naziv za područje današnje Namibije tokom vladavine Nemačkog carstva (1915—1919) i Južnoafričke Unije/Južnoafričke Republike (1919—1990).

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Nemačka vladavina[uredi - уреди | uredi izvor]

Ova teritorija je tokom glavnine nemačke kolonijalne vlasti od 1884. godine bila poznata pod imenom nemačka jugozapadna Afrika. Nemačka je imala dosta problema u upravljanju kolonijom zbog stalnih pobuna domorodačkog stanovništva.

Glavna luka u koloniji, Valvis Bej, i Pingvinska ostrva bili su anektirani od strane Ujedinjenog Kraljevstva i priključeni Koloniji Rt dobre nade 1878. godine. Godine 1910. postali su deo Južnoafričke Unije.

Nakon potpisivanja sporazuma Helgoland-Zanzibar 1890. godine, iz severnog područja britanske kolonije Bečuanalend izdvojen je koridor koji se protezao do reke Zambezi i bio priključen nemačkoj jugozapadnoj Africi. Dobio je ime Kaprivi, po tadašnjem nemačkom kancelaru Leu fon Kapriviju.[1]

Vladavina JAR-a[uredi - уреди | uredi izvor]

Mandatni period[uredi - уреди | uredi izvor]

Tokom Južnoafričkog pohoda u Prvom svetskom ratu 1915. godine, južnoafričke snage su zauzele nemačku jugozapadnu Afriku. Nakon rata, Versajska konferencija je 1919. mandat nad ovim područjem dodelila tadašnjem britanskom dominionu Južnoafričkoj Uniji.

Nakon Drugog svetskog rata i osnivanja Organizacije ujedinjenih nacija, bilo je predviđeno da Jugozapadna Afrika postane mandatno područje UN-a. Južnoafrička Unija se usprotivila ovoj odluci UN-a i odbila proces sticanja nezavisnosti Jugozaopadne Afrike. Vlada Južnoafričke Unije tretirala je ovo područje kao svoju petu proviniciju.[2] |isbn=978-99916-0-521-0 }}</ref>

Zbog ovakvog stava Južnoafričke Unije, problem je nekoliko puta tokom 1950-ih bio temom disuksije pred Međunarodnim sudom pravde, ali to nije imalo nikakvog učinka na razrešavanje pitanja.

U jeku dekolonizacije Afrike krajem 1950-ih i početkom 1960-ih, stanovništvo Jugozapadne Afrike je 1960. pokrenulo je inicijativu za oslobođenje i nezavisnost. Najmasovnija oslobodilačka organizacija bila je Jugozapadnoafrička narodna organizacija (SVAPO).

Oduzimanje mandata[uredi - уреди | uredi izvor]

Generalna skupština Organizacije ujedinjenih nacija je 1966. godine izglasala Rezoluciju 2145, kojom je ukinula mandat JAR-u nad Jugozapadnom Afrikom, te njena vlada više nije imala pravo da drži administraciju nad ovim područjem. Rezolucije UN-a bile su najviše što je na međunarodnom planu dostignuto u borbi za emancipaciju Jugozapadne Afrike, jer vlada JAR-a nije imala nameru da napusti ovo područje.

Jugozapadna Afrika je postala poznata pod imenom Namibija od 12. juna 1968. godine, kada Generalna skupština UN-a toj teritoriji dodelila novo ime Rezolucijom 2372.[3] SVAPO je bio prepoznat od strane UN-a kao organizacija koja predstavlja namibijski narod, te je imala status posmatrača.[4]

Položaj houmlenda (bantustana) u Jugozapadnoj Africi (1978).

Vlada Južnoafričke Republike je tokom svoje vladavine nad Namibijom porimenjivala isti sistem aparthejda kao i na svojoj teritoriji. Vlasti JAR-a osnovale su na području Namibije 10 bantustana krajem 1960-ih i početkom 1970-ih, od kojih su tri dobila samoupravu.[5] Bantustani su se nalazili u neplodnim i siromašnim područjima kojima je manjkalo uslova za život, a jedina im je svrha bila getoizacija domorodačkog crnačkog stanovništva.

Sa menjanjem međunarodnih odnosa između Istoka i Zapada, vlada JAR-a je bila prisiljena da 1988. godine pokrene proces davanja nezavisnosti Namibiji, čime je završen rat na ovom području. Proces sticanja nezavisnosti završen je 21. marta 1990. godine kada je proglašena Republika Namibija. Valvis Bej i Pingvinska ostrva vraćena su Namibiji 1994. godine.

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Caprivi Strip | Namibia. Namibian.org., Pristupljeno 23. 3. 2013.
  2. Thornberry 2004, str. 9-11.
  3. Legal Repertory of Practice of United Nations Organs
  4. UNGA Resolution A/RES/31/152 Observer status for the South West Africa People's Organization
  5. World Statesman

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Thornberry, Cedric (2004). A Nation Is Born: The Inside Story of Namibia's Independence. Gamsberg Macmillan Publishers Ltd.. ISBN 978-99916-0-521-0.