1953

Izvor: Wikipedia
Milenijum: 2. milenijum
Vijekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1920-e  1930-e  1940-e  – 1950-e –  1960-e  1970-e  1980-e
Godine: 1950 1951 195219531954 1955 1956
1953 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1953
MCMLIII
Ab urbe condita 2706
Islamski 1372 – 1373
Iranski 1331 – 1332
Hebrejski 5713 – 5714
Bizantski 7461 – 7462
Koptski 1669 – 1670
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2008 – 2009
 - Shaka Samvat 1875 – 1876
 - Kali Yuga 5054 – 5055
Kineski
 - Kontinualno 4589 – 4590
 - 60 godina Yin Voda Zmija
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11953
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1953 (MCMLIII) po gregorijanskom kalendaru bila je redovna godina koja počinje u četvrtak.


Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj[uredi - уреди]

  • 1. 1. - "Slobodna Vojvodina" menja ime u "Dnevnik".
  • 5. 1. - Premijera En attendant Godot ("Čekajući Godota") u Parizu.
  • 7. 1. - Predsednik SAD Hari Truman je objavio da je u SAD izrađena hidrogenska bomba.
  • 13. 1. - Grb FNRJ Ustavni zakon FNRJ u cilju ojačanja samoupravljanja; Predsednik Republike umesto predsednika Prezidijuma Narodne skupštine FNRJ, Savezno izvršno veće umesto Vlade FNRJ, uvedeno Veće proizvođača u legislature (umesto veća naroda).
  • 14. 1. - Josip Broz Tito izabran za Predsednika Republike (ranije šef države bio Ivan Ribar) i Predsednika Saveznog izvršnog veća (potpredsednici SIV-a Kardelj, Đilas, Pijade, Ranković).
  • 19. 1. - Epizoda I Love Lucy sa porođajem ima gledanost 71,1%, više nego sutrašnja inauguracija.
  • 20. 1. - Dwight D. Eisenhower postaje 34. predsednik SAD, nakon Harija Trumana.
  • 31. 1. - 1. 2. - Poplava na Severnom moru - oluja izaziva poplavu sa preko 2.500 smrtnih slučajeva u V. Britaniji i Nizozemskoj.

Februar/Veljača[uredi - уреди]

+ James D. Watson i Francis Crick predložili dvostruku spiralu kao strukturu molekula DNK.

Mart/Ožujak[uredi - уреди]

Staljin
  • 5. 3. - Umro Staljin (objavljeno rano ujutru sledećeg dana); Georgij Maljenkov ga nasleđuje na položaju premijera.
  • 8. 3. - Na Planici prvi put predstavljena Cockta.
  • 10. 3. - U Jugoslaviju stižu prvi mlazni avioni: američki T-33 Shooting Star[1]; u junu stižu i F-84 Thunderjet-i.
  • 16. 3. - Maršal Tito stigao u petodnevnu posetu Velikoj Britaniji (prva poseta nekog komunističkog šefa države). Među temama je Staljinov odlazak i pitanje Trsta.
  • 17. 3. - Prvi nuklearni test iz Operacije Upshot-Knothole u Nevadi.
  • 30. 3. - Uredba o imovinskim odnosima i reorganizaciji seljačkih radnih zadruga - kraj kolektivizacije u SFRJ.
  • mart - Peti kongres Saveza socijalističke omladine Jugoslavije.

April/Travanj[uredi - уреди]

Maj/Svibanj[uredi - уреди]

Osvojen Mont Everest
  • 25. 5. - Upshot-Knothole Grable: prvi i poslednji američki test sa nuklearnom artiljerijom.
  • 27.5.? - Zemljišni maksimum u FNRJ smanjen sa 30 na 10ha (270.000 ha preneto društvenom sektoru).
  • 29. 5. - Edmund Hillary, novozelandski planinar i istraživač i šerpanski vodič Tenzing Norgaj prvi ljudi na Mont Everestu, vrhu sveta.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди]

  • 1. 6. - "Ustanak" u Plzeňu - "Škodini" radnici se pobunili zbog valutne reforme u Čehoslovačkoj (štrajkovi širom zemlje).
  • 2. 6. - Svečano okrunjena Elizabeta II od Ujedinjenog Kraljevstva, pri čemu je BBC obavio prvi televizijski prijenos događaja jednog takvog kalibra.
  • 5. 6. - Ustavna reforma u Danskoj - jednodomni umesto dvodomnog parlamenta.
  • 7. 6. - Izbori u Italiji, relativna većina za Hrišćanske demokrate.
  • 8. 6. - Tornado Flint-Worcester ubio 115 ljudi u Flintu, Mičigen (poslednji sa preko 100 žrtava do 2011).
  • 13. 6. - Mađarski staljinistički premijer Mátyás Rákosi prinuđen da prepusti mesto Imre Nagy-u (od 4. 7.).
  • 16. 6. - Odnosi SSSR i Jugoslavije vraćeni na ambasadorski nivo.
  • 6-17. 6. - Drugi plenum CK SKJ na Brionima - "kontra" Šestom kongresu SKJ, otpor reformama (tj. pokrenutim procesima demokratizacije i "odumiranja" partije).
  • 16-17. 6. - Pobuna u Istočnoj Nemačkoj, koju guše sovjetski tenkovi i "narodna policija" (Volkspolizei).
  • 18. 6. - Proglašena Republika Egipat, posledica revolucije 1952..
  • 26. 6. - Uhapšen Lavrentij Berija, čelnik NKVD-a (vest o smeni objavljena 10. 7.).
  • 30. 6. - U Flintu, Mičigen, sklopljena prva Chevrolet Corvette.

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди]

+ Policija i Nacionalna garda Arizone uhapsila 400 mormonskih fundamentalističkih poligamista u mestu Short Creek, uključujući 263 dece.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди]

Septembar/Rujan[uredi - уреди]

  • 6. 9. - Izbori u Nemačkoj, CDU/CSU ubedljiva, Konrad Adenauer ostaje kancelar.
  • 14. 9. - Nikita Hruščov izabran za Prvog sekretara KPSS.
  • 26-27. 9. - Četvrti i poslednji kongres AFŽ u Beogradu - zameniće ga Savez ženskih društava.
  • 27. 9. - Tito na predizbornom mitingu u Rumi traži kraj napada na sveštenstvo (antireligiozna osećanja podstaknuta štampom dovela do nereda, vidi avgust).
  • 30. 9. - U FNRJ donesen Zakonik o krivičnom postupku.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди]

  • 6. 10. - UNICEF postaje stalna agencija UN.
  • 8. 10. - Velika Britanija i SAD izrazile nameru da povuku svoje snage i predaju Italiji civilnu upravu u zoni "A" slobodne teritorije Trsta, bez konsultovanja Jugoslavije. Time je započela jednogodišnja kriza; Italija i Jugoslavija su koncentrisale trupe na granici, masovni mitinzi u Jugoslaviji.
    • Razbijena stakla na američkoj ambasadi i konzulatu u Beogradu odn. Zagrebu, demolirane čitaonice.
  • 11. 10. - Milovan Đilas započinje seriju članaka u "Borbi" (do 7. 1. 1954 - za slobodu misli i demokratiju).
  • 14. 10. - Masakr u Kibiji na Zapadnoj Obali - izraelske snage ubile 69 Palestinaca u selu, u znak odmazde za napade fedajina preko izraelske granice.
  • 16. 10. - Izašao prvi broj beogradskih Večernjih novosti.
  • 18. 10. - U Zagrebu pred 45.000 gledatelja Jugoslavija pobjedila Francusku 3:1 u nogometu.

Novembar/Studeni[uredi - уреди]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

+ Američka vlada vratila Japanu ostrva Amami.
  • 29. 12. - Đilasov članak u "Borbi" govori o demokratiji (ne misli na socijalističku demokratiju).
  • 30. 12. - U prodaji prvi televizori u boji, za oko 1.175 američkih dolara (oko 9.955 dolara iz 2011.).

Tokom/tijekom godine[uredi - уреди]

1953. u temama[uredi - уреди]

Rukovodstvo FNRJ:

Rođenja[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1953.

Dani sećanja[uredi - уреди]

Nobelove nagrade[uredi - уреди]

Literatura/Spoljne veze[uredi - уреди]


Vidi takođe: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar


Greška citiranja <ref> tags exist, but no <references/> tag was found; $2