1953

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1920-e  1930-e  1940-e  – 1950-e –  1960-e  1970-e  1980-e
Godine: 1950 1951 195219531954 1955 1956
1953 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1953
MCMLIII
Ab urbe condita 2706
Islamski 1372 – 1373
Iranski 1331 – 1332
Hebrejski 5713 – 5714
Bizantski 7461 – 7462
Koptski 1669 – 1670
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2008 – 2009
 - Shaka Samvat 1875 – 1876
 - Kali Yuga 5054 – 5055
Kineski
 - Kontinualno 4589 – 4590
 - 60 godina Yin Voda Zmija
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11953
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1953 (MCMLIII) po gregorijanskom kalendaru bila je redovna godina koja počinje u četvrtak.


Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 20. 1. - Dwight D. Eisenhower postaje 34. predsednik SAD, nakon Harija Trumana (do 1961).
  • 31. 1. - 1. 2. - Poplava na Severnom moru - oluja izaziva poplavu sa preko 2.500 smrtnih slučajeva u V. Britaniji i Nizozemskoj.

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

Staljin

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Osvojen Mont Everest
  • 25. 5. - Upshot-Knothole Grable: prvi i poslednji američki test sa nuklearnom artiljerijom.
  • 27. 5.? - Zemljišni maksimum u FNRJ smanjen sa 30 na 10ha (270.000 ha preneto društvenom sektoru).
  • 29. 5. - Edmund Hillary, novozelandski planinar i istraživač i šerpanski vodič Tenzing Norgaj prvi ljudi na Mont Everestu, vrhu sveta.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 6. - "Ustanak" u Plzeňu - "Škodini" radnici se pobunili zbog valutne reforme u Čehoslovačkoj (štrajkovi širom zemlje).
  • 2. 6. - Svečano okrunjena Elizabeta II od Ujedinjenog Kraljevstva, pri čemu je BBC obavio prvi televizijski prijenos događaja jednog takvog kalibra.
  • 5. 6. - Ustavna reforma u Danskoj - jednodomni umesto dvodomnog parlamenta.
  • 7. 6. - Izbori u Italiji, relativna većina za Hrišćanske demokrate.
  • 8. 6. - Tornado Flint-Worcester ubio 115 ljudi u Flintu, Mičigen (poslednji sa preko 100 žrtava do 2011).
  • 13. 6. - Mađarski staljinistički premijer Mátyás Rákosi prinuđen da prepusti mesto Imre Nagy-u (od 4. 7.).
  • jun - U JNA ukinuta funkcija političkih komesara, zamenjuju ih pomoćnici komandanta za moralno-političko vaspitanje (sistem jednostarešinstva). Ove godine je uveden sistem ispita za oficire i general-majore; zakonom su utvrđeni i novi rokovi službe za voj­nike[5].
  • 16. 6. - Pobuna u Istočnoj Nemačkoj, koju guše sovjetski tenkovi i "narodna policija" (Volkspolizei).
  • 16. 6. - Odnosi SSSR i Jugoslavije vraćeni na ambasadorski nivo.
  • 16-17. 6. - Drugi plenum CK SKJ na Brionima - "kontra" Šestom kongresu SKJ, otpor reformama (tj. pokrenutim procesima demokratizacije i "odumiranja" partije). Pismom skrenuta pažnja par­tijskom članstvu na potre­bu veće aktivnosti i odlučnijeg suzbijanja svih vidova antipartijskog ponašanja (a u vezi sa "malograđanskom stihijom koja je počela da istupa sa tradi­cionalnim parolama građanske demokratije")[6].
  • 18. 6. - Proglašena Republika Egipat, posledica revolucije 1952..
  • 19. 6. - Pogubljeni Julius i Ethel Rosenberg, osuđeni za špijunažu u korist SSSR.
  • 26. 6. - Uhapšen Lavrentij Berija, čelnik NKVD-a (vest o smeni objavljena 10. 7.).
  • 30. 6. - U Flintu, Michigan sklopljena prva Chevrolet Corvette.
  • sredinom godine - Samoupravljanje uvedeno i u zdravstvene službe FNRJ[7].

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 6. 9. - Izbori u Nemačkoj, CDU/CSU ubedljiva, Konrad Adenauer ostaje kancelar.
  • 14. 9. - Nikita Hruščov izabran za Prvog sekretara KPSS.
  • ca. 22 - 26. 9. - Manevri JNA u severnoj Hrvatskoj.
  • 26-27. 9. - Četvrti i poslednji kongres AFŽ u Beogradu - zameniće ga Savez ženskih društava.
  • 27. 9. - Tito na predizbornom mitingu u Rumi traži kraj napada na sveštenstvo (antireligiozna osećanja podstaknuta štampom dovela do nereda, vidi avgust).
  • 30. 9. - U FNRJ donesen Zakonik o krivičnom postupku.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 6. 10. - UNICEF postaje stalna agencija UN.
  • 8. 10. - Velika Britanija i SAD izrazile nameru da povuku svoje snage i predaju Italiji civilnu upravu u zoni "A" slobodne teritorije Trsta, bez konsultovanja Jugoslavije. Time je započela jednogodišnja kriza; Italija i Jugoslavija su koncentrisale trupe na granici, masovni mitinzi u Jugoslaviji.
    • Razbijena stakla na američkoj ambasadi i konzulatu u Beogradu odn. Zagrebu, demolirane čitaonice.
  • 11. 10. - Milovan Đilas započinje seriju članaka u "Borbi" (do 7. 1. 1954 - za slobodu misli i demokratiju).
  • 14. 10. - Masakr u Kibiji na Zapadnoj Obali - izraelske snage ubile 69 Palestinaca u selu, u znak odmazde za napade fedajina preko izraelske granice.
  • 16. 10. - Izašao prvi broj beogradskih Večernjih novosti.
  • 18. 10. - U Zagrebu pred 45.000 gledatelja Jugoslavija pobjedila Francusku 3:1 u nogometu.

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Tokom/tijekom godine[uredi - уреди | uredi izvor]

1953. u temama[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1953.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Članovi Saveznog izvršnog veća. foto.mij.rs
  2. Zakletva novih državnih sekretara. foto.mij.rs
  3. Muzej vazduhoplovstva, IT-33
  4. Prijem Teodora Kastra, poslanika Kostarike. foto.mij.rs
  5. Bajec, Dolničar, 1981, str. 152
  6. Bajec, Dolničar, 1981, str. 163
  7. Bajec, Dolničar, 1981, str. 174
  8. Nulti Pulski filmski festival (Revija filmova u Areni). arhiv.pulafilmfestival.hr
  9. Bajec, Dolničar, 1981, str. 159
  10. Bajec, Dolničar, 1981, str. 162
  11. Glasanje za Narodnu skupštinu. foto.mij.rs

Literatura/Spoljne veze[uredi - уреди | uredi izvor]

Dani sećanja[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelove nagrade[uredi - уреди | uredi izvor]

Vidi takođe[uredi - уреди | uredi izvor]