Laoški građanski rat

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Laoški građanski rat
Segment Vijetnamskog rata, Indokineskih ratova i Hladnog rata
La-map.png
Laos
Datum 9. novembar 1953 – 2. decembar 1975
Lokacija Kraljevina Laos
Ishod pobjeda Pathet Laoa i uspostavljanje Laoške Narodne Demokratske Republike.
Sukobljene strane
Laos Kraljevina Laos
Južni Vijetnam Republika Vijetnam
Tajland Tajland
obavještajna podrška:
 SAD
Laos Pathet Lao
Sjeverni Vijetnam Demokratska Republika Vijetnam
podrška:
Sovjetski Savez Sovjetski Savez
Narodna Republika Kina Kina
Komandanti i vođe
Laos Souvanna Phouma
Laos Phoumi Nosavan
Laos Vang Pao
Laos Boun Oum
Laos Souphanouvong
Laos Kaysone Phomvihane
Laos Phoumi Vongvichit
Sjeverni Vijetnam Vo Nguyen Giap
Žrtve i gubici
~15.000 pripadnika Kraljevske laoške vojske[1] 3.000+ sjevernovijetnamskih trupa[2]
nepoznat broj pripadnika Pathet Laoa
20.000-70.000 mrtvih (ukupno)[3][4][5][6]

Građanski rat u Laosu bio je sukob između komunističke gerilske organizacije Patet Lao i kraljevske vlade Laosa, koji je trajao od 1953. do 1975. godine. Rat jer bio samo deo hladnoratovskih nadmetanja u regionu Indokine, te su paralelno s njim trajali i Vijetnamski rat, te građanski rat u Kambodži.

Rat[uredi - уреди | uredi izvor]

Nakon povlačenja Francuza iz svoje bivše kolonije i potpisivanja Ženevske konvencije 1954, Laos je bio proglašen neutralnom zemljom. Međutim, severnovijetnamski borci su preko Laosa uspostavili tzv. Ho Ši Minov put preko kojeg su pomagali svoje simpatizere i borce protiv Južnog Vijetnama. Pritom su pomagali i domaće komunističke borce, pokret Patet Lao, u borbi za dolazak na vlast u Laosu.

Najistaknutije ličnosti na strani Kraljevine bili su princ Suvana Fuma i princ Bun Um, dok su se na strani Patet Laoa isticali princ Sufanuvong i Kejson Fomvihan.

Kraljevsku vladu pomagale su SAD, čiji su operativci CIA-e, opskrbljivali kraljevsku vojsku oružjem, uvežbavali njihove vojnike, kao i oko 30.000 pripadnika gerilske vojske naroda Hmong.

Ratne operacije uveliko su zavisile od godišnjeg doba: kada bi naprimer počela sušna sezona u novembru ili decembru, severnovijetnamske jedinice bi pokrenule vojne operacije.

Postojanje sukoba u Laosu uglavnom je bilo nepoznato članovima vlade SAD, jer je CIA tajila većinu dokumenata. Zbog toga se taj rat često nazivao Tajni rat u Laosu.[7] Ovaj rat je bio najveća tajna operacija SAD do početka angažovanja u Avganistanskom ratu. Laos je godinama bio podvrgnut američkom vazdušnom bombardovanju, što je primer najrazornijeg bombardovanja nekog područja u istoriji.[8][9][10]

Nakon što su se SAD povukle iz Južnog Vijetnama od 1973. godine, u regionu je uznapredovala opšta ofanziva komunista u Vijetnamu, Kambodži i Laosu. Krajem aprila 1975, Sajgon je pao u ruke severnovijetnamske vojske, par dana kasnije su Crveni Kmeri ušlu i Pnom Pen. Nakon ovih događaja, kraljevska vlada mirno je prepustila vlast Patet Laou, koji je do novembra uspostavio kontrolu nad celom zemljom.

Procenjuje se da je ukupan broj poginulih na svim stranama bio između 20.000 do 70.000 ljudi.[11][12]

Povezano[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. T. Lomperis, From People's War to People's Rule (1996)
  2. “S&S”": Small, Melvin & Joel David Singer, Resort to Arms : International and Civil Wars 1816-1980 (1982)
  3. T. Lomperis, From People's War to People's Rule, (1996), estimates 35,000 total.
  4. Eckhardt, William, in World Military and Social Expenditures 1987-88 (12th ed., 1987) by Ruth Leger Sivard.
  5. Rummel, Rudolph J.: Death By Government (1994)
  6. Obermeyer (2008), "Fifty years of violent war deaths from Vietnam to Bosnia", British Medical Journal.
  7. Students for Students (2. 11. 2011). "Memories of the "Secret War"". Oracle Thinkquest. http://library.thinkquest.org/trio/TR0110763/secretWar.html. pristupljeno 5. 5.5 2013.. "This war was known as the Secret War and took place in Laos." 
  8. Bombing Laos, Pristupljeno 5. 5. 2013.
  9. Branfman, Fred Wanted 18 May 2001
  10. Wiseman, Paul (11. 12. 2003). "30-year-old bombs still very deadly in Laos". USA Today. Pristupljeno 5. 5. 2013.. 
  11. T. Lomperis, From People's War to People's Rule, (1996), estimates 35,000 total.
  12. Eckhardt, William, in World Military and Social Expenditures 1987-88 (12th ed., 1987) by Ruth Leger Sivard.