1967

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1930-e | 1940-e | 1950-e | 1960-e | 1970-e | 1980-e | 1990-e | >
<< | < | 1963. | 1964. | 1965. | 1966. | 1967. | 1968. | 1969. | 1970. | 1971. | > | >>


1967 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1967
MCMLXVII
Ab urbe condita 2720
Islamski 1386 – 1387
Iranski 1345 – 1346
Hebrejski 5727 – 5728
Bizantski 7475 – 7476
Koptski 1683 – 1684
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2022 – 2023
 - Shaka Samvat 1889 – 1890
 - Kali Yuga 5068 – 5069
Kineski
 - Kontinualno 4603 – 4604
 - 60 godina Yin Vatra Koza
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11967
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1967 (MCMLXVII) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju (link pokazuje kalendar).

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 3. - Pripadnici Crvene garde u Kini se vraćaju u škole.
  • 3. 3. - Štampan prvi broj beogradskog magazina "Radio TV revija".
  • 6. 3. - Staljinova kćerka Svetlana Alilujeva prebegla u SAD preko ambasade u Nju Delhiju.
  • 7. 3. - Američki sindikalni lider i saradnik sa mafijom Jimmy Hoffa započinje zatvorsku kaznu (do 1971).
  • 12. 3. - Indonezija: privremeni parlament smenio predsednika Sukarna, za v. d.-a postavljen general Suharto - ostaje na čelu zemlje do 1998 a Sukarno je u kućnom pritvoru do smrti 1970.
  • 17. 3. - Objavljena Deklaracija o nazivu i položaju hrvatskoga književnog jezika (nasuprot Novosadskom dogovoru iz 1954) - put ka Hrvatskom proljeću 1971.
  • 18. 3. - Supertanker Torrey Canyon se nasukao uz obalu Cornwalla, deo nafte se izlio.
  • 19. 3. - Srpski pisci odgovaraju na Deklaraciju "Predlogom za razmišljanje" kojim prihvataju njene stavove u vezi razgraničenja jezikâ, ali i traže da Srbi u Hrvatskoj u tom slučaju koriste srpski i ćirilicu (objavljen 2. 4. u Borbi).
  • 19. 3. - Današnji Džibuti: namešteni plebiscit u Francuskoj Somalskoj Obali podržava vezu sa Francuskom, zbog čega dolazi do krvavih nemira (kolonija ubrzo preimenovana u Franucuska Teritorija Afara i Isi).
  • 21. 3. - Brigadir David Lansana izveo vojni udar u Sijera Leoneu i srušio tek izabranog premijera Siaka Stevensa, ali i sam je oboren dva dana kasnije od Saveta nacionalne reformacije.
  • 25 - 28. 3. - Tito i Jovanka u poseti Kosmetu.
  • 26. 3. - Predsednik Tito upozorava hrvatske i srpske intelektualce da neće tolerisati obnavljanje starih podela. Narednih dana kritikuje liberalne elemente u partiji (NYT).
  • 26. 3. - Central Park be-in u New Yorku.
  • 26. 3. - Papina enciklika Populorum progressio: ekonomija bi trebala služiti svima a ne samo nekolicini.
  • mart - U Jugoslaviji odobren zakon o privatnim investicijama, prvi takav u istočnoj Evropi[2].
  • 31. 3. - Vrhovni stožer savezničkih sila za Europu (SHAPE) se preseljava u Mons, Belgija, nakon što je Francuska istupila iz vojnih struktura NATO.

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Habitat 67 u Montrealu

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Zgrada "Politike"
  • 22. 5. - Požar u briselskoj robnoj kući L'Innovation, 323 poginulih - sumnja se na maoističke demonstrante koji su protestovali zbog izložbe američke robe.
  • 23. 5. - Egipat zatvara Tiranske prolaze za izraelsko brodovlje, što ovi smatraju ratnim činom.
  • 24. 5. - U selu Naxalbari u Zapadnom Bengalu, Indija, počinje naksalitska pobuna u Indiji koja traje i 2016 - sekcija Komunističke partije Indije (Marksista) se izjasnila za oružanu borbu u korist bezemljaša..
  • 26 - 28. 5. - Krvavi neredi na Guadeloupi posle rasističkog incidenta i štrajka, između 7 i 200 mrtvih, zavisno od izvora.
  • 27. 5. - Referendum u Australiji podržao poboljšanje statusa Aboridžina.
  • 30. 5. - Flag of Biafra.svg Igboi na čelu sa C. Odumegwu Ojukwuom proglašavaju nezavisnu Bijafru na jugoistoku Nigerije, dolazi do Nigerijskog građanskog rata (do 1970).
  • 30. 5. - Jordan se pridružio vojnom savezu Egipta i Sirije.
  • 31. 5. - SFRJ i Izrael potpisali trgovački ugovor. (NYT)

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Ishod Šestodnevnog rata
  • 9. 6. - Na sastanku predstavnika istočnih komunističkih i radničkih partija, uključujući jugoslovensku, izdata Deklaracija koja osuđuje Izrael kao agresora; Rumunija se uzdržala[5].
  • 9. 6. - Naser daje ostavku, ali je povlači nakon masovnih manifestacija.
  • 9 - 10. 6. - Bitka za Golansku visoravan, Izrael je oduzima Siriji.
  • 10. 6. - 1. 8. - Izložba grafike Pabla Picassa u beogradskom Muzeju savremene umetnosti.
  • 12. 6. - Loving v. Virginia: Vrhovni sud SAD nalazi neustavnim zakone koji zabranjuju međurasne brakove (kasnije Loving Day u SAD, nezvanični praznik međurasnih brakova).
  • 13. 6. - SFR Jugoslavija prekida diplomatske odnose sa Izraelom (biće obnovljeni 1991-92).
  • 15. 6. - Prikazan film "Dvanaest žigosanih".
  • jun - Ubrzo nakon poraza arapskih država, Jaser Arafat dolazi ilegalno na Zapadnu obalu i organizuje regrutne centre.
  • 16 - 18. 6. - Monterey Pop Festival u Kaliforniji.
  • 17. 6. - NR Kina detonirala prvu hidrogensku bombu (3,3 Mt).
  • 19. 6. - Sovjetski ratni brodovi stigli u posetu u Herceg Novi.
  • 19 - 20. 6. - Pobuna arapske policije u Adenu, nakon Naserovih tvrdnji da su Britanci pomagali Izraelu - brzo suzbijena, ali pokazana je krhkost britanske pozicije.
  • 23. 6. - Samit u Glassborou između Johnsona i Kosigina - bez rezultata ali uglavnom ljubazna atmosfera.
  • 25. 6. - Our World, prva živa međunarodna satelitska TV produkcija, Bitlsi prvi put izvode All You Need Is Love.
  • 26. 6. - Karel Vojtila, budući papa Ivan Pavao II., zaređen za kardinala.
  • 27. 6. - Izrael faktički anektirao istočni Jerusalim.
  • 30. 6. - Moise Tshombe, bivši lider Katange i premijer DR Konga, kidnapovan na povratku iz Španije u Kongo i odveden u Alžir - tamo će i umreti 1969.
  • jun - SAD: rasni neredi u Tampi, Florida, i Bafalu, Njujork.

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Skulptura iz Lepenskog Vira
  • 15. 8. - U Velikoj Britaniji zabranjene off-shore piratske radio-stanice, Radio Caroline nastavlja emitovanje.
  • avgust - Haile Selasije u poseti Jugoslaviji.
  • 16. 8. - Objavljeno otkriće Lepenskog Vira.
  • ca. 17. 8. - "Milioni miševa" opustošili useve u delovima Bosne (NYT), poljoprivredne prinose u Jugoslaviji umanjuje i suša[2].
  • ca. 20. 8. - Trojica književnika, uključujući Matiju Bećkovića, skinuti sa RTV Beograd, pod optužbom da je CIA preko njih uticala na program (NYT).
  • 23. 8. - Akcija od 23. avgusta 1967., tokom Operacije Rolling Thunder: severnovijetnamsko vazduhoplovstvo, primenjujući novu taktiku, uspeva oboriti tri američka Fantoma.
  • 25. 8. - U Egiptu uhapšeni bivši ministar odbrane Shams Badran, načelnik generalštaba maršal Abdel Hakim Amer i još 50 oficira zbog navodne zavere protiv Nasera, Amer se ubio u septembru.
  • 29. 8. - Judgement, posljednja epizoda, odnosno finale TV-serije The Fugitive, postaje najgledanijom epizodom u dotadašnjoj historiji američke televizije.
  • 30. 8. - Thurgood Marshall je potvrđen za sudiju Vrhovnog suda SAD - prvi crnac na tom položaju.

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Lansiranje Apolla 4 novom raketom Saturn V
  • 16. 11. - Autobus pao u reku (Savu?) u Jugoslaviji, 20 poginulih (NYT).
  • 17. 11. - Hiljade studenata protestuje protiv Vijetnamskog rata u SFRJ (NYT).
  • 17. 11. - 31. 12. - Izložba Picassa u zagrebačkoj Galeriji suvremene umjetnosti.
  • 19. 11. - Britanska funta devalvirala oko 14%, sa $2,80 na $2,40; premijer Harold Wilson kaže da "to ne znači da je funta u vašem džepu devalvirana".
  • 22. 11. - Rezolucija Saveta bezbednosti UN 242 u vezi Arapsko-izraelskog sukoba, uspostavljena paradigma "Zemlja za mir".
  • 26. 11. - Velike poplave u Lisabonu, 462 mrtvih.
  • 27. 11. - Emirat Abu Dabi se priključio OPEC-u (Ujedinjeni Arapski Emirati osnovani 1971).
  • 27. 11. - Konferencija za štampu predsednika de Gaullea, Jevreje naziva "elitnim narodom, samouverenim, dominirajućim".
  • 29. 11. - Sekretar odbrane SAD Robert McNamara podneo ostavku (predlagao zamrzavanje broja vojnika, obustavu bombardovanja i prebacivanje kopnenih borbi na Južnovijetnamce).
  • 30. 11. -  Južni Jemen nezavisan od V. Britanije - britanske snage su se zbog gerilskih napada povukle ranije nego što je bilo predviđeno, vlast uzima Nacionalni oslobodilački front i osniva marksističko-lenjinističku Narodnu Demokratsku Republiku Jemen (traje do 1990).
  • 30. 11. - Zemljotres kod Debra (M 6.6, int. IX).

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Tokom godine[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Najznačajnija otkrića na Lepenskom Viru.
  • Privredna reforma: broj zaposlenih u SFRJ opao za 47.000 od 1964[10].
  • U Požarevcu osnovana fabrika "Bambi", proizvodi Plazma keks, jeftiniju kopiju italijanskog keksa Plasmon[11].
  • Na Santoriniju započinju iskopavanja na lokalitetu Akrotiri.
  • U Nemačkoj i V. Britaniji uveden PAL sistem analogne kolor televizije.
  • Objavljen Markesov roman "Sto godina samoće".
  • Otkriven pulsar.
  • Američka vlada suspendovala prodaju viška pšenice Jugoslaviji, na osnovu kongresne rezolucije kojom se zabranjuju krediti zemljama koje trguju sa Kubom i Severnim Vijetnamom; ipak, u martu je dat kredit za hidroelektrane i pruge[2].
  • Malezija otvorila ambasadu u Jugoslaviji.
  • "Muška voda" pod Konjuhom kod Kladnja.
  • U Albaniji zabranjena religija - crkvama, džamijama i manastirima se menja namena.
  • CIA pokrenula Operaciju CHAOS s ciljem demaskiranja mogućih stranih uticaja na studentski antiratni pokret, biće proširena pod Nixonom 1969.

1967. u temama[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Neka vozila uvedena 1967:

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1967.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelova nagrada za 1967. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. USA: BOMB DAMAGE AT YUGOSLAVE CONSULATE. itnsource.com
  2. 2,0 2,1 2,2 Collier's Year Book za 1967 (Microsoft Encarta 2004)
  3. The Karlovy Vary Conference (first page preview). tandfonline.com
  4. Bajec, Dolničar, 1981, str. 243
  5. Kako je Jugoslavija prekinula diplomatske veze sa Izraelom. princip.info
  6. Bajec, Dolničar, 1981, str. 242
  7. 14. Pulski filmski festival. arhiv.pulafilmfestival.hr
  8. 01Bitef67 - Bitef Festival. festival.bitef.rs
  9. Charter of Algiers. g77.org
  10. Bajec, Dolničar, 1981, str. 223
  11. Istorija Bambijevog Plazma keksa. edukacija.rs 03/03/2015
Literatura
  • Milan Bajec, Ivan Dolničar (1981). Jugoslavija 1941-1981, Beograd: Eksport pres.

Spoljne veze[uredi - уреди | uredi izvor]