1928

Izvor: Wikipedia

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1890-e | 1900-e | 1910-e | 1920-e | 1930-e | 1940-e | 1950-e | >
<< | < | 1924. | 1925. | 1926. | 1927. | 1928. | 1929. | 1930. | 1931. | 1932. | > | >>


1928 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1928
MCMXXVIII
Ab urbe condita 2681
Islamski 1346 – 1347
Iranski 1306 – 1307
Hebrejski 5688 – 5689
Bizantski 7436 – 7437
Koptski 1644 – 1645
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1983 – 1984
 - Shaka Samvat 1850 – 1851
 - Kali Yuga 5029 – 5030
Kineski
 - Kontinualno 4564 – 4565
 - 60 godina Yang Zemlja Zmaj
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11928
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1928 (MCMXXVIII) bila je prijestupna godina koja počinje u nedjelju.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 4. - Otvoren prvi studentski dom u Beogradu "Kralj Aleksandar Prvi" (jedno vreme posle rata "Lola").
  • 10. 4. - Pineapple Primary: unutarpartijski republikanski izbori u Čikagu su vrhunac perioda nasilja (pineapple je eufemizam za ručnu bombu).
  • 12. 4. - Podmetnuta bomba u Milanu namenjena kralju i/ili Musoliniju, poginulo 17 građana.
  • 13. 4. - Nemački avion Junkers W 33 je prvi koji prelazi Atlantik u smeru istok-zapad, iz Irske u Kanadu.
  • 13. 4. - Jaka eksplozija u plesnoj dvorani mesta West Plains, Missouri, 37 mrtvih, uzrok nikada nije ustanovljen.
  • 14. 4. i 18. 4. - Katastrofalni zemljotresi kod bugarskog Plovdiva (M 7.0, int. X), osetili se i u Jugoslaviji.
  • april - Otvoreno pismo Kominterne članovima KPJ - traži se obračun sa frakcijama, beogradska organizacija u početku ne prihvata.
  • 19. 4. - Objavljena 125. i poslednja fascikla Oxfordskog rečnika, odmah zatim i čitav rečnik u 10 tomova.
  • 22. 4. - Zemljotres razara Korint.

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Kafana "Ruski car" u Beogradu, poprište nereda
  • 25. 5. - Uveče, posle vesti da su u Zadru zapaljene jugoslovenske zastave, antiitalijanske demonstracije u Šibeniku, demoliranje italijanskih objekata, oštar sukob sa policijom. Demonstracije i u Ljubljani.
  • 25. 5. - Vazdušni brod Italia sa generalom Nobileom se srušio na Arktiku, većina članova ekspedicije spašena posle 48 dana.
  • 26. 5. - Antijugoslovenski neredi u italijanskom Zadru.
  • 28. 5. - Velike demonstracije beogradskih i zagrebačkih studenata protiv ratifikacije Netunskih konvencija sa Italijom. Demoliran restoran "Ruski car" u Beogradu, policija demolirala Studentski dom Kralja Aleksandra.
  • 30. 5. - Krvavi oružani okršaj policije i demonstranata ispred "Ruskog cara"; nemiri i u Sarajevu[4].
  • 31. 5. - Onemogućeno zasedanje Narodne skupštine jer je opozicija protestovala zbog jučerašnje policijske intervencije[5].

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 12 - 23. 7. - General Stevan Hadžić ima mandat za sastavljanje neutralne vlade, ali neuspešno.
  • 13. 7. - Pokušaj ubistva Žike Ilića, šefa javne bezbednosti, u njegovoj kancelariji u Ministarstvu unutrašnjih dela (VMRO)[10].
  • 17. 7. - Ubijen izabrani predsednik Meksika Álvaro Obregón, atentator je katolik, protivnik vlade.
  • 17. 7. - 1. 9. - Šesti kongres Kominterne, objavljen ulazak u Treći period, vreme ekonomskog kolapsa i radikalizacije radničke klase; socijaldemokratija označena kao glavni neprijatelj komunizma ("socijal-fašizam", do 1935).
  • 28. 7. - Korošecova vlada (ista četvorna koalicija).
  • 28. 7. - 12. 8. - Olimpijada 1928 u Amsterdamu - Leon Štukelj zlato i bronza, Josip Primožič srebro, Stane Derganc i muški tim po bronzu (sve gimnastika).
  • 29. 7. - Neredi na utakmici "Hajduk" - "Jugoslavija", Beograđani izjavljuju da su splitski nogometaši igrali grubo i nesportski, publika vređala, uletela na teren i napala ih[11].
  • 30. 7. - "Politika" objavljuje Radićev intervju jednoj berlinskoj agenciji u kojoj se ovaj zalaže za personalnu uniju samostalne Hrvatske i Srbije.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 8. - Zasedanje skupštine u Beogradu, bez kluba SD koalicije koji drži zasedanje u zagrebačkoj Sabornici (predsedava Svetozar Pribićević): ne priznaju skupštinu sazvanu u Beogradu, boriće se za novo uređenje.
  • 2. 8. - Potpisan Italo-etiopski ugovor o prijateljstvu.
  • 4. 8. - Josip Broz uhapšen u Zagrebu ("Bombaški proces" u studenom).
  • 4/5. 8. - Na proputovanju kroz Zagreb ubijen Vladimir Ristović, urednik "Jedinstva", u kome je pozivao na ubistvo Radića i Pribićevića.
  • 6. 8. - Talijanski razarač Giuseppe Missori udario između Brijuna i Rovinja podmornicu F-14 i potopio je - 27 mrtvih.
  • 8. 8. - Umro Stjepan Radić (veliki pogreb 12. 8.).
  • 13. 8. - Krnja Skupština ratifikovala Netunske konvencije sa Italijom.
  • 13. 8. - Vladko Maček, novi lider HSS-a, izjavljuje da bi u KSHS trebale biti zajedničke samo granice, carina, diplomatija i možda vojska.
  • avgust - Beogradski žandarmerijski kaplar Nikola Dronjak, rodom iz Zrmanje, nasledio 25 miliona dolara (1,4 milijarde dinara) od ujaka iz Amerike[12][13].
  • 16. 8. - Tri železničke nesreće sa smrtnim ishodima: voz između Tabanovca i Preševa, prevrnuta dresina između Skoplja i Velesa i eksplozija na lokomotivi kod Niša[13].
Uhapšeni Josip Broz

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 9. - Ahmet Zogu krunisan za kralja Albanije (do 1939).
  • 2. 9. - Drugi sabor pravaške omladine u Zagrebu, traži se nezavisnost Hrvatske. Osniva se militantna organizacija Hrvatski domobran (Branimir Jelić).
  • 3. 9. - Philo Farnsworth prikazao u San Franciscu elektronsku televiziju.
  • 3. 9. - Nakon povratka sa letovanja, Alexander Fleming slučajno, i iznova, otkrio penicilin.
  • 13. - 17. 9. - Uragan Okeechobee ubio nekoliko hiljada ljudi na Karibima i Floridi.
  • 23. 9. - Ugovor o prijateljstvu Italije i Grčke.
  • 23. 9. - Požar u madridskom teatru Novedades, 67 mrtvih (prvi izveštaji govorili o stotinama).
  • 25. 9. - Braća Galvin osnovala Galvin Manufacturing Corporation (od 1930. uveden brend Motorola).
  • 30. 9. - Nikolaj Buharin objavljuje u "Pravdi" članak "Beleške jednog ekonomiste (problem planiranja)" - izlaže poglede "desnog krila"[14].

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 11. - Atatürkove reforme: osmanlijsko tursko pismo zamenjeno latinicom.
  • 1. 11. - Prva emisija Radio Rumunije.
  • 5 - 16. 11. - Četvrti kongres KPJ u Drezdenu - protiv frakcija i za centralizam u partiji, pod uticajem Kominterne za nezavisne Sloveniju, Hrvatsku i Crnu Goru, nezavisne i ujedinjene Makedoniju i Albaniju, kao i za balkansku federaciju.
  • 6. 11. - Predsednički izbori u SAD: republikanac Herbert Hoover ubedljivo izabran (40 prema 8 država, 21,4 prema 15 miliona glasova). Franklin Delano Roosevelt izabran za guvernera države New York.
  • 6 - 14. 11. - Bombaški proces Josipu Brozu i drugovima: "Ne priznajem buržoaski sud, jer se smatram odgovorim samo svojoj komunističkoj partiji!", osuđen na pet godina.
  • 10. 11. - Ceremonija ustoličenja japanskog cara Hirohita, skoro dve godine nakon nasleđenja prestola.
  • 10. 11. - Prvi put se čula rika lava na špici MGM-ovog filma (White Shadows in the South Seas).
  • 12. 11. - Delimično pomračenje Sunca, u KSHS pokriveno 20-30% diska.
  • 12. 11. - Putnički brod SS Vestris potonuo blizu Virdžinije, 110 - 127 mrtvih.
  • 18. 11. - "Parobrod Vili" je prvi izdati (treći proizvedeni) i prvi zvučni crtani film sa Miki Mausom.
  • 22. 11. - Premijera Ravelovog Bolera u Parizu.

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 12. - Deseta godišnjica ujedinjenja. Na zagrebačkoj katedrali istaknute crne zastave, demonstranti kliču "slobodnoj Hrvatskoj" i liderima SDK, ima mrtvih i ranjenih.
  • 4. 12. - Pozivi na štrajk i neredi na Zagrebačkom univerzitetu.
  • 5. 12. - Pukovnik Vojin Maksimović postavljen za v. d. zagrebačkog velikog župana - demokrate nisu obaveštene, otvara se kriza vlade.
  • 5. 12. - Paragvajska jedinica zauzela bolivijsku ispostavu na spornom Gran Čaku (dve zemlje će voditi Rat za Čako 1932-35).
  • 6. 12. - Banana masakr u Kolumbiji - poslata vojska da uguši štrajk radnika United Fruit Company, procene broja mrtvih se kreću od 47 do 2.000; fiktivna verzija događaja se nalazi u Márquezovom romanu "Sto godina samoće".

Tokom godine[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Slučajno otkriven sirijski grad Ugarit.
  • Objavljena antropološka studija Margaret Mead, "Sazrevanje na Samoi".

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak – April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Avgust/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan – Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

Novembar/Studeni – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1928.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Nobelova nagrada za 1928. godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Lambie, Derek. Stalin's secret train trip to Siberia. siberiantimes.com 16 October 2014 (pristup. 13.11.2015)
  2. Politika, 4 februar 1928. digitalna.nb.rs (pristup. 16.9.2015.)
  3. YUGOSLAVIA: Cabinet at Last, Time, 5. mart 1928
  4. Politika, 1. jun 1928, str. 5-8. digitalna.nb.rs (pristup. 13.9.2015.)
  5. Politika, 1. jun 1928, str. 1-2
  6. Politika, 20. jun 1928, str. 2. digitalna.nb.rs
  7. Politika, 22. jun 1928, str. 11. digitalna.nb.rs
  8. East Central Europe between the two World Wars By Joseph Rothschild, page 233
  9. Politika, 2. avgust 1928, str. 2. digitalna.nb.rs
  10. Politika, 14. jul 1928. digitalna.nb.rs
  11. Politika, 1. avgust 1928, str. 8. digitalna.nb.rs (pristup. 15.9.2015.)
  12. "Politika" od 16. 8., str. 5
  13. 13.0 13.1 Politika, 17. avgusta 1928, str. 5. digitalna.nb.rs (pristup. 15.9.2015.)
  14. Jay B. Sorenson (1 December 2009). The Life and Death of Trade Unionism in the USSR, 1917-1928. AldineTransaction. str. 237–. ISBN 978-1-4128-4531-1. http://books.google.com/books?id=ujnHF0Hvcj0C&pg=PA237. 

Spoljne veze[uredi - уреди | uredi izvor]