Opština Vučitrn

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Vučitrn)
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Disambig.svg
Ukoliko ste tražili tvrđavu, v. Vučitrn (tvrđava).
Opština Vučitrn
Osnovni podaci
Država  Srbija
Pokrajina Kosovo i Metohija
Upravni okrug Kosovskomitrovački
Opština Vučitrn
UNMIK Vučitrn
Stanovništvo
Geografija
Koordinate 42°49′00″N 20°58′00″E / 42.816667°N 20.966667°E / 42.816667; 20.966667
Nadmorska visina 514 m
Vučitrn is located in Srbije
Vučitrn
Vučitrn
Vučitrn (Srbije)
Ostali podaci


Koordinate: 42° 49′ 00" SGŠ, 20° 58′ 00" IGD


Vučitrn (albanski Vushtrri ili Vushtrria; ćirilica Vučitrn) je grad i opština istoimene opštine u sjeveroistočnom dijelu Kosova. Administrativno pripada Okrugu Mitrovica.

U opštini Vučitrn, prema UNMIK-ovim procjenama, danas živi oko 106.000 stanovnika, od čega su preko 95 % Albanci.

Džamija u Vučitrnu
Položaj Vučitrna na Kosovu

Demografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Naselje ima albansku etničku većinu. Do 1999. godine u gradu je živelo oko 1200 Srba, oko 500 Bošnjaka i oko 2000 Roma.

Broj stanovnika na popisima:

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Na području Vučitrna je postojalo ilirsko naselje Vicianum, koje su Rimljani osvojili u 1. vijeku pne. i od njega napravili svoju koloniju. Vicianum je kasnije bio pod bizantskom vlašću, a nakon Velike šizme postao jedno od najistočnijih mjesta na Balkanu s katoličkom većinom.

Nakon što je Otomanski imperij osvojio Kosovo krajem 14. vijeka, Vučitrn je odabran za sjedište sandžaka, i odatle se po lokalnom području širio islam. Od 18. vijeka Vučitrn, dotada važno naselje, počinje gubiti na važnosti. Godine 1912. ga je za vrijeme prvog balkanskog rata oslobodila Srbija, a od 1918. je dio Kraljevine SHS.

Za vrijeme drugog svjetskog rata i nakon sloma Kraljevine Jugoslavije u aprilu 1941. Vučitrn se našao u dijelu Kosova pod njemačkom okupacijom i nominalnom vlašću srpske vlade pod Milanom Nedićem. Nakon završetka rata je postao dio autonomne oblasti, a kasnije SAP Kosovo u okviru SFRJ.

Za vrijeme kosovskog rata su na području Vučitrna zabilježeni mnogi zločini nad lokalnim albanskim stanovništvom od strane srpskih i jugoslavenskih vojno-policijskih snaga. Albanski izvori tvrde da je tada ubijeno oko 500, a nestalo oko 100 stanovnika opštine. To se kasnije izrazilo u stradanju i egzodusu Srba, razaranju i spaljivanju srpskih manastira, crkava i čitavih sela po cijelom području Kosova i Metohije.

Kulturne znamenitosti[uredi - уреди | uredi izvor]

Vojinovića kula[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: Vojinovića kula

Danas je od celokupnog nekadašnjeg utvrđenja opstala samo Donžon kula koja se u narodu naziva Vojinovića kula (po Vojinovićima iz epskih pesama) sa delom bedema u obliku kvadrata.

Sam Donžon spada u red najlepših kula tog tipa u ovom delu Srbije zbog svojih lepih proporcija i pravilno poređanog kamenja u njenim zidovima. Na njenim zidovima (debljine oko 3 m) se vide ostaci mašikula, strelnica odnosno puškarnica, a pored zatvorenog prizemlja, imala je sprat, nad kojim se nalazio otvoreni vrh kule sa grudobranom.

Visina bedema kvadratnog dvorišta je 4 m—5 m, sa izuzetkom južnog dela bedema koji je okrenut ka glavnoj ulici sa kosinom pri dnu (visina 1,2 m—1,5 m, ispad 0,35 m—0,4 m) čija je visina 6 m — 7 m.

Vojinovića most[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: Vojinovića most

Vojinovića most u Vučitrnu preko reke Sitnice na starom karavanskom drumu koji je povezivao Dubrovačku republiku sa Skopljem je najstariji očuvani kameni most na prostoru republike Srbije i potiče sa kraja XIV veka. Čini ga ukupno 9 lukova (5 prvobitnih i 4 naknadno dodata) sa ukupnom dužinom preko 135 m, dok širina kolovoza iznosi skoro 5 m. Sitnica više ne protiče ispod Vojinovića mosta, jer je, usled prirodnih geoloških promena promenila svoj tok, pa sada protiče u neposrednoj blizini Vojinovića mosta.

Slavni ljudi[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Stefan (Nikola) Minić, poznati atletičar iz Priluka
  • Radosav Janićijević, poznati novinar i književnik iz Slatine

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Aleksandar Deroko. Srednjovekovni gradovi u Srbiji, Crnoj Gori i Makedoniji. Beograd, 1950.
  • Ivan Zdravković. Srednjovekovni gradovi i dvorci na Kosovu. Beograd, 1975

Spoljnji linkovi[uredi - уреди | uredi izvor]