Kruševac

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Disambig.svg Za ostale upotrebe, pogledajte Kruševac (razvrstavanje).
Kruševac

Ks panorama2.jpg
Panorama Kruševca

Zastava Kruševca
Opširnije

Grb Kruševca
Opširnije
Osnovni podaci
Država  Srbija
Gradonačelnik Dragi Nestorović (SNS)
Pokrajina centralna Srbija
Okrug Rasinski okrug
Stanovništvo
Stanovništvo 57 627
Aglomeracija 131.368
Geografija
Koordinate 43°35′00″N 21°19′36″E / 43.583333°N 21.326667°E / 43.583333; 21.326667
Vremenska zona UTC+1, leti UTC+2
Nadmorska visina 137 m
Površina 854 km²
Kruševac is located in Srbije
Kruševac
Kruševac
Kruševac (Srbije)
Ostali podaci
Poštanski kod 37-000
Pozivni broj 037
Registarska oznaka
Veb-strana www.krusevac.rs


Koordinate: 43° 34′ 60" SGŠ, 21° 19′ 36" IGD


Kruševac je grad koji se nalazi u središnjem delu Srbije, u dolini Zapadnog Pomoravlja, na reci Rasini. Kruševac danas ima preko 75.000 stanovnika na teritoriji grada i oko 140 hiljada stanovnika na teritoriji opštine. Opština Kruševac obuhvata 101 naselje. Kruševac je centar Rasinskog okruga. Opština Kruševac zahvata površinu od 854 km².

Poznat je kao srednjovekovna srpska prestonica.

Nalazi se u kruševačkoj kotlini koja obuhvata kompozitnu dolinu Zapadne Morave i prostire se između Levča i Temnića na severu, Župe, Kopaonika i Jastrepca na jugu i Kraljevačke kotline i Ibarske doline na zapadu.

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Crkva Lazarica

Grad je podigao knez Lazar 1371. godine. Prvi put se pominje 1387. godine, u povelji kojom knez Lazar potvrđuje ranije trgovačke privilegije Dubrovčanima.

Privreda[uredi - уреди | uredi izvor]

Kruševac je nekada bio jak privredni centar sa posebno razvijenom metalo - prerađivačkom („14. oktobar“) i hemijskom industrijom (HI „Župa“, „Merima“, „-{Trayal}-“ i „Rubin“). Posle privtizacije velikih društvenih kolektiva, u gradu ima i preko 1500 privatnih preduzeća i preko 3500 samostalnih radnji različitih delatnosti. Proces privatizacije ostavio je velike tragove na kruševačkoj privredi, i veliki broj nezaposlenih.

Gradske slave i proslave[uredi - уреди | uredi izvor]

U narodnoj sveslovenskoj mitologiji Sveti Vid označava vrhovno, svevideće božanstvo. U srpskoj narodnoj tradiciji Vidovdan se obeležava kao dan Kosovskog boja 1389. godine. Stoga ga je srpska crkva od 1892. godine, ozvaničila i uvrstila u svoje praznike, a posle proroka Amosa i svetog kneza Lazara. Najznačajniji praznik za grad Kruševac svakako je Vidovdan, duboko ukorenjen u svesti stanovništva na ovim prostorima kao dan pogibije kneza Lazara u borbi za očuvanje svoje države i naroda. Proslavlja se sa svim atributima gradske slave, kao i Duhovi ili Sv. Trojica. Na Vidovdan se takođe svake godine, u crkvi Lazarici, daje pomen kosovskim, ali i svim drugim izginulim srpskim ratnicima u oslobodilačkim ratovima. U prošlosti se toga dana održavao i vašar, najveći u Kruševcu. Vašari ili sajmovi, nekada važan vid trgovine, uvedeni su u Kruševcu kad i u celoj Srbiji, zakonskom uredbom 1839. godine. Osim Vidovdanskog, održavali su se na Blagovesti, 7. aprila, Sv. Iliju, 2. avgusta i na "Malu Gospojinu", 21. septembra, što se održalo do današnjih dana. Esnafske slave, nekada važna karakteristika građanskog društva, kada su razni esnafi, društva i udruženja, uglavnom humanitarnog karaktera, proslavljali svog patrona - zaštitnika (najstariji esnafi u Kruševcu su lončarski iz 1839, mumdžijski iz 1842, trgovačko-bakalski iz 1846, meandžijski iz 1848...) zadržale su se još samo kod humanitarnog društva "Dobra narav", ili "Baksuzi, ugursuzi i namćori", specifičnog za ovaj grad, koje se okuplja svake godine devetog utorka od Božića, gajeći svoja pravila ponašanja.

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]

Turizam[uredi - уреди | uredi izvor]

Kod Kruševca se nalazi poznata banja Ribarska Banja je balneološko lečilište i klimatsko mesto koje se nalazi na severnim padinama planine Jastrebac.

Slavni ljudi[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Miodrag Petrović Čkalja, poznati glumac
  • Dragiša Binić, legendarni fudbaler Crvene Zvezde
  • Goran Grbović, poznati bivši košarkaš
  • Miodrag-Rade Jašarević, umetnik narodne muzike, dugogodišnji šef Narodnog orkestra Radio Beograda i violinista
  • Nenad Sakić, poznati bivši fudbaler
  • Miodrag "Miško" Ražnatović, poznati košarkaški menadžer
  • Katarina Vučetić, manekenka,voditeljka
  • Dragan Milosavljević, poznati košarkaš
  • Taško Načić, poznati glumac
  • Vojin Ćetković, poznati glumac
  • Milica Todorović, pevačica
  • Ljubinka Bobić, poznata glumica
  • Miloš Mitrić, atletičar,atletski trener
  • Bojan Zajić, poznati fudbaler
  • Anka Đurović-Crvenčanin, poznata bolničarka
  • Tomislav Toma Milićević, poznati fudbaler Crvene Zvezde i poznati trener omladinske škole Crvene Zvezde
  • Ognjen "Olja" Petrović, poznati fudbaler Crvene Zvezde
  • Radojka Živković (Tomić), poznata srpska harmonikašica i kompozitor
  • Milan Puzić, poznati glumac
  • Radmila Savićević, poznata glumica
  • Vlastimir Đuza Stoiljković, poznati glumac
  • Radoš Bajić, poznati glumac
  • Dobrica Ćosić, pisac, političar, prvi predsednik Savezne Republike Jugoslavije 1992-1993
  • Radmila Živković, poznata glumica
  • Božin Simić, pukovnik Srpske vojske, ambasador FNRJ
  • Marko Živić, srpski glumac
  • Dragutin Minić Karlo, satiričar i novinar
  • Jana Milić, srpska glumica
  • Katarina Marković, srpska glumica
  • Nataša Tapušković (Šolak), srpska filmska, pozorišna i filmska glumica

Eksterni linkovi[uredi - уреди | uredi izvor]