1869

Izvor: Wikipedia
Ovo je članak o godini 1869.
Milenijum: 2. milenijum
Vijekovi: 18. vijek19. vijek20. vijek
Decenija: 1830-e  1840-e  1850-e  – 1860-e –  1870-e  1880-e  1890-e
Godine: 1866 1867 186818691870 1871 1872
1869 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1869
MDCCCLXIX
Ab urbe condita 2622
Islamski 1285 – 1286
Iranski 1247 – 1248
Hebrejski 5629 – 5630
Bizantski 7377 – 7378
Koptski 1585 – 1586
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1924 – 1925
 - Shaka Samvat 1791 – 1792
 - Kali Yuga 4970 – 4971
Kineski
 - Kontinualno 4505 – 4506
 - 60 godina Yin Zemlja Zmija
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11869
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1869 (MDCCCLXIX) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom odn. redovna godina koja počinje u srijedu po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.


Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj[uredi - уреди]

Februar/Veljača[uredi - уреди]

  • 5. 2. - U Australiji pronađen Welcome Stranger, najveći aluvijalni zlatni grumen, težine malo preko 71 kg.
  • 18. 2. - Otvorena prva železnička pruga u Grčkoj, Atina - Pirej.
  • 21. 2. - Madagaskarska kraljica Ranavalona II. prešla sa kraljevskim dvorom u hrišćanstvo.
  • 22. 2. (10. 2. po j.k.) - U Beogradu izašao prvi broj ilustrovanog lista "Težak", glasila Društva za poljsku privredu (1869-1914; 1919-1941).

Mart/Ožujak[uredi - уреди]

Prvobitni Mendeljejevljev periodni sistem elemenata

April/Travanj[uredi - уреди]

Maj/Svibanj[uredi - уреди]

Zapad SAD

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди]

  • 3. 7. - U New Hampshire-u, SAD, izgrađena prva zupčasta železnica na svetu, Mount Washington Cog Railway.
  • 11. 7. (29. 6. po j.k.) - COA of Principality of Serbia.svg Proglašen tzv. Namesnički ustav u Kneževini Srbiji (po namesništvu maloletnom knezu Milanu); Skupština ima zakonodavnu vlast, ali je podređena knezu i vladi. Zahvaljujući francusko-austrougarskoj pomoći, Porta nije pravila problem oko donošenja ustava[6] (kojim je zamenjen tzv. "Turski ustav").
  • 30. 7. - U Britaniji obnovljena brodarska firma White Star Line (poručeni prvi brodovi).
  • leto - Namesnik Dalmacije, feldmaršal Ivan fon Vagner nudi Hrvatskoj narodnoj stranci da se Bosna priključi Hrvatskoj - narodnjaci izvestili srpsku vladu o ovome (mađarski premijer Andraši istovremeno nudi Bosnu Srbiji)[7].
  • leto? - Pred početak školske godine, (autonomaško) pokrajinsko školsko veće za Dalmaciju zabranilo učenje ćirilice u dubrovačkoj gimnaziji[5]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди]

Septembar/Rujan[uredi - уреди]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди]

  • 1. 10. - U Austrougarskoj se pojavile prve razglednice (dopisnice).
  • 7. 10. - Usled austrijskog vojnog zakona koji propisuje opštu regrutaciju, dolazi do Bokeljskog (Krivošijskog) ustanka - prva puška u Ledenicama. Kaznenu ekspediciju od 26.000 vojnika vodi dalmatinski namesnik Vagner, represalije izazivaju protest i u Evropi[9][10].
  • 11. 10. - Red Riverska pobuna Métisa protiv britanskih snaga u današnjoj Manitobi, Kanada.
  • 16. 10. - U mestu Cardiff, New York "pronađen" Cardiffski džin, navodno petrifikovani čovek, a zapravo podvala (razotkriveno sledećeg februara).
  • 23. 10. - Probna vožnja Žičare Budimskog zamka (Budavári Sikló), u redovnom saobraćaju od sledećeg marta.
  • oktobar-novembar - Car Franjo Josif putuje na otvaranje Sueckog kanala - Đerdap, Carigrad, Pirej, Sveta zemlja, kanal, Kairo i piramide[11].

Novembar/Studeni[uredi - уреди]

  • 7. 11. - Prva međunarodna biciklistička trka, Paris–Rouen.
  • 11. 11. (30. 10. po j.k.) - Prva predstava u novoj zgradi Narodnog pozorišta u Beogradu ("Posmrtna slava Kneza Mihaila").
  • 17. 11. - Suecki kanal zvanično otvoren svečanom ceremonijom, u početku je pod francuskom kontrolom. Kanal ima veliki saobraćajni, ekonomski, geopolitički i ekološki značaj (→ Lessepsovska migracija za invaziju crvenomorskih vrsta u Mediteran).
  • 19. 11. - Hudson's Bay Company vratila Britanskoj kruni prava na prostranu Rupertovu zemlju u današnjoj Kanadi.
  • 22. 11. - Porinuta Cutty Sark, jedan od poslednjih i najbržih klipera.
  • novembar-decembar - Svetozar Miletić ulaže više interpelacija u ugarskom saboru: zahteva sprečavanje uplitanja ugarskih vojnika u gušenje Krivošijskog ustanka, protestuje zbog raspuštanja Crkveno-narodnog sabora, kritikuje držanje Austro-Ugarske na strani Turske u vezi Kritske krize i carevu posetu sultanu, traži razvojačenje Granice odjednom itd.[12]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

Kanada, provincije i britanski posedi

Kroz godinu[uredi - уреди]

Rođenja[uredi - уреди]

Januar/Siječanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди]

Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

Kroz godinu[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1869.

Januar/Siječanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди]

Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

Kroz godinu[uredi - уреди]

V. također[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  1. Istorija s. n. V-1, 346
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 Horvat, Ponovni savez s Ugarskom
  3. Istorija s. n. V-1, 352
  4. 4.0 4.1 Istorija s. n. V-2, 172
  5. 5.0 5.1 Istorija s. n. V-2, 291
  6. Istorija s. n. V-1, 355-6
  7. Istorija s. n. V-1, 354
  8. Istorija s. n. V-2, 187-8
  9. Istorija s. n. V-2, 303
  10. Grgurević, Tomislav. Crna Gora i Bokeljski ustanak 1869.. montenegrina.net
  11. John Van der Kiste (31 March 2013). Emperor Francis Joseph: Life, Death and the Fall of the Habsburg Empire. The History Press. str. 70–. ISBN 978-0-7524-9547-7. http://books.google.com/books?id=VKFvAwAAQBAJ&pg=PT70. 
  12. Istorija s. n. V-2, 172-3
  13. Istorija s. n. V-1, 357
  14. Šišić, Povijest 1526-1918, 470
  15. Crna Gora od kraja XV veka do 1914. godine, rastko.rs
  16. Istorija s. n. V-2, 136
  17. Istorija s. n. V-2, 251
  18. Istorija s. n. V-2, 202-3
  19. Istorija s. n. V-2, 154
Literatura