2000

Izvor: Wikipedia
Milenijum: 2. milenijum
Vijekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1970-e  1980-e  1990-e  – 2000-e –  2010-e  2020-e  2030-e
Godine: 1997 1998 199920002001 2002 2003
2000 u drugim kalendarima
Gregorijanski 2000
MM
Ab urbe condita 2753
Islamski 1420 – 1421
Iranski 1378 – 1379
Hebrejski 5760 – 5761
Bizantski 7508 – 7509
Koptski 1716 – 1717
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2055 – 2056
 - Shaka Samvat 1922 – 1923
 - Kali Yuga 5101 – 5102
Kineski
 - Kontinualno 4636 – 4637
 - 60 godina Yang Metal Zmaj
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 12000
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

2000. je bila prijestupna godina koja počinje u subotu, prema gregorijanskom kalendaru. Moderna kultura je smatra i početkom 21. stoljeća i 3. tisućljeća, iako je to po strogim kriterijima gregorijanskog kalendara zapravo bila 2001.

Ova godina bila je obilježena kao:

  • Međunarodna godina kulture mira.
  • Svjetska godina matematike.

Godina 2000. je bila najtoplija ikada u Beogradu: prosečna temperatura 14,1 °C, u odnosu na prosek (1887-2006) od 11,7 °C. Takođe i jedna od najsušnijih u regionu.

Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj[uredi - уреди]

Ivica Račan, premijer RH 2000-03

Februar/Veljača[uredi - уреди]

Stjepan Mesić, predsednik RH 2000-10
  • 2. 2. - Raketiran autobus UNHCR kod sela Čubrelj, poginulo dvoje Srba; uveče bačena bomba u kafić "Belami" u severnoj Mitrovici[2].
  • 3. 2. - Troje Albanaca ubijeno u severnoj Mitrovici, konfrontacija na mostu preko Ibra i napadi na mirotvorce narednih dana, još 10 mrtvih.
  • 4. 2. - Wolfgang Schüssel novi kancelar Austrije, u kontroverznoj koaliciji sa Slobodarskom partijom Austrije - ostale zemlje EU redukuju kontakte sa novom vladom.
  • 6. 2. - U Srbiji kreće muzički kanal TV Metropolis.
  • 7. 2. - Hrvatska Drugi krug predsjedničkih izbora u Hrvatskoj: Stjepan Mesić pobjedio Dražena Budišu.
  • 7. 2. - U Beogradu ubijen ministar odbrane SR Jugoslavije Pavle Bulatović - vlasti za to optužuju zapadne države a Šešelj i nezavisne novinare.
  • 10. 2. - Britanski i nemački KFOR preuzeo most preko Ibra u Mitrovici, jer su Francuzi optuženi za naklonjenost Srbima.
  • 12. 2. - Cijanidno zagađenje Tise stiglo do Srbije - uginuće ribe, ptica i divljači.
  • 13. 2. - Okršaj u Mitrovici, dvojica francuskih vojnika ranjeni iz snajpera.
  • 13. 2. - Objavljen poslednji strip Peanuts (Charles M. Schulz umro dan ranije).
  • 14. 2. - Svemirska letjelica NEAR Shoemaker ušla je u orbitu oko asteroida 433 Eros i tako postala prva svemirska letjelica koja je kružila oko asteroida.
  • 14. 2. - Vraćeno ime Dinamo nakon devet godina.
  • 15. 2. - Nebojša Pavković je novi načelnik generalštaba VJ a Dragoljub Ojdanić (iz Srbije) ministar odbrane - prigovori iz Crne Gore.
  • 17. 2. - Na Četvrtom kongresu Socijalističke partije Srbije, Slobodan Milošević ponovo izabran za lidera partije. Opoziciju nazvao "janičari".
  • 17. 2. - Nezavisna medijska komisija zatvorila mostarsku TV Erotel.
  • 18. 2. - Stipe Mesić započeo mandat predsjednika Hrvatske.
  • 21. 2. - Drugi dan pretresa za oružjem u Mitrovici, procenjenih 10.000 Albanaca pokušalo da pređe u severni deo grada, kolona iz Prištine vraćena nazad[3].
  • 26. 2. - Napad na policiju kod Končulja, opšt. Bujanovac, ubijeni major policije Slaviša Dimitrijević i napadač Fatmir Ibiši, tri policajca ranjena[4].
  • februar - YU Info televizija se pojavila u Crnoj Gori bez dozvole (slab signal).
  • februar/mart - Poplava u Mozambiku odnosi 800 života.

Mart/Ožujak[uredi - уреди]

April/Travanj[uredi - уреди]

Maj/Svibanj[uredi - уреди]

  • 3. 5. - Konjunkcija svih tradicionalnih nebeskih tijela znanih iz starih vremena do otkrića Urana. Na malom području neba sreli su se Sunce i Mjesec, te planeti Merkur, Venera, Mars, Jupiter i Saturn.
  • 3. 5. - Tuča u požarevačkom kafiću "Pasaž" između dvojice otporaša i obezbeđenja diskoteke "Madona", otporaši uhapšeni.
  • 4. 5. - Pojavio se računalni virus ILOVEYOU.
  • 8. 5. - U Prizrenu ubijen Ekrem Rexha (komandant Drini).
  • 9. 5. - Sprečen miting opozicije u Požarevcu, uhapšen Nenad Čanak.
  • 12. 5. - Otvorena galerija Tate Modern u Londonu.
  • 13. 5. - Prilikom posete poljoprivrednom sajmu u Novom Sadu ubijen Boško Perošević, predsednik Izvršnog veća AP Vojvodine.
  • 13. 5. - Eksplozija u fabrici vatrometa u holandskom Enschedeu, 23 poginulih.
  • 13. 5. ? - Milan Bandić (SDP) izabran za gradonačelnika Zagreba; odlučeno da se Trgu hrvatskih velikana vrati ime žrtava fašizma.
  • 15. 5. - U Beogradu miting podrške "Otporu", kojeg vlasti nazivaju fašističkom organizacijom.
  • 17. 5. - Policijskom akcijom zauzet beogradski Studio B, dovedeni novinari prorežimskih medija; onemogućeno emitovanje radija B2-92 i Indeks; u sukobu građana, navijača i policije nakon slušanja "Vesti u 7" ima povređenih - demonstracije i narednih dana širom Srbije.
  • 22. 5. - Predsjedništvo BiH imenovalo Spasoja Tuševljaka na čelo Savjeta ministara.
  • 23. 5. - Ramush Haradinaj lakše povređen u tuči na ruskom kontrolnom punktu.
  • 23. 5. - Damir Lončarić imenovan za novog šefa HIS, pretreseni neki objekti te službe.
  • 24. 5. - Savezni ministar pravde Petar Jojić poslao pismo "Karli del Ponte, kurvi koja se prodala Amerikancima"...
  • 25. 5. - Hrvatska u Partnerstvu za mir.
  • 25. 5. - Izrael nakon 22 godine povlači posljednje trupe iz Libanona.
  • 27. 5. - Miting opozicije na beogradskom Trgu republike (SPO, DS, DSS, Otpor, Ženska mreža).
  • 28. 5. - S emitiranjem započela hrvatska komercijalna televizija Nova TV.
  • 29. 5. - Lideri srpske opozicije u Moskvi, ministar Ivanov "nije imao vremena" da se sretne s njima.
  • 29. 5. - Ubijeno troje Srba u Cernici na Kosovu.
  • 31. 5. - U Podgorici ubijen Goran Žugić, blizak saradnik predsjednika Đukanovića.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди]

  • 1. 7. - Ustavni sud BiH presudio da su sva tri naroda, Bošnjaci, Srbi i Hrvati, konstitutivni na cijeloj teritoriji BiH (saopšteno 4. 7.).
  • 2. 7. - Vicente Fox, kandidat desničarske stranke PAN, pobjeđuje na izborima za predsjednika Meksika, okončavši tako višedecenijski monopol stranke PRI (preuzima položaj 1. 12.).
  • 4. 7. - Toplotni talas: preko 40 °C u Beogradu i nekim drugim mestima.
  • 6. 7. - Skupština SRJ usvojila amandmane na savezni Ustav: direktan izbor predsednika i Veća republika; u Crnoj Gori ovo smatraju neustavnim i najavljuju bojkot izbora.
  • 10. 7. - Fabrika "Matroz" prekida isporuku papira nezavisnim medijima, a nije im dozvoljen ni uvoz.
  • 10. 7. - Eksplozija curećeg naftovoda u Nigeriji, poginulo oko 250 seljana koji su sakupljali benzin.
  • 11 - 25. 7. - Samit u Camp Davidu: Ehud Barak i Jaser Arafat razgovaraju o miru u Palestini ali bez rezultata.
  • 12. 7. - Na Dunavu kod Golupca pronađena tri leša zalivena betonom[5].
  • 14. 7. - Događaj Dana Bastilje: jaka sunčeva baklja izaziva geomagnetnu oluju par dana kasnije.
  • 14. 7. - 25 godina po završetku Vijetnamskog rata Sjedinjene Američke Države i Vijetnam sklopili trgovinski sporazum, koji je Vijetnamu otvorio vrata Svetske trgovinske organizacije.
  • 19. 7. - Vanredno stanje u opštini Maglaj jer u selu Bakotići protestuju zbog predstojeće deložacije mudžahedina iz Bočinje (rok 24. 7.).
  • 25. 7. - Air Franceov Aerospatiale Concorde srušio se ubrzo nakon polijetanja sa aerodroma u Parizu uslijed požara ubivši svih 109 putnika i članova posade i četvero ljudi na tlu.
  • 26. 7. - Novinar Miroslav Filipović osuđen je na sedam godina zatvora pred Vojnim sudom u Nišu zbog "špijunaže".
  • 27. 7. - Raspisani redovni izbori za savezni parlament, lokalnu samoupravu Srbije, i vanredni izbori za predsednika SRJ za 24. septembar. Milošević istaknut kao kandidat vladajuće koalicije.
  • 27. 7. - Savet ministara BiH odobrio jedinstveni pasoš/putovnicu.
  • 29. 7. - Opozicione stranke udružene u DOS odlučile da izađu na izbore; SPO izjavljuje da ne izlazi na savezne izbore (kao ni DPS Mila Đukanovića).
  • 31. 7. - Savezni ministar za informisanje Goran Matić izjavio da su uhvaćena četvorica Holanđana koji su "imali zadatak" da otmu Slobodana Miloševića i odseku mu glavu.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди]

Septembar/Rujan[uredi - уреди]

  • 3. 9. - Izgorela hala za galvanizaciju u "Gorenju".
  • 6. 9. - Počeo Milenijumski samit UN u Njujorku, navodno učestvuje čitav svet osim Sadama Huseina, Miloševića i Gadafija.
  • 7. 9. - Skupština RS izglasala nepoverenje vladi Milorada Dodika (ostaje do januara).
  • 10. i 11. 9. - Na Kosovu ubijeni novinar Shefki Popova, zatim Rexhep Luci, šef kosovske agencije za rekonstrukciju i razvoj.
  • 10. i 24. 9. - Lokalni izbori u Makedoniji, sukobi između albanskih stranaka.
  • 12. 9. - Uhićenja u Hrvatskoj, među njima generali Ivan Andabak i Ignac Koštroman, u vezi s ratnim zločinima nad bosanskim Muslimanima; uhićenja i u vezi ubistva Milana Levara.
  • 14. 9. - Vojislav Koštunica lakše povređen kamenom na mitingu u Kosovskoj Mitrovici.
  • 15. 9. - 1. 10. - Olympic rings with white rims.svg Olimpijada 2000 u Sidneju.
  • 16. 9. - Poslednji put viđen gruzijski novinar Georgij Gongadze.
  • 21. 9. - Bil Klinton i 13 najviših zapadnih funkcionera i čelnika NATO-a osuđeni su u odsustvu u Okružnom sudu u Beogradu na po 20 godina zatvora.
  • 24. 9. - Izbori:
    • SRJ Redovni za Skupštinu Savezne Republike Jugoslavije i vanredni izbori za predsednika SR Jugoslavije. Kandidat Demokratske opozicije Srbije, Vojislav Koštunica, ubedljivo pobedio kandidata levice i tadašnjeg šefa države - Slobodana Miloševića. Veće građana Savezne skupštine: DOS 59, SPS-JUL 44, Bulatovićev SNP 30 (Đukanovićev DPS je bojkotovao izbore, izlaznost u C.G. je bila niska); od 20 mesta za Srbiju u Veću republika: DOS 10, SPS-JUL 7, SRS 2, SPO 1.
    • Prvi krug izbora za Skupštinu AP Vojvodine.
    • Lokalni izbori u Srbiji: DOS osvojio 105 od 110 odbornika u Beogradu.
  • 26. 9. - Ministri obrazovanja u BiH se složili da se u celoj zemlji uče ćirilica i latinica.
  • 26. 9. - Grčki trajekt Express Samina tone kraj otoka Paros, pri čemu pogiba 80 od 500 putnika.
  • 28. 9. - Savezna izborna komisija SRJ saopštila konačne rezultate po kojima je potreban drugi krug predsedničkih 8. oktobra.
  • 28. 9. - Izraelski političar Ariel Sharon posjećuje Hramsku goru u Jeruzalemu, izazvavši demonstracije Palestinaca koji će prerasti u Drugu intifadu.
  • 29. 9. - Protesti širom Srbije, štrajk u mnogim preduzećima i školama, kao i svim pozorištima i bioskopima u Beogradu, uveče obustavljen rad u rudarskom basenu "Kolubara".
  • 29. 9. - Predsjednik Mesić umirovio sedmoricu od 12 hrvatskih generala (među kojima su i Mirko Norac i Ante Gotovina), potpisnika otvorenog pisma u kojem su upozoravali na "kriminalizaciju" Domovinskog rata.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди]

Vojislav Koštunica, predsednik SRJ 2000-03

Novembar/Studeni[uredi - уреди]

  • 1. 11. - Crnogorska skupština bez opozicije glasala za Zakon o Centralnoj banci Crne Gore.
  • 1. 11. - Flora Brovina puštena iz zatvora u Srbiji.
  • 1. 11. (po NY vremenu) - SRJ primljena u UN, posle 55 godina spuštena zastava SFRJ.
  • 2. 11. - Nevenka Tuđman, kći bivšeg predsjednika, optužena za protuzakonito posredovanje (ugradnja telefonskih centrala Alcatel).
  • novembar - Restrikcije struje u Srbiji. Koštunica odbija smenu gen. Pavkovića, DOS nekoliko dana bojkotovao prelaznu vladu Srbije zbog šefa BIA R. Markovića.
  • 4. 11. - Izglasana nova Vlada SR Jugoslavije, koju su sastavili DOS i crnogorska Socijalistička narodna partija - premijer Zoran Žižić (SNP), zamenik Miroljub Labus, ino-poslovi Goran Svilanović, unutrašnji Zoran Živković itd.
  • 6 - 11. 11. - Pobune u nekoliko zatvora u Srbiji.
  • 7. 11. - George W. Bush je pobijedio Ala Gorea na američkim predsjedničkim izborima, ali njihov konačan ishod nije objavljen više od mjesec dana zbog spornih glasova u saveznoj državi Floridi.
  • 7. 11. - Poslednji put viđen Nebojša Simeunović, istražni sudija Beogradskog okružnog suda (telo pronađeno 3. decembra).
  • 11. 11. - BiH Izbori u BiH:
    • Predstavnički dom BiH: iz FBiH: SDP BiH 9, SDA 8, HDZ BiH 5 itd.; iz RS: SDS (BiH) 6, PDP 2 itd.;
    • Parlament FBiH: SDA 38, SDP 37, HDZ 25, SBiH 21 itd.
    • Republika Srpska: Mirko Šarović (SDS) izabran za predsednika ispred Dodika; Skupština RS: SDS 31, PDP i SNSD po 11, SDA 6 itd.
    • Uprkos protivljenju OESS održan referendum o jednakopravnosti hrvatskog naroda.
  • 11. 11. - Kaprunska katastrofa: 155 osoba poginulo u požaru na žičari u austrijskim Alpima.
  • 13. 11. - Nemačka marka je jedina valuta u Crnoj Gori.
  • 15. 11. - Formirana nova indijska država Jharkhand.
  • 16. 11. - Bill Clinton postao je prvi američki predsjednik koji je posjetio Vijetnam.
  • 16. 11. - Narodni pokret "Otpor" dobio nagradu MTV za slobodu mišljenja "Free Your Mind".
  • ca. 16. 11. - Obnovljeni diplomatski odnosi SRJ sa Francuskom, Nemačkom, V.Britanijom i SAD, prekinuti tokom bombardovanja.
  • 17. 11. - Katastrofalno klizanje tla u Logu pod Mangartom, u Sloveniji, poginulo je 7 osoba, a šteta je iznosila milione slovenskih tolara. To je jedna od najgorih prirodnih katastrofa u Sloveniji u posljednjih 100 godina.
  • 17. 11. - Alberto Fujimori svrgnut s položaja predsjednika Perua.
  • 21. 11. - Sukobi na jugu Srbije: poginula 4 srpska policajca u napadu na stanicu u selu Končulj, blizu linije sa Kosovom - eskalacija sukoba u Kopnenoj zoni bezbednosti.
  • 23 - 28. 11. - Otmica Breninog sina Stefana.
  • 24. 11. - Samit na vrhu država Jugoistočne Evrope i Evropske unije u Zagrebu - Hrvatska otvara pregovore o Sporazumu o stabilizaciji i pridruživanju (SSP), što oporba smatra "povratkom u regionalne asocijacije"; predsjednik SRJ Vojislav Koštunica u prvoj posjeti nekog zvaničnika Jugoslavije Hrvatskoj od raspada SFRJ.
  • 25. 11. - Milošević reizabran na čelu SPS, novu vlast naziva plaćeničkom i izdajničkom.
  • 27. 11. - SRJ se vratila u članstvo OEBS.
  • 27. 11. - Norveški kralj Herold otvorio je u zapadnoj Norveškoj Lærdalstunnel, najduži tunel za cestovni saobraćaj na svijetu. Tunel dugačak 16.900 metara potukao je rekord St. Gothard tunela u Švicarskoj koji je pušten u promet 1980, a dugačak je 16.300 metara.
  • 28. 11. - Mlađan Dinkić izabran za guvernera NB SRJ (do 2003).
  • 28. 11. - Ukrajinski političar Oleksander Moroz javno je optužio predsjednika Leonida Kučmu za sudjelovanje u ubojstvu novinara Georgija Gongadzea ("Kasetni skandal").
  • 30. 11. - Hrvatska u Svjetskoj trgovinskoj organizaciji.

Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

Tokom godine[uredi - уреди]

Rođenja[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 2000.
Januar/Siječanj
Februar/Veljača
Mart/Ožujak
April/Travanj
Maj/Svibanj
Jun/Lipanj
Jul/Srpanj
Avgust/Kolovoz
Septembar/Rujan
Oktobar/Listopad
Novembar/Studeni
Decembar/Prosinac

Nobelove nagrade[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  1. Virus iznenađenja, nin.co.rs, 20. januar 2000. (pristup 20. 7.2013.)
  2. Noć dugih noževa, Nin, 10. februar 2000. (pristup 23. 7.2013)
  3. Bura u Kosovskoj Mitrovici, "Vreme", 26. februar 2000. (pristup 23. 7.2013.)
  4. Pucnji na jugu, "Vreme", 4. mart 2000.
  5. Mafijaška sahrana u Dunavu kod Golubca, vreme.com 29. 7.2000. (pristup. 21. 8.2013)

Eksterni linkovi[uredi - уреди]