1905

Izvor: Wikipedia

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1870-e | 1880-e | 1890-e | 1900-e | 1910-e | 1920-e | 1930-e | >
<< | < | 1901. | 1902. | 1903. | 1904. | 1905. | 1906. | 1907. | 1908. | 1909. | > | >>


1905 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1905
MCMV
Ab urbe condita 2658
Islamski 1322 – 1323
Iranski 1283 – 1284
Hebrejski 5665 – 5666
Bizantski 7413 – 7414
Koptski 1621 – 1622
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1960 – 1961
 - Shaka Samvat 1827 – 1828
 - Kali Yuga 5006 – 5007
Kineski
 - Kontinualno 4541 – 4542
 - 60 godina Yin Drvo Zmija
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11905
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1905 (MCMV) bila je redovna godina koja počinje u nedelju po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u subotu po 13 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).


Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj[uredi - уреди]

Februar/Veljača[uredi - уреди]

Mart/Ožujak[uredi - уреди]

Prvi profesori BU

April/Travanj[uredi - уреди]

  • 2. april - Otvoren željeznički tunel ispod Alpa "Simplon" kojim su povezane Švicarska i Italija.
  • 4. april. - U zemljotresu u dolini Kangra u provinciji Lahore, tada dijelu Britanske Indije, poginulo oko 19000 ljudi.
  • 17. 4. - Lochner v. New York: Vrhovni sud SAD oborio zakon kojim je ograničeno radno vreme pekara u državi New York - tzv. Lochnerova era u kojoj Vrhovni sud obara zakone za koje ceni da ugrožavaju ekonomsku slobodu traje do 1937.
  • 29. 4. (16. 4. po j.k.) - Srpske čete razbile tursku vojsku i Albance kod Čelopeka u Makedoniji.

Maj/Svibanj[uredi - уреди]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди]

  • 18. 8. - Uredba o versko-prosvetnoj autonomiji Srba u BiH, posle devetogodišnje borbe.
  • 19. 8. - Izdat manifest o sazivanju Državne dume Ruske Imperije, ali protesti i neredi se nastavljaju.
  • 27. 8. - Prvi opći javni radnički zbor u Sarajevu - usvojena pravila Glavnog radničkog saveza (odobreno 21. 9. 1906, na čelu Mićo Sokolović).
  • 30. 8. - Totalno pomračenje Sunca u Španiji i severnoj Africi (70 - 80% u sh. zemljama).

Septembar/Rujan[uredi - уреди]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди]

  • 2. 10. - Počela gradnja britanskog broda novog tipa HMS Dreadnought.
  • 3. 10. - Riječka rezolucija o hrvatsko-mađarskim odnosima (podrška mađarskoj opoziciji protiv Beča).
  • 17. 10. - Zadarska rezolucija sprskih zastupnika iz Dalmacije i Hrvatske-Slavonije o saradnji sa Hrvatima.
  • 21. 10. - Štrajk železničara u Rusiji, sledi i generalni štrajk u Moskvi i St. Petersburgu (vrhunac Revolucije 1905).
  • 29. 10. - Ruska vojska puca u demonstrante u Talinu, 94 mrtvih.
  • 30. 10. - Ruski car Nikolaj II izdaje Oktobarski manifest - obećani ustav, Duma, građanska prava; štrajkovi i protesti uglavnom okončani, do kraja godine vlast preuzima kontrolu nad zemljom.
  • 31. 10. - Lučindanska deklaracija - Crnoj Gori će o Nikoljudne biti darovan ustav.
  • oktobar - Fovizam dobija naziv na Jesenjem salonu u Parizu.
  • jesen - U Srbiji osnovano Društvo za zakonsko rešenje zavereničkog pitanja - zahteva se kazna za kraljeubistvo.

Novembar/Studeni[uredi - уреди]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

Tokom/tijekom godine[uredi - уреди]

Rođenja[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1905.

Nobelova nagrada za 1905. godinu[uredi - уреди]

Izvor/Reference[uredi - уреди]

  • Istorija srpskoga naroda, Šesta knjiga, prvi tom, Od Berlinskog kongresa do ujedinjenja 1878-1918; Srpska književna zadruga, Beograd 1983.
  1. Istorija srpskog naroda, knj. 6 tom 1, str. 545
  2. Kula Lazara Kujundžića, trivago.rs
  3. Sarajevo: A Biography, by Robert J. Donia, p. 104