1950

Izvor: Wikipedia

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1920-e | 1930-e | 1940-e | 1950-e | 1960-e | 1970-e | 1980-e | >
<< | < | 1946. | 1947. | 1948. | 1949. | 1950. | 1951. | 1952. | 1953. | 1954. | > | >>


1950 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1950
MCML
Ab urbe condita 2703
Islamski 1369 – 1370
Iranski 1328 – 1329
Hebrejski 5710 – 5711
Bizantski 7458 – 7459
Koptski 1666 – 1667
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2005 – 2006
 - Shaka Samvat 1872 – 1873
 - Kali Yuga 5051 – 5052
Kineski
 - Kontinualno 4586 – 4587
 - 60 godina Yang Metal Tigar
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11950
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1950 (MCML) po gregorijanskom kalendaru bila je redovna godina koja počinje u nedjelju.

Ova godina se smatra nultom godinom u arheologiji, geologiji itd. za datiranje događaja Before Present ("pre sadašnjice"), npr pri radiokarbonskom datiranju.


Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj[uredi - уреди]

  • 12. 1. - Sudar britanske podmornice HMS Truculent (P315) i švedskog tankera u estuaru Temze - 64 mrtvih, uglavnom od hladnoće.
  • 14. 1. - Prvi let MiGa-17.
  • 21. 1. - Alger Hiss, američki službenik i optuženi sovjetski špijun, osuđen za krivokletstvo.
  • 24. 1. - Klaus Fuchs, nemački emigrant i fizičar, priznao u Londonu da je SSSR-u prenosio američke i britanske nuklearne tajne.
  • 26. 1. - Stupio na snagu Ustav Indije (Dan Republike), prvi predsednik je Rajendra Prasad.
  • 31. 1. - Predsednik SAD Truman naređuje razvoj hidrogenske bombe, kao odgovor na prvu sovjetsku atomsku bombu prošlog oktobra.

Februar/Veljača[uredi - уреди]

Mart/Ožujak[uredi - уреди]

  • 11-12. 3. - Referendum u Belgiji podržao povratak kralja Leoopolda III.
  • 17. 3. - Pronađen element kalifornijum.
  • 26. 3. - Izbori Izbori za 444 poslanika Savezne skupštine, jedina lista je Narodnog fronta Jugoslavije, koja dobija 93,2 % glasova[1] (u nekim ruralnim krajevima i do 35% protiv NFJ).
  • 27. 3. - Osnovano beogradsko pozorište "Boško Buha".
  • mart - U NR Kini počinje prva politička kampanja za iskorenjivanje opozicije - Kampanja za suzbijanje kontrarevolucionara.

April/Travanj[uredi - уреди]

Maj/Svibanj[uredi - уреди]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди]

Preokreti Korejskog rata 1950-53
  • jun - Čistka u komandi mađarske armije, operativnu kontrolu preuzimaju sovjetski savetnici (moguć udar na Jugoslaviju?)[2].
  • 17. 6. - Štampan prvi broj lista "Međunarodna politika".
  • 25. 6. - Napadom Sjeverne Koreje na Južnu Koreju počinje Korejski rat.
  • 27. 6. - Donesen Osnovni zakon o upravljanju državnim privrednim preduzećima i višim privrednim udruženjima od strane radnih kolektiva - početak radničkog samoupravljanja u Jugoslaviji.
  • 27. 6. - Savet bezbednosti UN doneo rezoluciju 83 kojom se od članica traži da obezbede pomoć Republici Koreji (južnoj), glasovima 7:1 (Jugoslavija protiv, Egipat i Indija uzdržani, SSSR odsutan).
  • 27. 6. - Dnevni izveštaj CIA-e govori o pokretima sovjetske vojske kroz Rumuniju prema Bugarskoj i Jugoslaviji[3]
  • 28. 6. - Pušten u saobraćaj autoput Beograd-Zagreb, poznat i kao "Autoput bratstva i jedinstva", na čijoj su gradnji učestvovale i omladinske radne brigade iz cele zemlje.

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди]

  • 5 - 6. 7. - Vrućine u Jugoslaviji, u nekim mestima iznad 40 °C.
  • 24. 6. - 16. 7. - Football pictogram.svg U Brazilu održano Svetsko prvenstvo u fudbalu 1950.: u finalu Urugvaj - Brazil 2:1, Jugoslavija (retrospektivno) 5. mesto (prvo učešće od 1930).
  • 26. 7. - Generalni štrajk u Belgiji (uglavnom Valoniji) protiv kralja Leopolda III, samo četiri dana nakon njegovog povratka na presto.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди]

  • avgust - Ćopićeva "Jeretička priča" objavljena u "Književnim novinama", izložen je političkim napadima s vrha.
  • 1. 8. - Belgijski kralj Leopold III objavio da se povlači s prestola, u korist sina Boduena (efektivno od jula 1951), suočen sa krvavim generalnim štrajkom i opasnošću podele zemlje.
  • 12. 8. - Papa Pio XII. izdaje encikliku Humani Generis kojom prihvata evoluciju kao ozbiljnu hipotezu, koja ne protivreči učenjima Katoličke crkve.
  • 20. 8. - 11. 9. - U Dubrovniku održana 9. šahovska olimpijada, prva posle 11 godina; plasman: Jugoslavija, Argentina, Zapadna Nemačka (prvo sportsko takmičenje za tu zemlju).
  • 23. 8. - Zvaničnici State Department-a odbijaju izdati pasoš glumcu i pevaču Paul Robeson-u, s obrazloženjem da njegove česte kritike položaja crnaca u SAD ne treba iznositi u inostranstvu.
  • avgust - U okviru bilateralnog trgovačkog sporazuma, Zapadna Nemačka daje zajam od 30 miliona dolara Jugoslaviji[1].
  • avgust-septembar - Korejski rat: Bitka na Pusanskom perimetru - najdalji domet severnokorejskih snaga koje su odbijene od trupa UN.

Septembar/Rujan[uredi - уреди]

  • 12. 9. - Komunistički neredi u Berlinu.
  • 13. 9. - Među novoizabranim direktorima MMF je i Nenad Popović iz Jugoslavije.
  • septembar - U Jugoslaviju stiže prva pomoć iz SAD[4].
  • septembar - Maršal Tito i novoizabrani patrijarh Vikentije razmenili posete[1].
  • 10 - 19. 9. - Korejski rat: Bitka kod Inchona - pobeda snaga UN nad komunističkim snagama nakon amfibijskog iskrcavanja, južnokorejske snage se 25. septembra vraćaju u Seul.
  • 27. 9. - Racionisana količina hleba u Jugoslaviji smanjena za 10 %, smanjen obavezni otkup žita[1], selektivno klanje stoke radi čuvanja krmiva.
  • septembar - Vatikan tvrdi da 300 katoličkih svećenika čeka suđenje u SFRJ.
  • septembar-oktobar - Manevri u Bugarskoj.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди]

Novembar/Studeni[uredi - уреди]

+ Osnovan Muzej pozorišne umetnosti u Beogradu.
  • 29. 11. - Trumanova administracija zatražila od Kongresa 38 miliona dolara za pomoć Jugoslaviji (potpisano 29. 12.).
  • 30. 11. - Douglas MacArthur preti upotrebom nuklearnog oružja u Koreji.
  • novembar - Počela repatrijacija grčke dece iz Jugoslavije (jedina zemlja koja je poslušala preporuke UN).

Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

  • 11. 12. - Krvavi neredi u Singapuru, nakon što je odlučeno da se devojčica Maria Hertogh vrati biološkim roditeljima, holandskim katolicima, iz muslimanske porodice u kojoj je odrasla.
  • 25. 12. - Četvorica škotskih studenata uzela Skonski kamen (Stone of Scone) iz Vestminsterske opatije i odnela ga u Škotsku.
  • 29. 12. - Kongres SAD odobrio Yugoslav Emergency Relief Assistance Act (Truman dao izvršno naređenje 25.1.).
  • decembar - Izvršenje Petogodišnjeg plana u FNRJ produženo za godinu dana.

Tokom/tijekom godine[uredi - уреди]

  • Velika suša, istočna blokada i skok cena usled izbijanja Korejskog rata otežavaju situaciju u Jugoslaviji (nestašica hrane)[1].
  • U Minhenu osnovan Hrvatski narodni odbor, na čelu Branimir Jelić (tu su i S. Buć, M. Frković, E. Bauer, K. Draganović i dr.) - protive se Pavelićevom vođstvu.
  • U prodaji prvi daljinski upravljač za televizor - Lazy Bones firme Zenith Radio Corporation.
  • Osnovano Narodno pozorište u Zenici (prvi naziv je bio "Oblasno pozorište").
  • Izgrađen gradski muzej u Travniku.
  • Ustoličenje Patrijarha Vikentija, poglavara SPC

1950. u temama[uredi - уреди]

Rukovodstvo FNRJ:

Rođenja[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1950.

Nobelova nagrada za 1950. godinu[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 Collier's Year Book za 1950. (Microsoft Encarta 2004)
  2. Sabrina Ramet, Tri Jugoslavije... str. 181
  3. Documents 168 through 208, Assessing the Soviet Threat: The Early Cold War Years (Document 174), cia.gov
  4. Tito VS. Moscow: 25 Years After (1948-1973), Part Two, page 7, Slobodan Stanković, OSA - RFE

Spoljne veze[uredi - уреди]