Prvi indokineski rat

Izvor: Wikipedia
Prvi indokineski rat
Segment indokineskih ratova tokom Hladnog rata
HD-SN-99-02041.JPEG
Jedinica Francuske legije stranaca patrolira oblašću pod kontrolom komunista.
Datum 19. decembar 19461. avgust 1954.
Lokacija Francuska Indokina, uglavnom Severni Vijetnam
Rezultat Pobeda Vijetmina
Ženevska konferencija
Odlazak Francuza iz Indokine
Teritorijalne
promjene
Podela Vijetnama
Zaraćene strane
Flag of Francuska Francuska Unija
Flag of Francuska Francuska (1945–1954)
Flag of Francuska Francuska Indokina (1946–1953)
Flag of Južni Vijetnam Država Vijetnam (1949–1954)
Flag of Kambodža Kambodža (1953–1954)
Flag of Laos Laos
(1949–1954)
Uz podršku:
 Sjedinjene Države[1] (1950–1954)
Flag of Sjeverni Vijetnam Demokratska Republika Vijetnam

Flag of Laos Patet Lao[2]
Flag of Kambodža Kmer Isarak[3] Uz podršku:[4]
 Narodna Republika Kina (posredna podška)
 Sovjetski Savez (posredna podrška)

Komandanti i vođe
Francuski ekspedicioni korpus
Flag of Francuska Filip Lekler de Otklok (1945–1946)
Flag of Francuska Žan Etjen Vali (1946–1948)
Flag of Francuska Rože Blezo (1948–1949)
Flag of Francuska Marsel Karpentije (1949–1950)
Flag of Francuska Žan de Latr de Tasinji (1950–1951)
Flag of Francuska Raul Salan (1952–1953)
Flag of Francuska Anri Navar (1953–1954)
Vijetnamska narodna armija
Flag of Južni Vijetnam Ngujen Van Hinh (1950–1954)
Snage
Francuska Unija: 190.000
Lokalne pomoćne snage: 55.000
Država Vijetnam: 150.000[5]
Ukupno: ~400.000
125.000 redovni,
75.000 regionalni,
250.000 narodne snage/neredovni[6]
Ukupno: 450.000
Žrtve i gubici
Francuska Unija: 75.581 mrtvih,
64.127 ranjenih,
40.000 zarobljenih
Država Vijetnam: 419.000 mrtvih, ranjenih ili zarobljenih[7]
Ukupno: ~560.000+ mrtvih, ranjenih ili zarobljenih
Kombinovano ukupno:
300.000+ mrtvih,
500.000+ ranjenih,
100.000+ zarobljenih
Ukupno: 900.000+ mrtvih, ranjenih ili zarobljenih
150.000+ civila ubijeno[8]

Prvi indokineski rat (poznat i kao Francusko-indokineski rat) je trajao od 1946. do 1954. u jugoistočnoj Aziji između Francuske i pokreta otpora Vijetmin pod vođstvom Ho Ši Mina.

Pozadina[uredi - уреди]

Početak dvadesetog veka Vijetnam je dočekao kao kolonija Republike Francuske (takozvana Francuska Indokina). Francuska je pored svog jezika i kulture donela i katoličku religiju, koja se kasnije ispostavila kao veliki problem. Tokom četrdesetih godina dvadesetog veka Japan je zauzeo Vijetnam, proterao Francuze ali i zaveo još veći teror nad Vijetnamcima. U tom periodu je osnovan pokret otpora koji je predvodio Ho Ši Min, šef Komunističke partije Vijetnama. Paradoksalno, Vijetkongu su oružje i opremu dopremali Amerikanci. Nakon poraza Japanske carevine, 2. septembra 1945. Vijetnam je proglasio nezavisnost ali ga je Francuska ponovo okupirala. Novembra 1946, Ho Ši Min je otišao u Pariz na razgovore o francuskom povlačenju iz Vijetnama, ali je Francuska odbila bilo kakvo povlačenje, tako da je počeo rat.

Rat[uredi - уреди]

U prvo vreme Vijetmin je vršio sabotaže i organizovao štrajkove koji su onemogućavali normalan život okupatorima iz Evrope. Nakon pobede kineske revolucije 1949. uz podršku koju je pružio Mao Ce Dung, stvorili su se uslovi za nesmetano snabdevanje oružjem iz zemalja socijalističkog sveta tako da je Vijet Min postao prava vojska koja je 1952. u decembru zauzela dolinu Dijen Bijen Fu, čime se francuska vojska u Vijetnamu našla odsečena od ostatka svojih trupa u Indokini. Francuzi su bez većih problema vratili dolinu u svoje ruke i izgradili tamo bazu. Time su Francuzi upali u klopku jer je Vijet Min u decembru 1952. pripremio a 13. marta 1953. započeo akciju uništavanja francuske baze. Borbe koje su tom prilikom vođene su poznate pod imenom bitka za Dijen Bijen Fu. Do 17. marta u bazi je poginiulo 2.500 Francuza. Aerodrom u dolini potpuno je onesposobljen 28. marta 1953. a 30. marta baza je ostala bez veza sa spoljašnjim svetom. 7. maja u 17:30 baza Dijen Bijen Fu je pala u ruke Vijet Mina. Ovaj poraz je imao snažan uticaj na Francuze, koji su se na kraju povukli iz Indokine.

Nezavisnost Vijetnama[uredi - уреди]

U takvim uslovima omogućeno je i potpuno osamostaljenje pa je Ho Ši Min 11. oktobra 1954. godine u Hanoju proglasio Demokratsku Republiku Vijetnam a na jugu je iste godine proglašena Republika Vijetnam. Ovo je dovelo do građanskog rata u koji su se opet umešali spoljni faktori što je dovelo do prisilne deobe zemlje. 8. maja 1957. dogovorom između Sjedinjenih Američkih Država, Velike Britanije, Francuske i Sovjetskog Saveza Vijetnam je podeljen 17. paralelom na Severni i Južni Vijetnam. Predsednik Južnog Vijetnama se iste godine susreo sa američkim predsednikom Dvajtom Ajzenhauerom tražeći zaštitu i grancije SAD da će režim u Sajgonu opstati.

Povezano[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  1. Francuska odaje počast pilotima CIA, Pristupljeno 24. 4. 2013.
  2. Jacques Dalloz, La Guerre d'Indochine 1945–1954, Seuil, Paris, 1987,pp. 129–130, 206
  3. Jacques Dalloz, La Guerre d'Indochine 1945–1954, Seuil, Paris, 1987,pp. 129–130
  4. Američki državni sekretar Džon Foster Duls o padu Dijen Bijen Fua, Pristupljeno 24. 4. 2013.
  5. Windrow, Martin (1998). The French Indochina War 1946–1954 (Men-At-Arms, 322). London: Osprey Publishing. str. 11. ISBN 1855327899. 
  6. Windrow 1998, p. 23
  7. France's world newspaper, 15-7-1954
  8. Smedberg, M (2008), Vietnamkrigen: 1880–1980. Historiska Media, p. 88

Spoljašnje veze[uredi - уреди]