1986

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1950-e | 1960-e | 1970-e | 1980-e | 1990-e | 2000-e | 2010-e | >
<< | < | 1982. | 1983. | 1984. | 1985. | 1986. | 1987. | 1988. | 1989. | 1990. | > | >>

Ovo je članak o godini 1986.

1986 u drugim kalendarima

Gregorijanski	1986 MCMLXXXVI
Ab urbe condita	2739
Islamski	1406 – 1407
Iranski	1364 – 1365
Hebrejski	5746 – 5747
Bizantski	7494 – 7495
Koptski	1702 – 1703
Hindu kalendari
- Vikram Samvat	2041 – 2042
- Shaka Samvat	1908 – 1909
- Kali Yuga	5087 – 5088
Kineski
- Kontinualno	4622 – 4623
- 60 godina	Yang Vatra Tigar (od kineske N. g.)
Holocenski kalendar	11986
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1986 bila je redovna godina koja počinje u srijedu (link pokazuje kalendar).

• Međunarodna godina mira (UN)

Događaji

Januar/Siječanj

Challenger

• 1. 1. - Španija i Portugal se priključuju Evropskoj zajednici (današnja Evropska unija).
• 6. 1. - Franjo Komarica imenovan za biskupa.
• 19. 1. - Počinje širenje (c)Brain-a, prvog virusa za MS-DOS.
• 24. 1. - Voyager 2 u najbližem prilazu Uranu.
• 25. 1. - Gerilska armija Yowerija Musevenija preuzela vlast nad Ugandom posle petogodišnje borbe (položio zakletvu 29. 1.).
• 28. 1. - Space Shuttle Challenger se raspao 73 sekunde od lansiranja, gine 7 astronauta.
• januar - Beogradski okružni sud odustao od optužnice protiv Gordana Jovanovića i Vladimira Mijanovića (dvojica od "Beogradske šestorice").

+ Uhapšen sociolog Tomaž Mastnak zbog "povrede ugleda" mandatora vlade Branka Mikulića.

+ Peticija 212 beogradskih intelektalaca poslata saveznoj i republičkoj skupštini protiv "genocida nad Srbima" na Kosovu i drakonskog kažnjavanja mladih Albanaca, poziv na duboke društvene i političke promene.

Februar/Veljača

• 4. 2. - Umro Branko Pešić, potpredsednik Predsedništva SR Srbije i bivši gradonačelnik Beograda.
• 7. 2. - Jean-Claude Duvalier ("Baby Doc") pobegao sa Haitija posle 15 godina svoje i 28 godina porodične vladavine.
• 9. 2. - Halejeva kometa u perihelu, najbližoj tački Suncu, tokom druge posete Sunčevom sistemu u 20. veku.
• 12. 2. - Američke vlasti izručile Jugoslaviji Andriju Artukovića (proglašen ratnim zločincem 1946).
• 16. 2. - Čadsko-libijski konflikt: francuski avion gađao libijsku bazu Uadi Dum na severu Čada.

+ Kod Novog Zelanda potonuo sovjetski putnički brod "Mihail Ljermontov" uz pogibiju jednog člana posade.

• 17. 2. i 28. 2. - U Luksemburgu odn. Hagu potpisan Jedinstveni europski akt kojim je određeno stvaranje jedinstvenog tržišta do 31. 12. 1992. (stupio na snagu 1. 7. 1987, v. Delorova komisija).
• 19. 2. - SSSR lansira svemirsku stanicu Mir.
• 25. 2. - Revolucija narodne snage: na Filipinima zbačen Ferdinand Marcos posle 20 godina autoritarne vlasti.

+ Egipatski redarstvenici, nezadovoljni plaćom, pale hotele u blizini Piramida.

• 26. 2. - Grupa od 106 Srba sa Kosova dolazi u Skupštinu Jugoslavije (predvode ih Boško Budimirović i Miroslav Šolević).
• 28. 2. - Švedski premijer Olof Palme ubijen dok se vraćao iz bioskopa (proglašen mrtvim malo iza ponoći).

Mart/Ožujak

• mart (od januara?) - Peticija preko 200 srpskih intelektualaca Skupštini u kojima se osuđuju "genocidne" namere prema Srbima i ostalim ne-Albancima na Kosovu i traži čvršći stav prema separatistima .
• 3. 3. - Objavljen prvi rad koji opisuje mikroskopiju atomskim silama.
• 6. 3. - Počelo emitovanje Jutarnjeg programa na TV Beograd.

+ "Vjesnik" optužuje Kurta Valdhajma (bivšeg genseka UN, sada kandidata za predsednika Austrije) za učešće u operacijama protiv partizana.

• 8. 3. - Završeno svetsko rukometno prvenstvo u Švajcarskoj - Jugoslavija je prvak.
• 10. 3. - Vojislav Šešelj pušten iz zatvora (bio od 1984).
• 13. 3. - Okružno javno tužilaštvo u Gnjilanu smatra da nije dokazano da je Đorđe Martinović nasilno povređen 1985.
• 16. - 23. 3. - U Francuskoj održani parlamentarni izbori na kojima tijesnu većinu u Nacionalnoj skupštini osvaja desnica; s obzirom da socijalističkom predsjedniku Mitterandu mandat ističe tek 1988. godine, temeljem izbora nastaje prva kohabitacija u historiji Pete republike.
• 24. 3. - Peticija Odbora za odbranu slobode misli i izražavanja između ostalog traži ukidanje člana 133 Krivičnog zakona ("širenje neprijateljske propagande" i "lažno predstavljanje stanja u Jugoslaviji").
• 25. 3. - 58. dodela Oskara, najbolji film je Out of Africa ("Moja Afrika", osvaja još šest nagrada).
• 26. 3. - Članak u New York Times-u optužuje Kurta Valdhajma za umešanost u zločine na Balkanu tokom Drugog svetskog rata. I "Večernje novosti" objavljuju da je Jugoslavija 1947. tražila Valdhajma kao ratnog zločinca.
• mart-april - Niz protestnih večeri u Udruženju književnika Srbije povodom zatvaranja novosadskog profesora Dragoljuba Petrovića, ali Kosovo glavna tema.

April/Travanj

• 3. 4. - IBM predstavio PC Convertible, prvi prijenosni računar
• 4. 4. - Hapšenje Koste Bulatovića i Radoja Spasića zbog peticije 2016 (započete prethodne jeseni) izaziva masovno okupljanje Srba u Kosovu Polju (Bulatović pušten sutradan).
• 5. 4. - Bomba u berlinskoj diskoteci La Belle koju često posećuju američki vojnici - 3 mrtvih i 230 ranjenih (od čega 2 odn. 79 vojnika).
• 7. 4. - Predsednik Predsedništva SR Srbije, Ivan Stambolić, posetio Kosovo Polje i Prištinu, gde je razgovarao sa kosovskim Srbima i pokrajinskim vlastima.

+ Par stotina kosovskih Srba zbog nacionalnih problema na Kosovu došlo u Beograd, gde ih je primio član saveznog predsedništva, Lazar Mojsov.

• 14. 4. - U bangladeškom distriktu Gopalganj padao grad/tuča od 1 kg - 92 mrtvih.
• 15. 4. - Operacija Kanjon El Dorado: američki avioni bombarduju Libiju (odmazda za bombu u La Belle).
• 17. 4. - Afera Hindawi - trudnoj Irkinji pre ukrcavanja u El Al-ov avion pronađena bomba, koju je navodno podmetnuo njen verenik Jordanac.
• 26. 4. - Černobilska katastrofa u Ukrajinskoj SSR, tragovi radijacije pronađeni u "skoro svakoj zemlji severne hemisfere". Kasnije u Jugoslaviji: gubici za poljoprivredu, protesti protiv nuklearne energije.
• april - Sastanak kosovskog SK - Fadilj Hodža nije kandidovan za CK SKJ, Azem Vlasi na čelu pokrajinske partije.

Maj/Svibanj

• 3. 5. - Pesma Evrovizije: prva je numera iz Belgije, Doris Dragović ("Željo moja") je 11.
• maj (4. 5.?) - Izbori za delegate u Savezno veće Skupštine SFRJ (poslednji).
• 7. 5. - Bukureštanska Steaua osvaja evropski Kup šampiona na penale protiv Barselone.
• 12. 5. - Zabranjen uvoz hrane u Evropsku zajednicu iz istočne Evrope (uklj. Jugoslaviju).
• 14. 5. - Andrija Artuković, ministar unutarnjih poslova NDH, u Zagrebu osuđen na smrt za ratne zločine.

+ Svetski jevrejski kongres objavljuje dokumenta da je poručnik Kurt Waldheim povezan sa represalijama u Jugoslaviji oktobra 1944 (ali nije dokazano njegovo učešće).

+ FK Velež osvaja Kup Maršala Tita (pobeđen NK Dinamo Zagreb sa 3-1).

• 15. 5. - Rotacija u predsedništvu SFRJ, na čelu je Sinan Hasani nakon Radovana Vlajkovića.
  • Istovremeno na čelo Saveznog izvršnog veća dolazi Branko Mikulić, posle Milke Planinc.
• 18. 5. - Na proslavi 800-godišnjice Studenice, Kosta Bulatović traži promenu Ustava i ukidanje pokrajine Kosovo.
• 28. 5. - Na X Kongresu SK Srbije, Slobodan Milošević izabran za predsednika Predsedništva CK SK Srbije, Zoran Sokolović sekretar.
• 31. 5. - 29. 6. - U Meksiku Svetsko prvenstvo u fudbalu - dobija Argentina.
• maj - Osuđeno 46 kosovskih Albanaca za dela neprijateljske propagande i članstvo u nelegalnoj organizaciji.

+ Milan Kučan na čelu SK Slovenije.

Jun/Juni/Lipanj

• 8. 6. - Kurt Valdhajm izabran za predsednika Austrije, uprkos optužbama za učešće u ratnim zločinima u Jugoslaviji i Grčkoj za vreme Drugog svetskog rata.
• 20. 6. - Srbi najavljuju masovno iseljavanje sa Kosova, više hiljada ih kreće prema Beogradu, ali milicija ih zaustavlja kod Kosova Polja.
• 20. 6. - Predsedništvo FSJ na čelu sa Slavko Šajberom donosi odluku da se poništi poslednje kolo prvenstva 1985/86 i da se u sledećoj sezoni oduzme šest bodova timovima navodno povezanim sa nameštanjem utakmica. Crvena Zvezda postaje prvak umesto Partizana - ali posle odluke Ustavnog suda sledeće godine, Partizanu će biti vraćena titula.
• 22. 6. - Maradonina "Božja ruka" porazila Englesku u 1/4-finalu Mondijala.

+ Slovenački sociolog Dimitrij Rupel u intervjuu časopisu "Duga" (deo polemike sa Ljubomirom Tadićem o centralizovanosti Jugoslavije) implicitno odbacuje srpska prava na Kosovo - burne reakcije.

• 25 - 28. 6. - XIII Kongres SKJ u "sumornom" raspoloženju; podmlađen sastav Centralnog komiteta (127 novih članova od 165) i oredsedništvo partije (17 novih od 23).
• 25 - 30. 6. - Sastanak ministara OPEC-a na Brionima.
• 29. 6. - Finale Mondijala: Argentina - Zapadna Nemačka 3:2.
• jun - Odbor za odbranu slobode misli i izražavanja protestuje zbog preterane represije nad kosovskim Albancima, jer se time "namerno stvaraju mučenici".
• jun - Kongres Saveza književnika Jugoslavije u Mariboru; blokiran izbor srpskog kandidata Miodraga Bulatovića (ocenjen kao "velikosrpski nacionalista").

Jul/Juli/Srpanj

• jul - Savezni i republički organi nadziru istrage i presude u konfliktima između Albanaca i ostalih, Albancima uskraćeno pravo da kupuju imovinu od Srba i Crnogoraca (?).
• jul - Cena nafte u SAD pala ispod 10 dolara u jednom trenutku.
• 3. 7. - Iran-Kontra afera: jedan teretni Boeing sa 23 tone američke vojne opreme za iransko vazduhoplovstvo navodno poleteo iz Rijeke.
• 10. 7. - Pred kraj prelaznog roka, Dragan Stojković Piksi prelazi iz niškog Radničkog u FK Crvena Zvezda a Milko Đurovski iz Zvezde u Partizan.
• 17. 7. - Miodrag Milić započinje odsluženje zatvorske kazne (1,5 godina), jedini od Beogradske šestorice.
• 23. 7. - Venčali se princ Andrew, vojvoda od Yorka i Sarah Ferguson (rastavili se 1992).
• jul - Dr Marko Veselica pušten iz zatvora (bio tamo od 1981).
• Spoljna trgovina Jugoslavije u prvih sedam meseci 1986: uvoz 6,7 milijardi dolara, izvoz 5,6 milijardi.

Avgust/August/Kolovoz

• 21. 8. - Katastrofa oko jezera Nyos u Kamerunu: oslobođeni ugljen-dioksid ubio 1700 ljudi.
• 23. 8. - U Madridu završeno svetsko prvenstvo u vaterpolu, Jugoslavija osvojila prvu titulu pobedivši Italiju 12:11 u zadnjoj sekundi četvrtog produžetka (Igor Milanović).
• 30. 8. - Zemljotres u istočnoj Rumuniji, osetio se i u Bugarskoj i istočnoj Jugoslaviji.
• 31. 8. - Sovjetski putnički brod "Admiral Nahimov" se sudario sa teretnjakom kod Novorosijska i potonuo - 423 mrtvih (objavljeno posle pet dana).

+ Teretnjak Khian Sea kreće iz Filadelfije, SAD, sa 14.000 tona toksičnog tereta - sledećih 16 meseci neće naći mesto istovara (pristajali i u Jugoslaviji).

Septembar/Rujan

• 1. 9. - Zvaničan početak teretnog saobraćaja na pruzi Titograd-Skadar (putnički nikada nije uspostavljen).
• 6. 9. - Abu Nidalovi teroristi ubili 22 Jevrejina u istanbulskoj sinagogi Neve Šalom.
• 7. 9. - Desmond Tutu postaje prvi crni anglikanski biskup u Južnoj Africi.

+ Čileanski diktator Augusto Pinochet preživeo atentat, poginula petorica telohranitelja.

• 8. 9. - Prva emisija The Oprah Winfrey Show.

+ Bugarska atletičarka Jordanka Donkova postavila u Ljubljani jedan od svojih svetskih rekorda na 100 metara sa preponama (12,26 sekundi).

• 13. 9. - Zemljotres pogađa grčku Kalamatu.
• 18. 9. - Tri člana grupe Crvena jabuka doživeli saobraćajnu nesreću kod Jablanice - fatalnu za Dražena Ričla († 1. 10.) i Aljošu Buhu.
• 24 - 25. 9. - Beogradske Večernje novosti objavljuju nacrt Memoranduma SANU.

Oktobar/Listopad

• 1. 10. - Predsednik SAD Regan potpisao Goldwater–Nichols Act - važne promene u departmanu odbrane.
• 2. 10. - Počele su sankcije SAD protiv apartheida u Južnoj Africi.
• 9. 10. - U SAD pokrenuta Fox Broadcasting Company.
• 10. 10. - Zemljotres u El Salvadoru, 1500 mrtvih.
• 11. 10. - Sastanak Regan - Gorbačov u Reykjavíku, Island, o smanjenju evropskog arsenala - bez rezultata.
• 12. 10. - Otvoren civilni aerodrom u Nišu ("Car Konstantin").
• 17. 10. - Beograd ne uspeva da dobije Olimpijske igre 1992. - u prva dva kruga glasanja su ispali Amsterdam i Birmingham, a Beograd je imao više glasova i od Brisbane-a. U trećem i odlučujućem krugu najviše glasova ima Barcelona, zatim Pariz, Brizbejn pa Beograd.
• 21. 10. - Maršalovi Otoci postaju suverena država u asocijaciji sa SAD.
• 24. 10. - Članak u New York Times-u: Srbi "od domaćica do akademika" se žale na ekonomski i politički položaj u jugoslovenskoj federaciji.
• 27. 10. - "Big Bang" na londonskoj berzi: promena pravila, deregulacija, uvod u elektronsko poslovanje.

Novembar/Studeni

• 1. 11. - Požar u Sandozovom skladištu agrohemikalija kod Bazela izaziva ekološku katastrofu u Rajni (spekulacije o umešanosti KGB-a).
• 2. 11. - Grupa Islamski džihad u Bejrutu oslobodila jednog američkog taoca.
• 3. 11. - Sjeverni Marijanski Otoci postaju komonvelt SAD (slično kao Portoriko).
• 10. 11. - U Frankfurtu ubijen Ljubomir Magaš - Ljuba Zemunac.
• 11. 11. - Sperry i Burroughs se ujedinili u Unisys.
• 20. 11. - Protesti u Kraljevu zbog fenola i teških metala u Ibru (vodosnabdevanje otežano od 1984).
• 25. 11. - Jak zemljotres u kninsko-grahovskom području.
• 26. 11. - Afera Iran-Kontra: predsednik Regan objavljuje stvaranje komisije koja će ispitati skandal i poriče svoju umešanost (o slučaju pisao jedan libanski magazin 3. 11.).
• 28. 11. - Održana zvanična proslava otvorenja visočke dvorane utakmicom između RK Bosna (Visoko) i RK Borac (Banja Luka).

Decembar/Prosinac

• 5. 12. - Narodna banka Jugoslavije će zbog visoke inflacije povući sitne kovanice iz opticaja i uvesti veću novčanicu.
• 7. 12. - Razoran zemljotres u bugarskoj Stražici.
• 13. 12. - "Naci žur" kod Isidore Bjelice u Sarajevu izaziva kontroverze.
• 19. 12. - Sovjetskom disidentu Andreju Saharovu dozvoljen povratak u Moskvu posle šestogodišnjeg unutrašnjeg egzila u Gorki.

Tokom godine

• Prosečna kupovna moć Jugoslovena se vratila u 1968. ("Večernje novosti")
• "Fond solidarnosti", prva svejugoslovenska nezavisna organizacija, čiji je cilj pomoć onima čija je "egzistencija ugrožena zbog kritičkih pogleda i socijalnog aktivizma".
• Cibona (Zagreb) odbranila evropsku košarkašku titulu (savladan Žalgiris).
• Metaloplastika (Šabac) odbranila evropsku rukometašku titulu.
• Izgrađene UNITIC poslovno upravne zgrade u Sarajevu.
• Početkom godine u bugarskim diskotekama dozvoljena muzika samo iz socijalističkih zemalja, a zabranjena romska i ona sa Zapada, uključujući i Jugoslaviju.
• Početkom godine, Manuel Pinto da Costa, predsednik Sao Tome i Principea, navodno hospitalizovan u Beogradu zbog frakture lobanje (nesreća u kadi).

1986. u temama

• Televizija. TV serije: "Sivi dom" (snim. 1984-85), "Noć punog meseca", "Frka", "Odlazak ratnika, povratak maršala", "Smešne i druge priče", "16 puta Bojan", "Daj mi krila jedan krug" (snim. 1985), "Znamenite žene srpske prošlosti" (TV Beograd); "Dosije", "Putovanje u Vučjak" 1986-87 (TV Zagreb); "Misija majora Atertona", "Mak i Zak", "Vrijeme prošlo - vrijeme sadašnje", "Znak" (TV Sarajevo).

Rođenja

• 3.1. - Nikola Peković, crnogorski košarkaš
• 24.1. - Mischa Barton, britansko-američka filmska i TV glumica
• 29.1. - Simon Vukčević, crnogorski fudbaler

• 5.2. - Vedran Ćorluka, hrvatski nogometaš
• 10.2. - Viktor Troicki, srpski teniser

• 7.3. - Natko Zrnčić-Dim, hrvatski alpski skijaš
• 17.3. - Edin Džeko, bosanskohercegovački nogometaš
• 28.3. - Lady Gaga, američka muzičarka

• 1.4. - Dejan Borovnjak, srpski košarkaš
• 27.4. - Elena Risteska, makedonska pevačica

• 21.5. - Mario Mandžukić, hrvatski nogometaš
• 30.5. - Claudia Beni , hrvatska pjevačica

• 11.6. - Shia LaBeouf, američki glumac
• 18.6. - Ante Rukavina, hrvatski nogometaš

• 2.9. - Stevan Fedi, crnogorski pevač
• 11.9. - Uroš Tripković, srpski košarkaš
• 15.9. - Sanja Jovanović, hrvatska plivačica

• 5.10. - Novica Veličković, srpski košarkaš

• 24.11. - Mirza Čardaklija, bosanskohercegovački pjesnik

• 28.12. - Ana Jelušić, hrvatska skijašica

Smrti

• 4. siječnja - Christopher Isherwood, engleski pisac (* 1904)
• 4. januar - Radovan Zogović, književnik, kritičar i prevodilac (* 1907)
• 18. januar - Stana Đurić Klajn, srpska muzikologinja (* 1908)
• 4. februar - Branko Pešić, bivši beogradski gradonačelnik (* 1922)
• 14. mart - Mihailo Vukdragović, kompozitor, dirigent, rektor MU u Bg. (* 1900)
• 30. ožujka - James Cagney, američki glumac (* 1899.)
• 11. april - Božidar Đorđević, srpski kardiolog (* 1910)
• 14. travnja - Simone de Beauvoir, francuska književnica (* 1908.)
• 24. travnja - Antun Bonifačić, hrvatski emigrantski novinar i političar (* 1901.)
• 4. maj - Branko Belan, hrvatski filmski režiser, teoretičar filma, filmski i televizijski kritičar, romanopisac i novelist (* 1912)
• 23. maj - Aleksandar Aca Trandafilović, narodni pevač (* 1936)
• 14. lipnja - Jorge Luis Borges, argentinski pisac (* 1899.)
• 14. jun. - Benny Goodman, američki klarinest, džez muzičar (* 1909.)
• 14. jun - Dimitrije Bogdanović, srpski istoričar (*1930)
• 24. jun - Miroslav Antić, srpski pesnik (*1932)
• 23. jul - Marko Čelebonović, slikar (* 1902)
• 5. august - Himzo Polovina, bošnjački muzičar (*1927)
• 8. avgust - Gordana Kosanović, srpska glumica (* 1953)
• 6. septembar - Dragan Jeremić, kritičar, filozof, estetičar (* 1925)
• 18. septembar - Aljoša Buha, basist u Crvenoj jabuci (* 1962.)
• 25. rujna - Marija Čudina, hrvatska pjesnikinja (* 1937.)
• 1. listopad - Dražen Ričl Zijo, gitarist i osnivač Crvene jabuke (* 1962.
• 14. oktobar - Stanoje Janković, operski pevač - bariton (* 1905)
• 19. oktobar - Karlo Bulić, hrvatski glumac (* 1910)
• 8. novembar - Vječeslav Molotov, sovjetski političar (* 1890)
• 13. novembar - Dimitrije Vučenov, književnik, kritičar, prevodilac (* 1911)
• 19. novembar - Kosta Nađ, general armije i narodni heroj (* 1911)
• 29. studenog - Cary Grant, američki filmski glumac (* 1904.)
• 19. prosinca - Zdenka Sertić, hrvatska slikarica (* 1899.)
• 21. prosinca - Ivo Vitić, hrvatski arhitekt (* 1917.)
• 28.12. - Andrej Tarkovski, sovjetski režiser (*1932)

Nobelova nagrada za 1986. godinu

• Fizika: Ernst Ruska, Gerd Binnig i Heinrich Rohrer
• Kemija: Dudley R. Herschbach, Yuan T. Lee i John C. Polanyi
• Fiziologija i medicina: Stanley Cohen i Rita Levi-Montalcini
• Književnost: Wole Soyinka
• Mir: Elie Wiesel
• Ekonomija: James M. Buchanan

Takođe pogledati

• Kronologija raspada SFRJ

Literatura

• Covek koji je "polozio ispit" (Naša Borba) (ima i Kalendar kosovskih događaja)
• Collier's Year Book 1987 (Microsoft Encarta 2004)
• Violations of the Helsinki accords, Yugoslavia (Google Books)

Spoljne veze

• Controversy Over Kosovar Petitions, Louis Zanga, OSA-RFE
• Kosovar Official Attacks Serbian Hard-Liners, Louis Zanga, OSA-RFE
• League of Communists of Yugoslavia (LCY), Slobodan Stanković, Open Society Archives - Radio Free Europe
• Eastern Europe, China, and the World Communist Movement in 1986, Vladimir V. Kusin, OSA-RFE
• The New Strong Men Of Kosovo, Louis Zanga, OSA-RFE
• Religious Trends in Eastern Europe, OSA-RFE

U Wikimedijinom spremniku nalazi se još materijala vezanih uz temu:

1986