1906

Izvor: Wikipedia
Milenijum: 2. milenijum
Vijekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1870-e  1880-e  1890-e  – 1900-e –  1910-e  1920-e  1930-e
Godine: 1903 1904 190519061907 1908 1909
1906 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1906
MCMVI
Ab urbe condita 2659
Islamski 1323 – 1324
Iranski 1284 – 1285
Hebrejski 5666 – 5667
Bizantski 7414 – 7415
Koptski 1622 – 1623
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1961 – 1962
 - Shaka Samvat 1828 – 1829
 - Kali Yuga 5007 – 5008
Kineski
 - Kontinualno 4542 – 4543
 - 60 godina Yang Vatra Konj
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11906
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1906 (MCMVI) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom odn. redovna godina koja počinje u nedjelju po 13 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju kalendare).

Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj[uredi - уреди]

  • 1. 1. - Moltke mlađi je novi načelnik generalštaba Njemačke carske vojske (do 1914).
  • 2. 1. - Jak zemljotres u Zagrebu (M 6.1, Int. VIII).
  • 2. 1. - MIP Austrougarske grof Goluhovski traži od Srbije raskid srpsko-bugarskog carinskog ugovora, kao suprotnog pravu najvećeg povlašćenja AU.
  • 2. 1. - Bugarski parlament odobrio carinsku uniju sa Srbijom.
  • 12. 1. - Iranska ustavna revolucija: Mozafaradin-šah popustio pred protestima trgovaca, uleme i intelektualaca i obećao ustav i medžlis.
  • 16. 1. - Počinje Alhesiraska konferencija za razrešenje Prve marokanske krize između Nemačke i Francuske - traje do aprila, Velika Britanija, Rusija pa i Italija stali na francusku stranu.
  • 22. 1. - Pošto se Srbija nije želela pismeno obavezati na sve tražene promene u ugovoru sa Bugarskom, Beč zatvara granicu, što pogađa 86% srpskog izvoza.
  • 25. 1. (12. 1. po j.k.) - Prekid trgovačkih pregovora Srbije i Austrougarske (uvertira Carinskog rata).
  • 29. 1. - Frederik VIII je novi kralj Danske (do 1912).
  • 29. 1. - Srpska vlada otkazala Bečki zajam.
  • januar, krajem - Austrougarska zabranila prelaz zagrebačkom pevačkom društvu "Mladost" u Beograd, srpska omladina ih pozdravlja u Zemunu.
  • 31. 1. - Ekvadorsko-kolumbijski zemljotres, najmanje 500 mrtvih.
  • januar-februar - Pobuna Srba u planinskim selima prijepoljske i pljevaljske kaze (odbijaju porez), zatim i od Ćehotine do Tare i od Pljevalja do bosanske granice[1].

Februar/Veljača[uredi - уреди]

Mart/Ožujak[uredi - уреди]

April/Travanj[uredi - уреди]

  • 5. 4. - AU promemorija Beogradu - traži se prvenstvo pri nabavci topova (Srbija se opredelila za francuske).
  • 7. 4. - Erupcija Vezuva pustoši Napulj, poginulo preko 100 ljudi (Italija odustala od organizacije Olimpijade 1908).
  • 8. 4. - Kriza u Ugarskoj 1905-06: nametnuti premijer Géza Fejérváry sklopio Pactum sa parlamentom na osnovu kojeg novi premijer postaje Sándor Wekerle (do 1910).
    • Madžari su odustali od otpora zajedničkoj vojsci i carinskoj uniji sa Austrijom a car Franjo Josip I. od općeg izbornog prava[2].
  • april - Studenti u Beogradu sastavili "Riječ crnogorske univerzitetske omladine o prilikama u Crnoj Gori" - još oštrija kritika nego prošlog novembra.
+ Pokušaj podoficirske pobune u kragujevačkom garnizonu.

Maj/Svibanj[uredi - уреди]

  • 4. 5. - Majski štrajkovi u BiH: radnice Tvornice duhana Sarajevo traže povišicu; pridružilo im se i građanstvo, žandarmerija pucala na demonstrante, pet mrtvih - sutradan generalni štrajk koji se širi i na druge gradove.
  • 3 - 5. 5. - Izbori u Hrvatskoj, pobjeda Hrvatsko-srpske koalicije (37 zastupnika).
  • 14. 5. - Bogdan Medaković, šef Srpske samostalne stranke, izabran za predsednika Hrvatskog sabora.
  • maj - Sukob Srba sa turskom vojskom i muslimanskim stanovništvom u Donjem Kolašinu, povodom najavljenog građenja karaula[1].
  • maj - U nastavcima objavljen roman "Beli Očnjak" Jacka Londona.
  • 24. 5. - U Londonu otvoren luksuzni hotel Ritz.
  • 30. 5. (17. 5. po j.k.) - Glavni učesnici Majskog prevrata (Aleksandar Mašin, Damnjan Popović, Petar Mišić, Luka Lazarević i Ljuba Kostić) penzionisani sa penzijama u visini plata po sporazumu sa Pašićem - odnosi sa Engleskom obnovljeni na trogodišnjicu prekida.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди]

  • 4. 7. (ili 1. 7.?) - Istočna pruga u BiH: od Sarajeva do Međeđe (kod Višegrada) gde se račva do Vardišta na srpskoj i Uvca na turskoj granici (uski kolosek, 99 tunela, 405.000 zlatnih kruna po kilometru).
  • 5. 7. (22. 6. po j.k.) - Austrougarska primenjuje prema Srbiji opštu carinsku tarifu, na šta Srbija odgovara na isti način - početak Carinskog rata.
  • 6. 7. - Sastaje se Druga ženevska konvencija, bavi se ratovanjem na moru.
  • 7. 7. - Opet zatvorena srpska granica sa Austrougarskom, pod izgovorom stočne zaraze.
  • 12. 7. - Alfred Dreyfus rehabilitovan i ubrzo zatim vraćen u francusku vojsku s višim činom i odlikovan Legijom časti.
  • 21. 7. - Pjotr Stolipin postaje predsednik ruske vlade (do ubistva 1911), istog dana raspuštena prva Državna duma.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди]

Septembar/Rujan[uredi - уреди]

  • 3. 9. - U Nikšiću izašao opozicioni list "Narodna misao".
  • 10. 9. - Prvi broj humorističko-satiričnog lista "Šabačka Čivija".
  • 11. 9. - Mahatma Gandhi skovao termin Satyagraha za svoju filozofiju nenasilja.
  • 18. 9. - Tajfun u Hong Kongu ubio 15.000 ljudi, uglavnom ribara, i uništio 3.653 broda.
  • 20. 9. - Porinuta RMS Mauretania, najveći putnički brod do 1911.
  • 27. 9. - Prv parlamentarni izbori u Crnoj Gori, bez definisanih političkih grupa.
  • septembar - Pobune Srba u novovaroškoj, sjeničkoj i novopazarskoj kazi, naročito oko Rogozne (u sjeničkoj se pobunili i muslimani)[1].
+ U Crnoj Gori u opticaj pušteni novčići od 1, 2, 10 i 20 para, ravnih austrougarskom heleru (crnogorski perper od 1909).

Oktobar/Listopad[uredi - уреди]

Novembar/Studeni[uredi - уреди]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

+ Patentirana prva papirna kesa sa drškama.

Tokom/tijekom godine[uredi - уреди]

Rođenja[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1906.

Nobelova nagrada za 1906. godinu[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  • Istorija srpskog naroda, knjiga 6, tom 1, SKZ 1983.
  1. 1.0 1.1 1.2 Istorija srpskog naroda, knj. 6, tom 1, str. 285
  2. Habsburška monarhija, Charles Taylor, str 186, Zagreb 1990