Amsterdam

Izvor: Wikipedia
Amsterdam
Amsterdam je grad na kanalima
Amsterdam je grad na kanalima
Koordinate: 52°22′N 4°53′E / 52.367, 4.883
Država  Holandija
provincija Flag North-Holland, Netherlands.svg Sjeverna Holandija
Vlast
 - Gradonačelnik Eberhard van der Laan
Površina
 - Ukupna 219
Visina 100
Stanovništvo (2001.)
 - Urbano područje 975 061 [1]
 - Područje utjecaja 2 289 762
Vremenska zona UTC+1 (UTC+1)
Poštanski broj 1011–1109
Pozivni broj 020
Službena stranica www.amsterdam.nl
Karta
Amsterdam na karti Netherlands
Amsterdam
Amsterdam
Amsterdam na karti Holandije

Amsterdam je najveći grad Holandije. Osnovan je krajem 12. veka kao malo ribarsko mesto na obali reke Amstel. Danas je najveći grad u državi i finansijski i kulturni centar. U gradu živi 975 061 stanovnika [1] dok je broj stanovnika metropolskog teritorija oko 2 691 477. On je i dio velike konurbacije Randstad u kojoj živi 7 100 000 stanovnika. [2]

Iako je glavni grad Nizozemske, sjedište vlade ne nalazi se u Amsterdamu već u Hagu. Staro jezgro grada, jedno je od najvećih u Evropi, izgrađeno je u 17. veku. Oblik je definisan kružnim vodenim kanalima. U gradu se nalazi više poznatih muzeja. Između ostalih: Zemaljski (Rijks) muzej, muzej Van Goga, Rembrantov muzej i dr. Amsterdam nije glavni grad Sjeverne Holandije, provincije u kojoj se nalazi, već je to Haarlem.

Geografske karakteristike[uredi - уреди]

Amsterdam leži u zaljevu IJ, na jugu jezera Markermeer, on je povezan sa Sjevernim morem i lukom IJmuiden, preko Noordzeekanaala. [3]

Istorija[uredi - уреди]

Rana istorija (1200-1585)[uredi - уреди]

Najstariji zapis o današnjem Amsterdamu je onaj od 27. oktobra 1275. koji govori o malom ribarskom selu Amstelredam, na rijeci Amstel. On je nakon izgradnje brane, brzo izrastao pa je već 1300. dobio status grada. [4] Tokom 14., a posebno u 15. vijeku Amsterdam je doživeo nagli razvoj i već tada je započelo njegovo zlatno doba.

Zlatno doba (1585-1672)[uredi - уреди]

Ovaj period je period velikih trgovačkih uspeha. U to doba Amsterdam je bio prestonica trgovačkog sveta. U toku ovog perioda nastao je i prepoznatljiv gradski pejzaž. Neke od najznačajnijih građevina datiraju upravo iz ovog perioda. Jedan od primera je Kraljevska palata na trgu Dam.

Doba zlata i srebra (1672-1795)[uredi - уреди]

Prekretna godina u istoriji ovog grada je 1672, kada je Holandija odolevala simultanim napadima Engleza i Francuza. Ova godina označava kraj zlatnog doba. Ipak Amsterdam uspeva da održi svoju poziciju i u ovom periodu.

Pogled na grad iz zraka

Recesija i opadanje (1795-1813)[uredi - уреди]

1795. godina je godina kada Holandija prestaje da bude republika. Ubrzo zatim počinje francuska okupacija. U toku perioda od 1795-1813 godine Amsterdam pati od recesije.

Novija istorija (1813-1940)[uredi - уреди]

Ovaj period je zapamćen kao period ekonomskog oporavka i ekspanzije. Zabeležen je značajan rast u populaciji, kao posledica razvoja pre svega industrije, koja je pokrenula zlatno doba. Grad se sve više širi.

Godine 1928. su Amsterdamu su održane Olimpijske igre.

Iako je bio uglavnom pošteđen direktnih borbi u Drugom svetskom ratu, teško je stradao za vreme nemačke okupacije. Od 80.000 tamošnjih Jevreja, samo njih 5000 je preživelo Holokaust.

Izvori[uredi - уреди]

Vanjske veze[uredi - уреди]