Linz

Izvor: Wikipedia
Linz

LinzvomPöstlingberg aus.jpg
Pogled na grad

Grb
Osnovni podaci
Država  Austrija
Pokrajina Gornja Austrija
Stanovništvo
Stanovništvo 191 767 (2012.) [1]
Gustina stanovništva 1 967 st./km²
Geografija
Koordinate
Vremenska zona UTC+1, leti UTC+2
Nadmorska visina 574 m
Površina 96.048 km²
Linz na karti Austrije
Linz
Linz
Linz (Austrije)
Ostali podaci
Veb-strana www.linz.at


Koordinate: 48° 10′ 48" SGŠ, 14° 10′ 12" IGD

Linz je grad na sjeveru Austrije od 191 767 stanovnika [1], treći po veličini austrijski grad i glavni grad savezne države Gornje Austrije.

Geografske karakteristike[uredi - уреди]

Linz leži na sjeveru središnje Austrije, udaljen svega 30 km od granice sa Češkom, 160 km zapadno od Beča, duž obje obale Dunava. [2] Rasprostranjen po dolini Linzer Becken okruženoj gorama, tako da se danas spojio sa okolnim gradovima (Amstetten, Wels i Steyr) i formirao malu metropolu.

Historija[uredi - уреди]

Linz se razvio iz rimske vojničke utvrde - Lentia, koja je u srednjem vijeku postala važno trgovačko središte. [2] Pod imenom Linz se prvi put spominje 799. godine kad se Bavarska proširila na jug i zauzela taj prostor. Do 13. vijeka Linz je poprimio sve vanjske karakteristike grada, ali još nije imao status grada. Taj status dobio je tek u 15. vijeku kad je u njemu stolovao car Svetog Rimskog Carstva - Fridrik III., tad je postao poznat po svojim sajmovima. [2]

Nova katedrala sv. Marije

Početkom 17. vijeka u Linzu je jedno vrijeme predavao matematiku poznati astronom Johannes Kepler, po njemu se danas zove lokalni univerzitet osnovan 1966. [2] U isto to vrijeme proširio se protestantizam po gradu i okolici, zbog tog su došli isusovci da provedu protureformaciju. U sklopu nje su u 17. vijeku izgrađene brojne barokne građevine. Od 1785. Linz je postao sjedište rimokatoličke biskupije. [2] Za vrijeme Rata za austrijsko nasljeđe grad su 1741. okupirale bavarske i francuske trupe, 1800. je grad poharao požar. Pored Linza zbila se 1809. Bitka kod Ebelsberga između austrijskih i napoleonskih snaga u Ratu Pete koalicije.

Prva evropska željeznička pruga (izvan Engleske) koju su još vukli konji, izgrađena je između Linza i Budweisa - 1832. U tom razdoblju procvjetala je plovidba Dunavom, tako da je Linz postao velika luka za brojnu industrijsku robu iz Češke koja se željeznicom dovozila do Linza, a dalje prevozila brodovima po Dunavu širom monarhije. Veliki skok u razvoju grada bila je izgradnja pruga 1861. do Beča i Salzburga. Linz od 1880. ima tramvaj koji vuku konji, koji se 1897. elektrificira. Od sredine 19. vijeka počinje razvoj industrije i to metaloprerađivačke i tekstilne.

Panorama grada

Adolf Hitler proveo je dio djetinjstva i mladost u Linzu, tu je pohađao gimnaziju zajedno sa Ludwigom Wittgensteinom - ljubomora na njegov lagodni život, navodno je presudno uticala na njegove kasnije stavove o židovima. U Linzu su još 1934. su u hotelu Schiff nacisti pokušali pobunu protiv austrijske vlasti. Nakon Anschlussa Austrije u Treći Reich u Linzu je 1938. počela izgradnja čeličane i drugih pogona teške industrije kao filijala paradržavnog dioničkog društva "Hermann Göring" iz Berlina [3]taj veliki kompleks otpočeo je sa proizvodnjom ratnog materijala 1941. i stalno se dograđivao uz hiljade stranih radnika, od kojih su neki sami dobrovoljno došli, ali i uz veliki broj prisilno regrutiranih radnika i zatvorenika koncentracijskih logora su korišteni za izgradnju postrojenja za proizvodnju i naoružanje. Pred kraj Drugog svjetskog rata upravo su ti pogoni bili meta teških savezničkih bombardiranja, - tako da su ti pogoni nakon rata dugo obnavljani.

Klimatske karakteristike[uredi - уреди]

Linz ima tipičnu Kontinentalnu klimu po Köppenovoj klasifikaciji klime, sa toplim ljetima, oštrim hladnim zimama i kišnim proljećima i jeseni.

Klimatološki medijani za Linz
mjesec jan-sij feb-velj mar-ožu apr-tra maj-svi jun-lip jul-srp aug-kol sep-ruj okt-lis nov-stu dec-pro godina
srednji maksimum, °C 1 3 9 13 19 21 23 23 19 13 6 2 12.8
srednji minimum, °C −4 −3 1 4 8 12 13 13 10 5 1 −2 4.7
oborine, mm 50 50 50 70 90 110 120 100 70 50 60 60 870
Izvor: [4]

Znamenitosti i kultura[uredi - уреди]

Historijsko središte grada prepuno je vrijednih građevina, od kojih valja istaknuti Stari dvorac, crkvu sv. Martina (koja datira iz 799.), ranobaroknu gradsku vijećnicu, glavni trg koji je počeo nicati u 13. vijeku sa spomenikom Presvetog Trojstva, župnu crkvu (13. vijek, preuređena 1648.), staru katedralu (1669.-1678.), franjevačku crkvu (iz 13. vijek, preuređena 1752.-1758.) i Palaču Landhaus (16. vijek). Vrijedi napomenuti i samostanske crkve kapucina, uršulinki i karmelićana, te novu neogotičku katedralu podignutu od 1862.-1924., i tvrđavu iz 19. vijeka koju je izgradio nadvojvoda Maksimilijan d'Este. [2]

Nakon Drugog svjetskog rata Linz je izrastao u važno kulturno i obrazovno središte, uz spomenuti univerzitet Johannes Kepler, u gradu djeluju brojne umjetničke i muzičke škole, Akademija industrijskog dizajna i umjetnosti (1947), sjemenište, brojni naučni instituti, muzeji i umjetničke galerije, knjižnice, arhivi, opera i teatri. [2] Od novih građevina valja spomenuti Muzej suvremene umjetnosti Lentos i koncertnu dvoranu Brucknerhaus

Linz je 2009 . je zajedno s Vilniusom proglašen Evropskim glavnim gradom kulture.

Muzej Lentos noću
Centar grada

Stanovništvo[uredi - уреди]

U samom gradu živi 191 767 stanovnika [1], a u široj okolici 271 000 gotovo trećina svih stanovnika Gornje Austrije.

Rast stanovništva[uredi - уреди]

Godina Stanovnika
1869. 49 635
1890. 65 090
1900. 83 356
1910. 97 852
1939. 128 117
1951. 184 685
1961. 195 978
1971. 204 889
1981. 199 910
1991. 203 044
2001. 183 504
2006. 188 968
2011. 189 367 [5]

Privreda[uredi - уреди]

Linz je jedan od najvećih austrijskih industrijskih centara, poznat po svojoj velikoj čeličani koncerna Voestalpine, koja je izgrađena u vrijeme Trećeg Reicha[3]

Pored Voestalpine u Linzu djeluju brojni drugi manji pogoni koji proizvode strojeve, električnu opremu, tekstil, staklo, namještaj, pića, obuću, gumu i duhanske proizvode. Sa brojnim trgovačkim centrima i velikim veleprodajnim objektima, Linz je centar trgovine tog dijela Austrije. [2]

Transport[uredi - уреди]

Kako leži na koridoru koji povezuje željeznicom Baltik i Jadran, a i na Dunavu, Linz je odavno izrastao u veliku tranzitnu riječnu luku. [2]

Pored grada u mjestu Hörsching (14 km jugozapadno) nalazi se Aerodrom Plavi Dunav (IATA: LNZ, ICAO: LOWL) sa direktnim linijama za Frankfurt, Düsseldorf i Beč.

Gradovi prijatelji[uredi - уреди]

Linz je zbratimljen sa slijedećim gradovima;[6]

Izvori[uredi - уреди]

  1. 1.0 1.1 1.2 "Hauptwohnsitzbevölkerung" (njemački). Magistrat Linz. http://www.linz.at/zahlen/040%5FBevoelkerung/040%5FHauptwohnsitzbevoelkerung/. pristupljeno 11. 06. 2012. 
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 "Linz" (engleski). Encyclopædia Britannica Online. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/342649/Linz. pristupljeno 11. 06. 2012. 
  3. 3.0 3.1 "History of voestalpine" (engleski). voestalpine. http://www.voestalpine.com/group/en/group/history/. pristupljeno 11. 06. 2012. 
  4. "Linz, Austria". Weatherbase. http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=1011&refer=wikipedia. pristupljeno 11. 06. 2012. 
  5. "Bevölkerungsentwicklung 1869 - 2011" (njemački) (PDF). Statistik Austria,. http://www.statistik.at/blickgem/blick1/g40101.pdf. pristupljeno 11. 06. 2012. 
  6. "Linz" (engleski). Magistrat Linz. http://www.linz.at/english/life/4612.asp. pristupljeno 11. 06. 2012. 

Vanjske veze[uredi - уреди]