Maribor

Izvor: Wikipedia
Maribor
Panorama historijskog centra grada
Panorama historijskog centra grada
Koordinate: 46°33′N 15°38′E / 46.55, 15.633
Država  Slovenija
Pokrajina Štajerska
Statistička regija Podravska Regija
općina Mestna občina Maribor
Površina
 - Ukupna 41 km²[1]
Visina 274,7
Stanovništvo (2013.)
 - Urbano područje 94.809[1]
 - Urbana gustoća 2 312.4 stan./km²[1]
Vremenska zona UTC+1 (UTC+2)
Poštanski broj 2000
Službena stranica www.maribor
Karta
Maribor na karti Slovenija
Maribor
Maribor

Maribor (njemački: Marburg an der Drau, latinski: Marburgum) je drugi po veličin grad u Sloveniji od 94.809 stanovnika[1], on je i administrativni centar Mestne občine Maribor.

Geografske karakteristike[uredi - уреди]

Maribor leži na sjeveroistoku Slovenije na mjestu gdje se rijeka Drava spušta sa Alpa u panonsku ravnicu, tako da jedan dio grada (historijski centar) leži duž Drave, a zapadna predgrađa po obroncima Pohorja.

On je udaljen oko 127 km od centra Ljubljane, i nekih 20 km od austrijske granice.

Sve donedavno bio je sjedište Slovenske Štajerske.

Historija[uredi - уреди]

Centar grada
Pogled s Drave na centar grada
Centralni trg sa zgradom magistrata

Maribor se u pisanim dokumentima prvi put spominje 1164. pod imenom castrum Marchburch.[2][3] To je bila franačka utvrda na brdu iznad Drave (današnja Piramida), ona je trebala štititi južne granice njihove države od Ugarskih upada.[2]

Kao trgovište se prvi put spominje 1204.[3], a kao naselje 1254.[3] pod imenom civitatem Marpurg.[2] Zna se da ga je 1480. opsjedao Ugarski kralj Matija Korvin, ali i to da ga nije uspio zauzeti.[3].

Negdje od 1752. grad je postao administrativni centar svog okruga, a 1758. jezuiti su osnovali prvu gimnaziju u gradu.[3] Velika prijelomnica u razvoju Maribora bio je dolazak Južne željeznice iz Beča - 1846. koja se do 1857. protegla do Trsta.[3]

Slovenski građani izgradili su 1899. svoj Narodni dom, koji je ubrzo postao centar političkog, ekonomskog i kulturnog života štajerskih Slovenaca.[3] Odmah po završetku Prvog svjetskog rata tadašnji major austrougarske vojske Rudolf Maister uspio je 23. novembra 1918., razoružati njemačke rezerviste (schutzwehr), on je na taj način osigurao ulazak Maribora 1. decembra 1918. u sastav nove države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.[3]

Za Drugog svjetskog rata Maribor je kao i ostatak tadašnje slovenske Štajerske anektiran u Treći Reich kao dio ujedinjene Štajerske. Zbog tog je vjerojatno bio jedini grad nekadašnje Jugoslavije kog je posjetio Adolf Hitler 26. aprila 1941.

Nakon ponovne integracije u Jugoslaviju - 1945. Maribor je izrastao u jedan od najznačajnijih industrijskih centara tadašnje države. Paralelno je postajao i kulturno obrazovni centar Slovenije, teatar, opera, novinsko izdavačka kuća Večer, a od 1975. i univerzitetski grad. [3]

Znamenitosti[uredi - уреди]

Adolf Hitler u posjetu Mariboru 1941.

Najveće znamenitosti Maribora su njegova katedrala sv. Ivana Krstitelja koja ima genezu od 12. vijeka. Prvi put je spomenuta 1248.[3], ali je značajno izmjenjena u 17. i 18. vijeku. Pored toga to je i utvrda - Mariborski grad kog je izgradio grof Brandis u 17. vijeku.

Poznati sugrađani[uredi - уреди]

Gradovi prijatelji[uredi - уреди]

Maribor ima ugovore o prijateljstvu i partnerstvu sa slijedećim gradovima[4];

Privreda i transport[uredi - уреди]

Maribor je od sredine 19. vijeka izrastao u značajni industrijski centar; sa puno kojekakvih tvornica od tekstila do metala i automobila (TAM). Nakon osamostaljenja Slovenije dobar dio starih industrija je bankrotirao, pa je danas najznačajniji privredni pogon nekadašnja tvornica kemikalija Zlatorog (današnji Henkel), uz hidroelektrane na Dravi.

Maribor je odlično povezan sa svim slovenskim gradovima željeznicom i autoputevima, a ima i aerodrom Edvard Rusjan (IATA: MBX, ICAO: LJMB)

Praktički u samom gradu nalazi se poznato skijalište Mariborsko Pohorje.

Panorama grada duž Drave
Panorama grada duž Drave

Izvori[uredi - уреди]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 "Slovenia: Podravska" (engleski). City population. http://www.citypopulation.de/php/slovenia-podravska.php. pristupljeno 05. 05. 2014. 
  2. 2.0 2.1 2.2 "Maribor 850 let" (slovenski). Mestna občina Maribor. http://www.maribor.si/podrocje.aspx?id=238. pristupljeno 05. 05. 2014. 
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 "Prelomnice v zgodovini Maribora" (slovenski). Mestna občina Maribor. http://www.maribor.si/povezava.aspx?pid=3792. pristupljeno 05. 05. 2014. 
  4. "Mesto Maribor" (slovenski). Mestna občina Maribor. http://www.maribor.si/podrocje.aspx?id=1162. pristupljeno 05. 05. 2014. 

Vanjske veze[uredi - уреди]