1897

< | 18. vijek | 19. vijek | 20. vijek | >
< | 1860-e | 1870-e | 1880-e | 1890-e | 1900-e | 1910-e | 1920-e | >
<< | < | 1893. | 1894. | 1895. | 1896. | 1897. | 1898. | 1899. | 1900. | 1901. | > | >>

1897 u drugim kalendarima

Gregorijanski	1897 MDCCCXCVII
Ab urbe condita	2650
Islamski	1314 – 1315
Iranski	1275 – 1276
Hebrejski	5657 – 5658
Bizantski	7405 – 7406
Koptski	1613 – 1614
Hindu kalendari
- Vikram Samvat	1952 – 1953
- Shaka Samvat	1819 – 1820
- Kali Yuga	4998 – 4999
Kineski
- Kontinualno	4533 – 4534
- 60 godina	Yin Vatra P(ij)etao (od kineske N. g.)
Holocenski kalendar	11897
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1897 (MDCCCXCVII) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u srijedu po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).

Događaji

Januar/Siječanj

• 3. 1. (22. 12. 1896. po j.k.) - Milutin Garašanin objavio da se napredna stranka raspušta, nekoliko dana nakon što su radikali ušli u vladu.
• 4. 1. - Britanci pobijeni u zasedi u Beninskom carstvu, što dovodi do kaznene ekspedicije i uništenja te države.
• 7. 1. - Crnogorski dobrovoljci u sastavu međunarodnih snaga na Kritu - prvo učešće u mirovnim misijama s ovih prostora.
• 23. 1. - U Zapadnoj Virdžiniji ubijena Elva Zona Heaster, njen muž će biti osuđen i na osnovu svedočenja njenog navodnog duha (Greenbrier Ghost).

Februar/Veljača

• 2. 2. - Grčki vojnici se iskrcali na pobunjenom Kritu i proglasili ujedinjenje sa Grčkom - velike sile zahtevaju povlačenje u zamenu za autonomiju (odbijeno).
• 7. 2. - Grčko-turski rat (1897): prvi okršaj grčkih i turskih snaga na Kritu (Turska formalno objavljuje rat 18. 4.).
• 18. 2. - Britanska armija spalila grad Benin.
• 27. 2. - Francuski guverner Madagaskara Joseph Gallieni prognao kraljicu Ranavalonu III i sutradan proglasio republiku.

Mart/Ožujak

• 1. 3. - Donet Građevinski pravilnik za varoš Beograd.
• 3. 3. (19. 2. po j.k.) - Tokom posete srpskog kralja Aleksandra Sofiji, srpsko-bugarska "ugodba", sporazum o delovanju u Otomanskoj imperiji (ipak, sukobi se nastavljaju).
• 4. 3. - William McKinley (Rep.) inaugurisan za predsednika SAD (do atentata 1901).
• 7. 3. - John Harvey Kellogg prvi put poslužio cornflakes.
• 20. 3. - Trgovački sporazum Srbije i Bugarske.
• 24. 3. - Neregularne grčke snage u otomanskoj Makedoniji.
• 31. 3. - Tzv. Drugi carski memorandum, od predstavnika 19 srpskih opština u kojima se opisuje nasilje vlasti u BiH - progon se nastavlja.

April/Travanj

• 3. 4. - Ustanovljenje Bečke secesije.
• 5. 4. - Češki jezik postaje, uz njemački, jezik "unutrašnje službe" u cijeloj Češkoj, što izaziva velike proteste Nemaca (organizira ih Georg Ritter von Schönerer).
• 8. 4. - Karl Lueger, populistički i antisemitski političar, postao gradonačelnik Beča (car Franjo-Josip mu je u dve godine tri puta odbijao potvrdu).
• 13. 4. - Prve "Radničke novine" u Beogradu.
• 19. 4. - Održan prvi Bostonski maraton (najstariji godišnji na svetu).
• 26. 4. (14. 4. po j.k.) - Grčki mitropolit Amvrosije proteran iz Skoplja, za administratora postavljen Srbin Firmilijan Dražić (rukopoložen tek 1902).

• proleće - Kralj Aleksandar i Draga Mašin postali ljubavnici (po Slobodanu Jovanoviću).

Maj/Svibanj

• 1. 5. - U Vukovaru je organizirana proslava Prvog maja - jedna od prvih na prostorima Jugoistočne Evrope.
• 3. 5. (21. 4. po j.k.) - Srpski kralj Aleksandar stigao u posetu na Cetinje.
• 4. 5. - U Parizu tokom filmske projekcije održavane tokom katoličke dobrotvorne manifestacije Bazar de la Charité izbija požar u kome će stradati 126 osoba, uglavnom plemkinja i žena iz otmjenog društva; razmjere tragedije dovode do zahtjeva za zabranom svih javnih filmskih projekcija.
• 8. 5. - Tesalski front: nakon Larise (27. 4.), Turci zauzeli i Volos.
• 11. 5. - Otkriven spomenik Josifu Pančiću u Beogradu.
• maj - Sporazum Rusije i Austrougarske o statusu kvo na Balkanu.
• 26. 5. - Objavljen roman "Drakula" Bram Stokera.

Jun/Juni/Lipanj

• 22. 6. - Dijamantski jubilej (60 godina vladavine) britanske kraljice Viktorije.

Jul/Juli/Srpanj

• 4. 7. (22. 6. po j.k.) - Izbori u Srbiji, na koje su izašli samo radikali.
• 11. 7. - Polazak zlosrećne Andreove balonske ekspedicije preko Arktika.
• 17. 7. - U Seattle stižu prvi tragači sa zlatom i vestima iz Klondajka - počinje zlatna groznica; kroz nekoliko dana kreće i pisac Jack London.

Avgust/August/Kolovoz

• 21. 8. - Engleski lekar Ronald Ros otkrio vrstu komaraca koji prenose malariju - postaće jedan od prvih dobitnika Nobelove nagrade za medicinu, 1902.
• 21. 8. - Nekoliko dana nakon aspirina, Felix Hoffmann sintetisao i diacetilmorfin (heroin).
• 21. 8. - U Mičigenu osnovana auto-kompanija Oldsmobile.
• 29 - 31. 8. - Prvi cionistički kongres u Bazelu - traži se jevrejska država u Palestini.

Septembar/Rujan

• 10. 9. - Lattimerski masakr: šerifova potera ubila 19 nenaoružanih rudara-štrajkača u Pensilvaniji.
• 11. 9. - Uhvaćen Gaki Sherocho, poslednji vladar Kraljevine Kafa, koja je time pripojena Etiopiji.
• 12. 9. - Bitka kod Saragarhija, 21 Sik branio položaj od 10.000 Afganaca.
• 20. 9. - Primirje u Grčko-turskom ratu.
• 21. 9. - Sjeničarska buna na Kordunu - napadnuta zemljomjerska komisija za koju su pomislili da želi istaknuti mađarsku zastavu.
• 23. 9. - Osnovano Srpsko privredno društvo "Privrednik" u Zagrebu.

Oktobar/Listopad

• 1. 10. - Pokrenut "Srpski vjesnik" u Mostaru (Vladimir Radović, član užeg vođstva srpskog pokreta) - prvi opozicioni politički list Srba u BiH.
• 2. 10. - Praizvedba opere "Porin" Vatroslava Lisinskog.
• 3. 10. - Počela nastava u novoosnovanoj hrvatskoj gimnaziji u Zadru, glavnom gradu carske pokrajine Dalmacije.
• 5. 10. - Prvo velosipedsko (biciklističko) prvenstvo Srbije, trka Beograd-Smederevo-Beograd (učestvovali i velosipedisti iz Zadra u Austrougarskoj. Plasman: Đorđe Popara (5h13,25), Svetislav Savić, Vladislav Ribnikar.
• 6. 10. - Padom istoimenog pobunjeničkog uporište u ruke brazilskih federalnih trupa završava Rat Canudosa.
• 12. 10. (30. 9. po j.k.) - Posmrtni ostaci Vuka Karadžića preneti iz Beča u Beograd i sahranjeni u porti Saborne crkve.
• 19. 10. (7. 10. po j.k.) - Kralj Aleksandar se vratio s puta zajedno sa ocem Milanom; vlada Đorđa Simića podnosi ostavku.
• 20. 10. (8. 10. po j.k.) - Draga Mašin formalno razrešena dužnosti dvorske gospođe kraljice Natalije (ranije podnela ostavku).
• 23. 10. (11. 10. po j.k.) - Na čelu nove srpske vlade Vladan Đorđević; uveden lični režim kralja Aleksandra, sa suzbijenim uticajem stranaka, koji će trajati do 1900.

• jesen - U Srbiji suđenje hajduku Milanu Brkiću, radikalski tribun Ranko Tajsić optužen da je umešan u Brkićevo ubistvo jednog seoskog učitelja 1896 iz političkih razloga (oslobođen zbog nedostatka dokaza).

Novembar/Studeni

• 1. 11. - Osnovan "Juventus".
• 14. 11. - Nemački marinci zauzeli zaliv Kiautschou u Kini.
• 25. 11. - Španija dala autonomiju Portoriku.
• 27. 11. - Osnovano Srpsko hemijsko društvo.
• studeni - Car Franjo Josip smijenio ministra-predsjednika Badenija usled velikih njemačkih prosvjeda protivu obaveznosti češkog jezika u Češkoj.

Decembar/Prosinac

• 2. 12. - Nikola Tesla prijavio patent o sistemu bežičnog prenosa električne energije.
• 4. 12. - Carigradski ugovor: korekcije na grčkoj granici u osmansku korist, Grčka plaća reparacije, Krit će biti autonoman pod osmanskom vlašću.
• 12. 12. - Inkorporiran planirani grad Belo Horizonte u Brazilu.
• 14. 12. - Pakt iz Biak-na-Batoa uglavnom okončava Filipinsku revoluciju (čarke se nastavljaju).
• decembar - Radikalski tribun Ranko Tajsić pobegao u Crnu Goru.

+ Princ Petar Karađorđević u audijenciji kod ruskog cara.

• 28. 12. - Charles i Emile Path osnovali su u Parizu "Pate Cinema", prvi tvrtku na svijetu za proizvodnju filmova. Ova pariška tvrtka ubrzo je zavladala međunarodnim tržištem pokretnih slika.
• 28. 12. - Praizvedba drame Cyrano de Bergerac Edmona Rostana u Parizu.
• 30. 12. - Natal anektirao Kraljevinu Zulu.

Tokom godine

• Velike poplave u slivu Dunava.
• Dozvoljene srpske škole u bitoljskom i solunskom vilajetu.
• Početak "Arnautskog pitanja", nakon što su se albanski dobrovoljci iz grčko-turskog rata vratili u Staru Srbiju.
• Domaćim kapitalom otvorena Beogradska klanica.
• 1897-98 - Ruski poslanik povučen iz Beograda (Rusija je protivnik ex-kralja Milana).
• Grupa hrvatskih umjetnika istupila je iz bečkog Društva umjetnosti i osnovala Društvo hrvatskih umjetnika
• Bayer AG proizveo aspirin.
• Prvi put upotrebljena reč computer u smislu uređaja a ne osobe koja računa.
• J. J. Thomson otkrio elektron.

Rođenja

• 2. 1. - Ljubinka Bobić, srpska glumica († 1978)
• 3. 1. - Pola Negri (Apolonia Chałupiec), glumica († 1987)
• 13. 1. - Vaso Čubrilović, srpski istoričar († 1990)

• 4. 2. - Ludwig Erhard, nemački kancelar († 1977)
• 6. 2. - Alberto Cavalcanti, brazilski filmski redatelj († 1982)
• 12. 2. - Nikola Dobrović, arhitekta († 1967)

• 7. 3. - Petko Miletić, "frakcionaš" u KPJ († 1939-43?)
• 17. 3. - Milan Ajvaz, srpski glumac († 1980)
• 23. 3. - Béla Hamvas, književnik i filozof († 1968)
• 24. 3. - Wilhelm Reich, austrijski psihijatar († 1957)

• 23. 4. - Lester B. Pearson, kanadski premijer, nobelovac († 1972)

• 4. 5. - Jezdimir Dangić, četnički major († 1947)
• 18. 5. - Frank Capra, američki filmski redatelj († 1991)
• 27. 5. - John Cockcroft, fizičar, nobelovac († 1967)

• 12. 6. - Anthony Robert Eden, britanski političar († 1977.)
• 13. 6. - Paavo Nurmi, finski atletičar, 9 - erostruki Olimpijski pobjednik († 1973.)

• 24. 7. - Frano Kršinić, kipar († 1982)
• 24. 7. - Amelia Earhart, avijatičarka (nest. 1937)

• 2. 8. - Maks Veber, švajcarski političar. († 1974).
• 18. 8. - Milo Milunović, slikar, profesor, akademik († 1967)
• 12. 8. - Aleksa Dundić, heroj Ruskog građanskog rata († 1920)

• 5. 9. - Stanislav Sondermajer, srpski borac († 1914)
• 12. 9. - Irène Joliot-Curie, francuska hemičarka, nobelovka († 1956)
• 25. 9. - William Faulkner, američki pisac († 1962.)
• 25. 9. - Aleksandar Vučo, srpski pisac († 1985)
• 26. 9. - Giovanni Montini, papa Pavao VI. († 1978.)

• 3. 10. - Louis Aragon, književnik († 1982)
• 7. 10. - Ivo Horvat, hrvatski botaničar († 1963.)
• 7. 10. - Elijah Muhammad, suosnivač "Nacije islama" († 1975)
• 8. 10. - Rouben Mamoulian, režiser († 1987)
• 17. 10. - Cata Dujšin-Ribar, hrvatska slikarica († 1994.)
• 19. 10. - Vlado Černozemski, atentator († 1934)
• 29. 10. - Jozef Gebels, nemački nacistički političar. († 1945).

• 24. 11. - Lucky Luciano (Salvatore Lucania), mafijaš († 1962)

• 9. 12. - Franc Leskošek, društveno-politički radnik († 1983)
• 14. 12. - Kurt Schuschnigg, austrijski kancelar († 1977)

• nepozn. - Jovo Stanisavljević Čaruga, odmetnik († 1925)

Smrti

• 11. 1. - David Švarc, samouki konstruktor dirižabla (* 1852)
• 19. 2. - Karl Weierstrass, matematičar (* 1815)
• 7. 3. - Alberto Ognjan Štriga, operni pjevač (* 1821)
• 14. 3. - Milorad Medaković, istoričar, novinar, diplomata (* 1823)
• 3. 4. - Johannes Brahms, njemački skladatelj (* 1833)
• 25. 5. - Emilijan Josimović, prvi srpski urbanista (* 1823)
• 22. 9. - Antonio Conselheiro, propovjednik, društveni aktivist i vođa brazilskih pobunjenika u Canudosu.
• 16. 12. - Alphonse Daudet, književnik (* 1840)

U Wikimedijinom spremniku nalazi se još materijala vezanih uz temu:

1897