1974

Izvor: Wikipedia

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1940-e | 1950-e | 1960-e | 1970-e | 1980-e | 1990-e | 2000-e | >
<< | < | 1970. | 1971. | 1972. | 1973. | 1974. | 1975. | 1976. | 1977. | 1978. | > | >>


Ovo je članak o godini 1974.
1974 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1974
MCMLXXIV
Ab urbe condita 2727
Islamski 1393 – 1394
Iranski 1352 – 1353
Hebrejski 5734 – 5735
Bizantski 7482 – 7483
Koptski 1690 – 1691
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2029 – 2030
 - Shaka Samvat 1896 – 1897
 - Kali Yuga 5075 – 5076
Kineski
 - Kontinualno 4610 – 4611
 - 60 godina Yang Drvo Tigar
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11974
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1974 (MCMLXXIV) je redovna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom kalendaru.

Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj[uredi - уреди]

  • 1. 1. - 7. 3. - Trodnevni radni tjedan u Velikoj Britaniji, usljed nestašice ugljena prouzročenog rudarskim štrajkom.
  • januar - EI Niš počela proizvodnju TV aparata u boji ("Spektar kolor specijal").
  • 2. 1. - Naftna kriza: Ričard Nikson potpisuje akt po kome se smanjuje maksimalna brzina u SAD-u na 55 milja na čas kako bi se sačuvao benzin tokom OPEC-ovog embarga.
  • ca. 6. 1. - Igor Mandić i Mirko Božić napustili uredništvo zagrebačkog časopisa "Oko", protiveći se prenošenju sovjetskih stavova u diskusiji o konzumerizmu u Jugoslaviji[1].
  • 8. 1. - Ustavna komisija SFRJ nakon javne rasprave pripremila konačni nacrt Ustava (22. 1. predstavljen Veću naroda).

Februar/Veljača[uredi - уреди]

  • februar - Prebegli čehoslovački general Jan Šejna tvrdi da postoji "Plan Polarka", koji predviđa upad Varšavskog pakta u Jugoslaviju preko Austrije, u slučaju nereda posle Titove smrti.[3][4]. Jugoslovenski mediji kasnije to uglavnom nazivaju lažima.
  • 19 - 22. 2. - Aziz Hadžihasanović u "Oslobođenju" upozorava na muslimanski nacionalizam, podjednako opasan kao srpski i hrvatski[5].
  • 21. 2. - Emblem of SFR Yugoslavia.svg Skupština SFRJ donijela novi Ustav koji je bio na snazi do raspada države, najduži ustav na svijetu. Savezna skupština dvodomna, sa delegatskim umesto poslaničkog sistema. Predsedništvo SFRJ ima 8 članova (po jedan iz 6 republika i 2 pokrajine) + Tito kao Predsednik Republike.
    • Narednih dana i novi ustavi republika i pokrajina - ove druge ranije imale statute, istovremeno su deo Srbije i konstitutivni delovi federacije, imaju zakonodavnu, izvršnu i sudsku vlast.
  • 22. 2. - Pakistan priznao nezavisnost Bangladeša (bivši Istočni Pakistan, nezavisnost proglašena 1971).
  • 24. 2. - Osnovan Mostarski teatar mladih.
  • 28. 2. - Izbori u UK dovode do smjene na čelu vlade: laburista Harold Wilson je opet na čelu vlade (njegova partija nema apsolutnu većinu - Hung parliament).

Mart/Ožujak[uredi - уреди]

April/Travanj[uredi - уреди]

Maj/Svibanj[uredi - уреди]

Volkswagen Golf prve generacije
  • 17. 5. - Bombe u Dublinu i Monaghanu: protestantski ulsterski teroristi detonirali više bombi u Republici Irskoj, od čega je poginulo 33 ljudi - najkrvaviji pojedinačni dan tokom "Nevolja".
  • 18. 5. - Indija detonira prvu nuklearnu bombu - šesta nacija na svetu s takvom mogućnošću.
  • 18. 5. - Završena Varšavska radio antena, visine 646 metara.
  • 27 - 30. 5. - Deseti kongres SKJ, Tito izabran za doživotnog predsednika SKJ ("bez ograničenja mandata"). Centralni komitet sa 166 članova, Predsedništvo CK (39 članova), 12-člani Izvršni komitet (sekretar Stane Dolanc). Srpskog kadra Mijalka Todorovića nema među najvišim partijskim funkcionerima[3].
  • maj - Predstavljena prva generacija Volkswagen Golfa.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди]

  • 3. 8. - Iranski šah odobrio ekonomski plan koji predviđa godišnji rast od 25,9% sledećih pet godina uz državnu potrošnju od 69 milijardi dolara.
  • 5. 8. - Bela kuća objavila Smoking Gun traku, koja pokazuje da je Nixon od početka učestvovao u zataškavanju provale u Watergate.
  • 8. 8. - Richard Nixon objavio da podnosi ostavku.
  • 9. 8. - Gerald Ford je novi predsednik SAD (jedini koji nije učestvovao na predsedničkim izborima).
Nixonov odlazak

Septembar/Rujan[uredi - уреди]

  • 8. 9. - TWA Flight 841 pao u Jonsko more, oboren bombom - prvi poznati slučaj samoubilačke misije.
  • 10. 9. - Portugal priznao nezavisnost Gvineje Bisau (proglašena prethodne godine).
  • 12. 9. - Vojna hunta Derg zbacila Haila Selasija, cara Etiopije.
  • 23. 9. - BBC započinje servis Ceefax (teletekst).
  • 23. 9. - Fordov govor na međunarodnoj energetskoj konferenciji u Detroitu: suverene nacije ne mogu dozvoliti da im sudbinu određuje nameštanje cena sirovina, zaobilazno preti ratom.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди]

Novembar/Studeni[uredi - уреди]

Rekonstrukcija Lucy

Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

Tokom godine[uredi - уреди]

  • Izmišljena Rubikova kocka.
  • Sukob između lidera SKJ i filozofa - "Praxis-ovaca" u Zagrebu i Beogradu (osam profesora sa Filozofskog fakulteta), naročito u prvih pet meseci godine[3] Takođe i poslednja Korčulanska letnja škola.
  • Američka firma Westinghouse odabrana za gradnju nuklearke u Krškom (projekat vredan 518 miliona dolara, najveći ikada finansiran američkim i evropskim novcem, tj. kreditima)[3].
  • Šah: Jugoslavija druga na turniru u Nici, Ljubomir Ljubojević osvojio turnir u Las Palmasu.


1974. u temama[uredi - уреди]

Rukovodstvo SFRJ [3]:


Stekli nezavisnost (gerila u Gvineji Bisau proglasila nezavisnost 1973, priznata ove godine):

  • Televizija. TV serije: "Otpisani" (1974-75), "Dimitrije Tucović" (snim. 1973), "Tajne Jadrana 2", "Divlje godine" (TV Beograd); "U registraturi" (TV Zagreb).

Rođenja[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1974.

Nobelova nagrada za 1974. godinu[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  1. Yugoslav Authors Protest Against Publication of Soviet Articles, Zdenko Antić, OSA - RFE
  2. Oil problems in Yugoslavia - new pipeline to serve Eastern Europe, OSA - Radio Free Europe
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 Yugoslavia 1974, Slobodan Stanković, Radio Free Europe, na Osa Archivum
  4. Austria and US Security, John M. Luchak, p. 93
  5. Sabrina Ramet, Tri Jugoslavije...
  6. Yugoslav-North Korean Relations Improving, S.Stanković, OSA-RFE
  7. An Army General is Yugoslavia's New Police Minister OSA - RFE

Spoljne veze[uredi - уреди]


Vidi takođe: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar