Mađarska

Izvor: Wikipedia
Magyarország
Mađarska
Zastava Mađarske Coat of arms of Hungary.png
(Detalji) (Detalji)
Nacionalni moto: Ne postoji
LocationHungary.png
Zvanični jezik mađarski
Glavni grad Budimpešta
Predsednik Pál Schmitt
Premijer Viktor Orbán

Površina
 - Ukupno
 - % vode

108. po površini
93,030 km²
0.74%

Stanovništvo

 - Ukupno (2001.)
 - Gustina naseljenosti

78. po broju stanovnika

10,198,315
109/km²

Nezavisnost (osnivanje)
  16.11., 1918 (bivša Kraljevina Ugarska je osnovana Decembra, 1000).
Valuta Forinta (HUF)
Vremenska zona UTC +1
Državna himna Isten áldd meg a magyart
Internet domen .hu
Pozivni broj 36

Mađarska je država u Srednjoj Evropi. Mađarska se graniči sa Slovačkom, Ukrajinom, Rumunijom, Srbijom, Hrvatskom, Slovenijom i Austrijom. Zvanično ime države je Republika Mađarska, a glavni grad je Budimpešta. Mađarska obuhvata teritoriju od 93.030 km2. Zvanični jezik države je mađarski.

Himna[uredi - уреди]

Himnusz, kompozicija: Ferenc Erkel, tekst: Ferenc Kölcsey.

Stanovništvo[uredi - уреди]

Broj stanovnika Mađarske je 10.106.017 (2001).

Etničke grupe: Mađari (89.9%), Romi (4.0%), Nemci (2.6%), Hrvati (0,8%) Srbi (0,02%), Slovaci (0.8%), Rumuni (0.7%), i drugi.

Veroispovest: rimokatolici (63%), kalvinisti (20%), luterani (5%), ateisti i bez religije (12%).

Gradovi: Popis gradova u Mađarskoj

Uprava[uredi - уреди]

  • Oblik vladavine: republika.
  • Glasačko pravo: 18 godina.
  • Nacionalni praznik:

Ekonomija[uredi - уреди]

Poljoprivreda, ribolov, prehrambena industrija, turizam.

Valuta: Forint (HUF) 1 EUR ~ 306 Forinti

Istorija[uredi - уреди]

Glavni članak: Istorija Mađarske

Današnja teritorija Mađarske je u starom veku bila deo rimske provincije Panonije. U 4. veku su je naselili Huni pod vođstvom Atile, biča Božijeg. Potom ovo područje naseljavaju germanska plemena. Nakon njih dolaze Avari i Sloveni. Ugri, današnji Mađari, Panoniju su naselili krajem IX veka. Srpski naziv za Ugre je Mađari od mađarske reči za njihovu naciju.

1000. godine Mađari su primili hrišćanstvo, a Stefan se krunisao za kralja. 1000-1301 Ugarskom su vladali Arpadovići, nakon čega pada pod strani uticaj. 1526. godine, u Mohačkoj bici, Mađarska je pretrpela poraz od strane Turaka i prestala da postoji kao nezavisna država. Posle ove bitke, jedan deo Mađarske pada pod vlast Otomanskog carstva, drugi ulazi u sastav Habsburške monarhije, dok treći (Transilvanija) postaje polunezavisna država pod vrhovnom vlašću Otomanskog carstva. Krajem 17. veka, Habsburška monarhija zaposeda Transilvaniju i otomanske teritorije u Panonskoj niziji, tako da svi Mađari dolaze pod vlast Habsburga. U periodu reformacije, Mađari prilaze luteranstvu i kalvinizmu.

Mađari su 1848. godine podigli bunu protiv Habsburga zahtevajući nacionalna prava. Ono što su Mađari tražili od Habsburga, nisu hteli da daju nemađarskom stanovništvu tadašnje Ugarske, zbog čega je došlo do sukoba između Mađara i pripadnika drugih narodnosti tadašnje Ugarske - Slovaka,Srba, Hrvata, Rumuna, itd. Mađari su izgubili rat, a samim tim nisu ni ostvarili svoja nacionalna prava.

Posle 1860. godine, Habsburška politika prema Mađarima se menja, tako da je 1867. godine Habsburška monarhija transformisana u Austro-Ugarsku, u kojoj je Ugarska dobila veliki stepen autonomije. Granica između Austrije i Ugarske je išla rekom Lajtom. Ugarska je vodila politiku ugnjetavanja slovenskog življa: Srba, Hrvata, Slovaka, ali i neslovenskih Rumuna.

U Prvom svetskom ratu (1914-1918) Austro-Ugarska je bila članica Sila osovine zajedno sa Nemačkom i Italijom. Kada je Austro-Ugarska izgubila rat, država se podelila na Austriju i Mađarsku, a preostali delovi su ušli u sastav Rumunije, Čehoslovačke i Jugoslavije, kao ratna otšteta, odlukom pobedničkih snaga u Trijanonu (Francuska).

U Drugom svetskom ratu (1939-1945), Mađarska je bila na strani Trojnog saveza. Učestvovala je u razbijanju Jugoslavije 1941 godine, posle čega su mađarske trupe okupirale Bačku, Baranju, Međumurje i Prekumurje. Specijalni odredi – streličasti krstovi učestvovali su u mnogim zločinima nad Srbima na okupiranim teritorijama.

1945-1989 Mađarska je bila pod sovjetskim uticajem. Bila je članica Varšavskog ugovora. Do antikomunističke i antisovjetske pobune je došlo 1956. Pobuna je ugušena. 1989. promenila je ime Narodna Republika Mađarska u Republika Mađarska. 2004. predsednik Mađarske je Ferenc Madl.

Vanjske veze[uredi - уреди]