1848

Izvor: Wikipedia

< | 18. vijek | 19. vijek | 20. vijek | >
< | 1810-e | 1820-e | 1830-e | 1840-e | 1850-e | 1860-e | 1870-e | >
<< | < | 1844. | 1845. | 1846. | 1847. | 1848. | 1849. | 1850. | 1851. | 1852. | > | >>


1848 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1848
MDCCCXLVIII
Ab urbe condita 2601
Islamski 1264 – 1265
Iranski 1226 – 1227
Hebrejski 5608 – 5609
Bizantski 7356 – 7357
Koptski 1564 – 1565
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1903 – 1904
 - Shaka Samvat 1770 – 1771
 - Kali Yuga 4949 – 4950
Kineski
 - Kontinualno 4484 – 4485
 - 60 godina Yang Zemlja Majmun
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11848
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1848 (MDCCCXLVIII) po gregorijanskom kalendaru, bila je prijestupna godina koja počinje u subotu (link pokazuje kalendar), odn po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru prijestupna godina koja počinje u četvrtak.

Istorijski je poznata po talasu revolucija, rasprostranjenih borbi za liberalnije vlade; mada je većina propala na kraći rok, one su značajno promenile politički i filozofski pejzaž i ostavile velike posledice za ostatak stoleća.

Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj[uredi - уреди]

Februar/Veljača[uredi - уреди]

Mart/Ožujak[uredi - уреди]

+ Počinje Pet milanskih dana - ustanak proterao austrijske trupe maršala Radetzkog iz Milana (habzburško Kraljevstvo Lombardija-Venecija).
+ U Veneciji proglašena Republika Svetog Marka (Republica de San Marco).
+ Počinje Prvi rat za Šlezvig - spor Danske i nemačkih država oko Schleswig-Holsteina,
+ Habsburški dvor garantuje položaj Hrvatske, čiji je Sabor raskinuo veze sa Ugarskom.

April/Travanj[uredi - уреди]

+ Pod pritiskom ustanka u Beču, donesen parlamentarni ustav za Austrijsku carevinu (kojim ustanici nisu zadovoljni - povučen 15.5.).
  • 28.4. - Uveden hrvatski forint.
  • 29.4. - Papa Pio IX. odbija podržati Pijemont-Sardiniju u ratu sa Austrijom.

Maj/Svibanj[uredi - уреди]

  • 10.5. - U mestu Liptovský Mikuláš na velikom okupljanju proglašen slovački nacionalni program ("Zahtevi slovačke nacije").
  • 13.5. (1.5. po j.k.) - Majska skupština u Sremskim Karlovcima izabrala mitropolita Josifa Rajačića za patrijarha i pukovnika Stevana Šupljikca za vojvodu.
  • 15.5. (3.5. po j.k.) - U Sremskim Karlovcima proglašena Srpska Vojvodina; Srbi proglašeni "za narod politično slobodan i nezavisan pod domom austriskim i obštom krunom ugarskom"; objavljen politički savez sa Trojednom kraljevinom.
  • 17.5. - Habsburški dvor pobegao iz Beča u Innsbruck.
  • 17. 5. - Rumuni u Blažu (Blaj), Transilvanija, usvojili nacionalne zahteve.
  • 18.5. - Prvi sastanak Frankfurtskog parlamenta, nacionalne nemačke skupštine.
  • 19.5. - Ugovor iz Gvadalupe Hidalga, između Meksika i SAD.
  • 24.5. - Srpski narodni odbor (na čelu Đorđe Stratimirović), pozvao narod da sluša samo njega i da ga pomaže "oružanom rukom".
  • 26.5. - Revolucionari u Beču osnovali Odbor javnog spasa.
  • 29.5. - Wisconsin je 30. američka država.
  • maj - "Zagrebačka afera" kneza Miloša - proveo nekoliko dana u pritvoru zbog intriga beogradske vlade (v. Blaznavac) ili zbog strahovanja bana Jelačića od kneževe agitacije[1].

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди]

  • 2.6. - Počeo Prvi slovenski kongres u Pragu (austrijski Slaveni sa gostima).
  • 5.6. - Srpska deputacija, na putu za Insbruk, stigla u Zagreb - savez Srba i Hrvata.
  • 10.6. - Jelačić formalno smenjen s položaja hrvatskog bana (antimađarska igra).
  • 12.6. (31.5. po j.k.) - Mađarske jedinice odbijene od Sr. Karlovaca.
+ Izbio ustanak u Pragu, prekinut rad slovenskog kongresa.
  • 17.6. - Austrijske trupe gen. Vindišgreca ugušile ustanak Čeha u Pragu; raspušteni Sveslovenski kongres i češki Narodni odbor.
  • 19.6. - Srpska deputacija kod cara Ferdinanda - odluke karlovačkog sabora se ne mogu potvrditi.
  • 23.6. - Francuska vlada raspušta nacionalne radionice u Parizu - dolazi do nasilja Junskih dana i poraza radikala od strane liberala (praktično kraj revolucije).

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди]

  • jul - Petrovska skupština u Kragujevcu, sazvana radi izmirenja vlade i Vučića - u varoškoj atmosferi se izjasnila za Vučića.
  • 14.7. - Srpska revolucija: neuspešan mađarski napad na Sentomaš/Srbobran - rat uzima zamah.
  • 19-20.7. - Konvencija na Seneca Fallsu u SAD, posvećena ženskim pravima.
  • 25.7. - Feldmaršal Radecki razbio Sardince kod Kustoce - narednih dana povratak cele Lombardije pod austrijsku upravu.
  • 26.7. - "Grbaljska buna" - Grbljani u Kotoru poremetili izbor poslanika za austrijsku Konstituantu, bune se zbog visokih poreza i zloupotreba.
  • 29.7. - Pobuna mladih Iraca - neuspela pobuna irskih nacionalista.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди]

  • avgust - Car Ferdinand I se vratio u Beč, gde zaseda Ustavotvorna skupština.
  • 2.8. - Po zahtevu Mađara, habzburški dvor smenio Patrijarha Rajačića.
  • 11.8. - Stevan Knićanin prešao iz Srbije u Vojvodinu i stavlja se na čelo srbijanskih dobrovoljaca.
  • 19.8. - Mađari ponovo odbijeni od Sentomaša.
+ Na Istočnu obalu SAD stigla vest o pronalasku zlata u Kaliforniji.
  • 31.8. - Car Ferdinand traži od Mađara opozivanje mera protiv patrijarha i bana, i vraćanje Vojne Granice pod upravu bečkog Vojnog Ministarstva (kraj popuštanja).

Septembar/Rujan[uredi - уреди]

  • 4.9. - Ban Jelačić vraćen na položaj - faktički objava rata Ugarskoj.
  • 7.9. - Zakon o emancipaciji seljaštva u Habsburškoj monarhiji.
  • 11.9. - Jelačić prešao Dravu, u Ugarsku.
  • 12.9. - Švajcarska dobija federalni ustav, čime postaje jedna od prvih demokratskih država u Evropi.
  • 16.9. - Otkriven Hiperion, Saturnov satelit.
  • 18.9. - Đorđe Stratimirović smenjen s čela Narodnog odbora.
  • 21.9. (9.9. po j.k.) - Još jedna srpska pobeda kod Sentomaša, koji se neformalno počinje nazivati Srbobran.
  • 27.9. - Grbaljska buna - Grbljani napali Austrijsku vojsku kod manastira Podlastva, sutradan opljačkali Tivat, koji se nije želeo pridružiti pobuni.
  • 29.9. - Bitka kod Pákozda između Jelačićevih i mađarskih snaga.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди]

  • 6. 10. - Bečki ustanak, iniciran slanjem vojske na Mađare, car Ferdinand i većina Ustavotvorne skupštine sutradan beže u češki Olomouc.
  • 6. 10. - U Karlovce iz Italije stigao vojvoda Šupljikac.
  • 18. 10. - U Kotoru sporazumno okončana Grbaljska buna.
  • 21. 10. - Austrijska ustavotvorna skupština premeštena u Kremsier (Kroměříž /Kromnjeriš/ u Češkoj)
  • 23. 10. - U "Zori dalmatinskoj" objavljena pesma Matije Bana "Radovanje nad Prizrenom" u kojoj se prvi put pominje Jugoslavija.
  • 31. 10. - Jelačić i Vindišgrec zauzeli pobunjeni Beč.

Novembar/Studeni[uredi - уреди]

  • 4.11. - U Francuskoj ratifikovan novi ustav, kojim je uspostavljena (kratkotrajna) Druga republika.
  • 7.11. - Predsjednički izbori u SAD, prvi održani u svim državama istog dana; pobjedio Whigovac Zachary Taylor.

Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

Nepoznato[uredi - уреди]

  • zima - Tokom zime 1847/48 led porušio most na Moravi u Srbiji, koji će dugo ostati neobnovljen.
  • U Srbiji otvorena neka vrsta Inžinjerijske škole, koja će raditi samo tri godine.

Rođenja[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1848.

Reference[uredi - уреди]

  1. Srpski pokret 1848. godine, Istorija srpskog naroda, Vladimir Ćorović, rastko.rs

Spoljne veze[uredi - уреди]