1919

Izvor: Wikipedia

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1880-e | 1890-e | 1900-e | 1910-e | 1920-e | 1930-e | 1940-e | >
<< | < | 1915. | 1916. | 1917. | 1918. | 1919. | 1920. | 1921. | 1922. | 1923. | > | >>


1919 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1919
MCMXIX
Ab urbe condita 2672
Islamski 1337 – 1338
Iranski 1297 – 1298
Hebrejski 5679 – 5680
Bizantski 7427 – 7428
Koptski 1635 – 1636
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1974 – 1975
 - Shaka Samvat 1841 – 1842
 - Kali Yuga 5020 – 5021
Kineski
 - Kontinualno 4555 – 4556
 - 60 godina Yin Zemlja Koza
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11919
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1919 (MCMXIX) bila je redovna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u utorak po 13 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj[uredi - уреди]

+ Manifest regenta Aleksandra (program vlade) - sazivanje narodnog predstavništva, ustavno-parlamentarna vladavina, proširenja prava i sloboda iz srpskog ustava na celu KSHS, agrarno pitanje, utvrđivanje granica.
  • 7.1. - Otvoren prvi vrtić u Beogradu.
+ "Tragični tjedan" u Buenos Airesu, niz nereda i masakara.

Februar/Veljača[uredi - уреди]

Mart/Ožujak[uredi - уреди]

  • 1.3. - Okupilo se Privremeno narodno predstavništvo Kraljevine SHS (296 poslanika delegiranih iz skupština i sabora; HPSS, sa 2 poslanika, odbila učešće).
  • 2-6.3. - U Moskvi osnivački kongres Treće, Komunističke, internacionale (Kominterna).
  • 8.3. - Rezolucija HPSS - ne priznaju monarhiju ni legitimitet Privremenog predstavništva.
  • 9.3. - Gomila studenata demolirala knjižaru Stjepana Radića u Zagrebu.
+ Egipatska revolucija protiv britanske okupacije.
  • 11.3. - Carinska tarifa Srbije proširena na celu KSHS (želi se zaštita industrije).
  • 12.3. - Austrijska Konstituanta usvojila novi ustav i glasala za uniju sa Nemačkom.
  • 16.3. - Prestonom besedom regenta Aleksandra formalno počeo rad Privremenog narodnog predstavništva.
  • 21. ožujka - Proglašena Mađarska sovjetska republika (Béla Kun).
  • 22.3. - Jugoslovenska demokratska liga u Parizu predlaže jedinstvenu (unitarnu) Jugoslaviju sa upravnom decentralizacijom.
  • 25.3. - Stjepan Radić uhapšen (u zatvoru do 27.2. 1920).
  • 28.3. - Mađarska objavila rat Čehoslovačkoj.
  • 28.3. - Osnovan Poljoprivredni fakultet Univerziteta u Beogradu.
  • mart - Sovjetska kontra-ofanziva u južnoj Rusiji.
  • proleće - Mestimični napadi na vlastelinska imanja i samovlasna podela zemlje u KSHS.

April/Travanj[uredi - уреди]

+ Masakr u Amritsaru, britanski vojnici ubili najmanje 379 Sika u Pandžabu.

Maj/Svibanj[uredi - уреди]

+ Erupcija vulkana Kelud na Javi ubija 5 do 10.000 ljudi.
+ Proglašena kratkotrajna Republika Prekmurje.
  • 30.5. - Francuski predlog za slobodni grad Rijeku - delegacija SHS odbija.
+ Belgija dobija mandat nad Ruandom i Burundijem (Ruanda-Urundi, ranije deo Nemačke Istočne Afrike).

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди]

  • 6.6. - U jugoslovenskoj koruškoj ofanzivi zauzet Celovec (Klagenfurt), pod pritiskom Sila delimično povlači trupe, u zonu A.
  • 13.6. - Odluka o podeli Banata između Rumunije i Jugoslavije.
  • 21.6. - Nemci potopili 52 od 74 svoja broda internirana u britansku bazu Skapa Flou.
  • 28. lipnja - Njemačka potpisuje Versailleski ugovor; faktičko kolektivno međunarodno priznanje Kraljevine SHS (V. Britanija i Francuska to učinile početkom meseca).
  • jun - Otvorena Središnja berza rada u Beogradu.

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди]

+ Prvi od tri Šleska ustanka - Poljaci u gornjoj Šleziji se bune protiv Nemačke.

Septembar/Rujan[uredi - уреди]

  • 12.9. - Gabriele d'Annunzio sa svojim dobrovoljcima zauzeo Rijeku.
  • 10.9. - Potpisan mirovni ugovor između sila Antante i Austrije u Saint-Germain-en-Laye, formalno raspuštanje Austrougarske i priznanje novonastalih država, među kojima i Kraljevine SHS ("Srpsko-hrvatsko-slovenačka država"); delegacija KSHS potpisuje tek 5.12. zbog pitanja manjina i reparacija.
  • 10-15.9. - Uragan ubio 772 ljudi na Florida Kizu i u Teksasu.
  • 15.9. - Osnovano udruženje glumaca Kraljevine SHS.
  • septembar - Ofanziva Belih na Baltiku.
  • septembar - Uredba o uvođenju opšteg osmočasovnog radnog vremena u KSHS.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди]

Novembar/Studeni[uredi - уреди]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

Tokom godine[uredi - уреди]

Rođenja[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1919.

Nobelova nagrada za 1919. godinu[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  1. East Central Europe between the two World Wars, By Joseph Rothschild, page 210
  2. Rothschild p. 206

Literatura[uredi - уреди]