1998

Izvor: Wikipedia
Milenijum: 2. milenijum
Vijekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1960-e  1970-e  1980-e  – 1990-e –  2000-e  2010-e  2020-e
Godine: 1995 1996 199719981999 2000 2001
1998 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1998
MCMXCVIII
Ab urbe condita 2751
Islamski 1418 – 1419
Iranski 1376 – 1377
Hebrejski 5758 – 5759
Bizantski 7506 – 7507
Koptski 1714 – 1715
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2053 – 2054
 - Shaka Samvat 1920 – 1921
 - Kali Yuga 5099 – 5100
Kineski
 - Kontinualno 4634 – 4635
 - 60 godina Yang Zemlja Tigar
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11998
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1998 (MCMXCVIII) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru (link pokazuje kalendar).

  • Međunarodna godina okeana (UNESCO).

Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj[uredi - уреди]

+ Rusija počinje sa cirkulacijom novih rublji kako bi se obuzdala inflacija (1 nova = 1000 starih).
+ Rasim Gačanović (SDA) gradonačelnik Sarajeva, Ante Zelić (HDZ) zamjenik.
+ Počeli protesti pristalica Momira Bulatovića u Podgorici, koji osporavaju izbor Mila Đukanovića za predsednika Crne Gore.
+ Dragan Kalinić ostaje predsednik skupštine RS, SDS odbija ponudu mandatara Mladena Ivanića.
+ 19 evropskih država potpisalo dokument o zabrani kloniranja ljudskih bića.
  • 14. 1. - Pro-bulatovićevski demonstranti pokušali da zauzmu zgradu vlade u Podgorici, više desetina povređenih, uglavnom policajaca.
  • 15. 1. - Inauguracija Mila Đukanovića za predsednika Crne Gore (do 2002). Predsednik Jugoslavije Slobodan Milošević nikada nije priznao pobedu Đukanovića, što je saveznu državu dovelo u stanje provizorijuma, koje se održalo i po odlasku Miloševića sa vlasti, u oktobru 2000.
+ Mirna reintegracija Istočne Slavonije i Podunavlja u Hrvatsku.
Istočna Slavonija, Baranja i Zapadni Srem
+ Na poziv kubanskog predsednika Fidela Kastra papa Jovan Pavle II počeo petodnevnu istorijsku posetu toj komunističkoj zemlji.
+ Monicagate: Washington Post je prvi američki etablirani medij koji prenosi navode o aferi Monicagate.
  • 22. 1. - SFOR uhapsio Gorana Jelisića u Bijeljini.
  • 26. 1. - Monicagate: Bill Clinton pred TV-kamerama kategorički poriče da je imao ikakve seksualne odnose sa Monicom Lewinsky.
  • 28. 1. - Savet Evrope osuđuje beogradsku "politiku represije" na Kosovu.
+ U Indiji na smrt osuđeno svih 26 optuženih za učešće u zaveri i ubistvu bivšeg premijera Radživa Gandija.

Februar/Veljača[uredi - уреди]

+ Eksplodirala kašikara u učionici Druge ekonomske škole u Beogradu - 20 povređenih učenika, petoro teže.
+ Zemljotres u severoistočnom Afganistanu, 5.000+ mrtvih.
+ Na Novom Zelandu započinje elektroenergetska kriza zbog koje će grad Auckland čak 66 dana biti bez struje.
  • 20. 2. - Sindikalni protest u Zagrebu, povređeno nekoliko demonstranata i policajaca.
+ Kriza razoružanja Iraka: Sadam Husein sklopio dogovor sa Kofi Annanom - inspektori se vraćaju u Bagdad, čime je prevenirana anglo-američka vojna akcija.
  • 21. 2. - Kongres HDZ, Franjo Tuđman ostaje na čelu stranke, kritiziran njegov govor o Bosni.
  • 24. 2. - Penzioneri, taksisti i autoprevoznici blokirali centar Beograda.
  • 28. 2. - Masakr u Likošanima kod Glogovca - ubijeno nekoliko članova porodice Ahmeti nakon ubistva četvorice srpskih policajaca, deo dešavanja u Drenici.
  • od februara - OVK počinje oružanu kampanju na Kosovu - ubijanje policajaca, Srba i ne-Albanaca civila i OVK-u nelojalnih Albanaca. Srpske vlasti uzvraćaju, pri čemu stradaju i civili.

Mart/Ožujak[uredi - уреди]

+ Rasturene albanske demonstracije u Prištini; Politički komitet EU osuđuje terorizam i nasilje na Kosovu.
+ Potpisan sporazum (Ratomir Vico i Fehmi Agani) o povratku nastave na albanskom u državne škole i univerzitete na Kosovu, srpski studenti to nazivaju izdajom.
+ Napad srpskih snaga na OVK u Glođanu - gubici, ali ostaje centar pobune.

April/Travanj[uredi - уреди]

+ Pakistan testira rakete srednjeg dometa.
+ Prvi broj lista "Glas javnosti" (prvih dana pod imenom "Novi Blic").
+ Bačene bombe na srpski izbeglički kamp u Babaloću kod Dečana.
+ Nadbiskup Vinko Puljić i vernici bili blokirani u ruševinama crkve u Derventi, Puljić povređen u kamenovanju prilikom evakuacije.
  • 29. 4. - Sastanak Kontakt grupe u Rimu, nove sankcije SRJ zbog pogoršavanja bezbednosne i političke krize na Kosovu.

Maj/Svibanj[uredi - уреди]

+ Hrvoje Šarinić napušta položaj predstojnika Ureda predsjednika (posljedice afere Dubrovačka banka).
  • 7-8. 5. - Četvrta donatorska konferencija za BiH u Briselu - 1,25 mlrd. dolara.
  • 9. 5. - OVK odbila srpski napad na Lapušnik (opština Glogovac) i napravila logor za Srbe i njoj nelojalne Albance, desetorica ubijena pri povratku srpskih snaga 26. 7. (optužnica ICTY).
+ Sankcije protiv SRJ proširene embargom na investicije.
+ Dana International, transseksualac iz Izraela, pobjeđuje na natjecanju za Pjesmu Eurovizije.
  • 11. i 13. 5. - Pokhran-II: Indija vrši pet nuklearnih testova, uključujući eksploziju termonuklearne bombe, nakon čega joj SAD i Japan uvode ekonomske sankcije.
  • 13 - 14. 5. - U Indoneziji neredi protiv stanovnika kineskog porekla - uništavanje imovine, ubijeno i silovano preko 1.000 osoba.
  • 15. 5. - Sastanak Miloševića i Rugove u Beogradu, dogovoreno da otpočnu srpsko-albanski razgovori (suspendovan embargo na investicije u SRJ).
+ Većina RTV stanica članica ANEM-a ostalo bez dozvole za emitovanje.
  • 20. 5. - Momir Bulatović izabran za novog premijera SRJ, dva dana nakon što je na njegov predlog izglasano nepoverenje Radoju Kontiću - u Crnoj Gori izjavljuju da neće priznavati novu vladu.
  • 21. 5. - Predsednik Indonezije Suharto daje iznuđenu ostavku nakon 31 godine na vlasti, nasleđuje B. J. Habibie.
  • 24. 5. - Ofanziva srpskih snaga protiv OVK oko Kline, Đakovice, Dečana, Srbice; albanski izvori izveštavaju o hiljadama izbeglica.
  • 26. 5. - U Srbiji donet Zakon o univerzitetu, kojim je vlada Srbije ovlašćena da postavlja najznačajnije funkcionere - nezadovoljstvo i protesti.
  • 28. 5. - Chagai-I: Pakistan, odgovarajući na indijske testove, detonira 5 nuklearnih bombi, izazivajući sankcije SAD i zapadnih zemalja (dva dana kasnije i Chagai-II).
  • 30. 5. - Zemljotres u severnom Afganistanu, preko 5.000 mrtvih.
  • 31. 5. - Crna Gora Parlamentarni izbori u Crnoj Gori: Koalicija "Da živimo bolje" (Milo Đukanović) 49,5%, Socijalistička narodna partija (Momir Bulatović) 36% glasova.
  • proleće i kasnije - Operacije OVK oko Dečana, ubijeni i civili. U Jablanici (Đakovica) zatvor OVK gde su neki umrli od zlostavljanja. U opštinama Peć i Klina OVK otima Srbe, Egipćane, Rome i Albance (optužnica ICTY).

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди]

  • 2. 6. - Rojters javlja da je srpska policija očistila Dečane od separatista - granatirani to mesto i okolna sela, talas izbeglica u Albaniji.
+ Na Tajvanu otkriven CIH (kompjuterski virus).
  • 3. 6. - Željeznička nesreća u Eschedeu u kome je poginula 101 osoba postaje najveća željeznička katastrofa u historiji moderne Njemačke.
  • 7. 6. - Počinje građanski rat u Gvineji Bisau (do '99).
  • 8. 6. - Opet embargo na ulaganja u SRJ zbog pogoršane situacije na Kosovu i "novog talasa etničkog čišćenja".
+ Glumac Charlton Heston postaje predsjednik Nacionalnog udruženja pušaka (NRA), vodeće američke organizacije za pravo na oružje.
  • 11. 6. - Deklaracija ministara odbrane NATO-a: priprema se vojni plan za "zaustavljanje i razbijanje" nasilja na Kosovu i vojna vežba "Odlučni soko" nad Albanijom i Makedonijom, kao poslednja opomena.
  • 14. 6. - Protest roditelja vojnika u Kragujevcu, narednih dana i u drugim mestima SRJ.
  • 15. 6. - Pred. Milošević u poseti Moskvi.
+ SFOR u Foči uhapsio Milorada Krnojelca zbog optužbe ICTY.

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди]

+ Otvoren novi hongkonški aerodrom na Chek Lap Koku.
+ U Sankt Peterburgu svečano sahranjeni posmrtni ostaci Nikolaja II, posljednjeg ruskog cara koga su zajedno s porodicom ubili boljševici devedeset godina ranije.
+ Podvodnim potresom izazvan cunami razara 10 sela na obali Papue Nove Gvineje, ostavljajući iza sebe 1500 mrtvih i 2000 nestalih.
+ Sporazum o reprogramiranju 1,71 mlrd. dolara duga SRJ Londonskom klubu.
  • 18. 7. - Najjači u nizu napada UČK na Orahovac i okolna srpska sela - ubijeno pet Srba, oteto 35, Srbi proterani iz Retimlja i Opteruše.
  • 21/22. 7. - Tri eksplozije u Makedoniji, kod Tabanovaca uništena lokomotiva međunarodnog voza.
  • 22. 7. - OVK se povukla iz centra Orahovca, na nekoliko dana zauzela manastir Zočište.
  • 26. 7. - Štrajk u gradskom prevozu u Beogradu, uvedena prinudna uprava u GSP.
  • 27. 7. - Bivša stažistikinja u Beloj kući, Monika Luinski dala je prvu izjavu istražiteljima i time prekinula šestomesečnu ćutnju u vezi sa ljubavnom aferom sa američkim predsednikom Bilom Klintonom.
+ Početak redovne železničke linije Sarajevo-Čapljina.
  • 28. 7. - U Republici Srpskoj smenjeni urednici u 16 opštinskih RTV stanica.
+ Srpske snage povratile Mališevo, opsedaju Junik.
  • srpanj - Zakon o obavezama i pravima drzavnih duznosnika - plaća Predsjednika Republike 110.000 kuna (16.566 dolara) bruto.
  • jul - Otkupna cena za pšenicu u Srbiji 1,1 do 1,2 dinara/kg.
  • 31. 7. - U eksploziji bombe poginuo policajac u Travniku.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди]

+ Na Palama ubijen Srđan Knežević, zamenik šefa policije u Srpskom Sarajevu.
  • 7/8. 8. - U kragujevačkoj kafani sa dvojicom prijatelja ubijen Slobodan Miljković Lugar, haški optuženik.
  • 9. 8. - Basketball pictogram.svg U Atini završeno svetsko prvenstvo u košarci, Jugoslavija prva, Dejan Bodiroga MVP, u timu prvenstva još i Željko Rebrača.
  • 12. 8. - Autobus sleteo u kanjon Morače, kod sela Rabuša blizu Podgorice - poginulo 18 putnika.
  • 15. 8. - Bombaški napad u Omaghu: Auto bomba Prave IRA-e detonira u mjestu Omagh i ubija 29 slučajnih prolaznika, uzrokovavši najkrvaviji pojedinaččni teroristički čin sjevernoirskog sukoba.
  • 17. 8. - Ruska financijska kriza 1998: Rusija proglašava moratorij na otplatu kratkoročnih obveznica i devalvira rublju, što dovodi do kolapsa velikog broja banaka, a milioni Rusa gube ušteđevinu.
  • 17 - 22. 8. - Vojne vežbe NATO-a u Albaniji.
  • 19. 8. - Monicagate: Bill Clinton na svoj 52. rođendan specijalnim istražiteljima priznaje kako je imao "neprimjerene odnose" s Monicom Lewinsky, a isti dan se obraća naciji preko televizije priznavši da joj nije govorio istinu.
  • 20. 8. - Vrhovni sud Kanade donosi presudu prema kojoj se Kvebek nema pravo otcijepiti od Kanade.
  • 20. 8. - The Rolling Stones-i sviraju na zagrebačkom hipodromu pred 80.000 ljudi.
  • 21. 8. - Pripadnici OVK kod Orahovca oteli novinara Đuru Slavuja i njegovog vozača Ranka Perinića, koji su krenuli da izveste o otmici monaha iz man. Zočište prethodnog meseca.
  • 27. 8. - Srpske snage otkrile OVK-ov krematorijum u Klečki. Tokom meseca OVK potisnuta iz Junika i Glođana (opšt. Dečani).
  • 28. 8. - Srpske vlasti tvrde da prvi put posle 4 meseca kontrolišu put Priština-Prizren, kao i sve glavne puteve u pokrajini.

Septembar/Rujan[uredi - уреди]

  • 2. 9. - Predsednici Klinton i Jeljcin u Moskvi daju zajedničku izjavu povodom Kosova, kritikuju obe strane.
+ Međunarodni krivični sud za Ruandu proglašava Jean-Paul Akayesua, bivšeg gradonačelnika iz Ruande, krivim za genocid, što je prva presuda za to krivično djelo izrečena nakon drugog svjetskog rata.
+ Srpska policija nalazi 11 leševa kod sela Glođane.
+ Masakr u Gornjem Obrinju, srpska strana demantuje.
+ Google postao korporacija.
  • 28. 9. - Skupština Srbije odredila Zorana Anđelkovića za mandatara Privremenog izvršnog veća na Kosovu, objavljeno okončanje antiterorističkih dejstava, Albancima ponuđena amnestija.
+ Albanski premijer Fatos Nano dao ostavku, sledi Pandeli Majko.
  • 30. 9. - Jak zemljotres registrovan u 00:15 kod Mionice (pl. Maljen), troje mrtvih od stresa i razaranja.
+ U napadima OVK u područjima karaula "Košare" i "Morina" kod Đakovice ubijeno pet vojnika i jedan zastavnik VJ.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди]

  • 1. 10. - Savet bezbednosti UN osuđuje "masakre na Kosovu" (ne pominje se krivac, niti odobrava intervencija).
  • 2. 10. - Ubijen Musliman povratnik u Mostaru.
  • 5. 10. - Odobren početak postupka impičmenta protiv američkog predsednika Klintona.
+ Savezni premijer Bulatović kaže da se SRJ nalazi u neposrednoj ratnoj opasnosti; uveden novi porez za troškove odbrane.
  • 6. 10. - Matthew Sheppard, mladi student homoseksualne orijentacije, je otet i pretučen u gradu Laramie u američkoj državi Wyoming; nakon smrti od ozljeda šest dana kasnije postaje mučenikom američkog LGBT pokreta i simbolom borbe da se LGBT osobe zaštite federalnim zakonom o zločinima iz mržnje.
  • 7. 10. - U Srbiji zabranjeno reemitovanje stranih info programa - sledećih dana zabranjeni i neki domaći listovi.
  • 9. 10. - Uredba vlade Srbije o posebnim merama u uslovima pretnji oružanim napadima NATO na SRJ.
+ Hrvatska i Vatikan potpisale ugovor o gospodarskim pitanjima (povrat ili nadoknada oduzete imovine).
+ Bivši čileanski diktator Augusto Pinochet je za vrijeme liječenja u Velikoj Britaniji uhapšen i smješten u kućni pritvor na temelju optužbi za ubistva i kršenja ljudska prava.
+ "Jutarnji list" objavio stanje deviznog računa Ankice Tuđman - 210.000 DEM i 15.740 USD, suprotno navodu iz imovinske kartice (informacija službenice Ankice Lepej).
+ Eksplozija naftovoda u mestu Jesse, Nigerija - preko 1.000 mrtvih.
  • 20. 10. - U Srbiji proglašen Zakon o informisanju (nazvan "Vučićev" po ministru informisanja) - zabranjeno reemitovanje stranih programa "političko-propagandnog sadržaja", nezavisni mediji izloženi velikim kaznama.
  • 24. 10. - Rezolucija 1203 SB UN: podrška Verifikacionoj misiji OEBS na Kosovu, NATO je štiti.
+ "Evropljanin" Slavka Ćuruvije kažnjen u protivvrednosti 230.000 USD.
+ Deo snaga vojske i policije se povlače s Kosova pred istek NATO-ovog ultimatuma, suspendovana pretnja bombardovanjem.

Novembar/Studeni[uredi - уреди]

+ U sedištu NATO-a uhapšen francuski major Pierre-Henri Bunel zbog predaje dokumenata srpskim zvaničnicima.
+ Jeb Bush izabran za guvernera Floride, dok njegov brat George ponovno osvaja mandat guvernera Teksasa.
+ Bivši profesionalni hrvač Jesse Ventura kao kandidat Reformske stranke izabran za guvernera Minnesote.
+ Smenjen načelnik generalštaba VJ Momčilo Perišić, postavljen Dragoljub Ojdanić.

Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

+ Na skopski aerodrom Petrovec stiže prvih 40 vojnika NATO-vih Snaga za brzo reagovanje (podrška Kosovskoj verifikacionoj misiji).
+ Anto Furundžija osuđen pred ICTY na deset godina zatvora.
+ Pošto Dragan Kalinić (SDS) ne može dobiti većinu u Skupštini RS, za mandatara vlade predložen Brano Miljuš (SNSD)[3].

Tokom godine[uredi - уреди]

  • Srednja cena nafte u SAD iznosi $11.91, odn. $16.80 uz uračunatu inflaciju - najniže ikad[4].
  • Homoseksualnost dekriminalizirana u Republici Srpskoj.

1998. u temama[uredi - уреди]

Rođenja[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1998.

Zima (jan-feb.)[uredi - уреди]

  • 6. 2. - Falko, austrijska rok zvezda (*1957)
  • 22. 2. - Jovan Kratohvil, vajar, prof. i rektor Univerziteta umetnosti u Bg. (* 1924)
  • 28. 2. - Bojan Petrović, beogradski kriminalac (ubijen) (* 1962)
  • 28. 2. - Zoran Bogdanovic Kepa, beogradski kriminalac (ubijen) (* 1968)

Prol(j)eće[uredi - уреди]

L(j)eto[uredi - уреди]

Jesen[uredi - уреди]

Zima (dec.)[uredi - уреди]

Nobelova nagrada za 1998. godinu[uredi - уреди]


Vidi takođe:[uredi - уреди]

Godišnji kalendar

Literatura/Spoljne veze[uredi - уреди]

  1. ((en)) Evidence that due to Martin Brod, Tudjman wanted to go to war with NATO, The Centre for Peace in the Balkans (pristup 22.4.2013.)
  2. Socijaldemokrati konačno u jednoj stranci, aimpress.ch (pristup 22.4.2013.)
  3. Novi mandatar u RS, vreme.com (pristup 22.4.2013.)
  4. Oil Prices 1946-Present, inflationdata.com (pristup 2013-02-01)