1918

Izvor: Wikipedia
Milenijum: 2. milenijum
Vijekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1880-e  1890-e  1900-e  – 1910-e –  1920-e  1930-e  1940-e
Godine: 1915 1916 191719181919 1920 1921
1918 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1918
MCMXVIII
Ab urbe condita 2671
Islamski 1336 – 1337
Iranski 1296 – 1297
Hebrejski 5678 – 5679
Bizantski 7426 – 7427
Koptski 1634 – 1635
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1973 – 1974
 - Shaka Samvat 1840 – 1841
 - Kali Yuga 5019 – 5020
Kineski
 - Kontinualno 4554 – 4555
 - 60 godina Yang Zemlja Konj
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11918
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1918 (MCMXVIII) bila je redovna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u ponedjeljak po 13 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj[uredi - уреди]

Februar/Veljača[uredi - уреди]

+ Centralne sile priznale nezavisnost Ukrajine.

Mart/Ožujak[uredi - уреди]

April/Travanj[uredi - уреди]

Maj/Svibanj[uredi - уреди]

  • maj, početkom - U okupiranu Srbiju stigao "Orijent-korpus" radi čišćenja guvernmana.
  • 7. 5. - Mirovni sporazum Rumunije sa Centralnim silama - Dobrudža Bugarima, karpatski prevoji Austrougarskoj, 90-godišnji najam naftnih polja Nemačkoj.
  • 12. 5. - U Austrougarskoj zabranjena agitacija u korist Svibanjske deklaracije (iz 1917).
  • 14. 5. - Nemačko-litvanski savez.
  • pol. maja - Pobune slovenačkih vojnika u Štajerskoj i dolini Mure.
  • 24. 5. - Anglo-američka okupacija severne Rusije (Murmansk).
+ Pobuna u 97. istarskom puku u Radgoni zbog koje će biti streljano šest vojnika.
+ Flag of Georgia (1918-1921).svg Demokratska Republika Gruzija se otcepila od Transkavkaske DFR (traje do 1921).
  • 27. 5. - Slovenačke stranke izjavljuju da ne odustaju od ujedinjenja Slovenaca, Hrvata i Srba u vlastitu državu.
  • 28. 5. - Proglašene Demokratske Republike Armenija Jermenija i Azerbejdžan Azerbejdžan (raspad Transkavkaske Federativne Demokratske Republike, obe nove tvorevine traju do 1920).
  • 29. 5. - Američki državni sekretar Robert Lansing zvanično izrazio simpatije za Čehoslovake i Jugoslovene u borbi za suverenitet.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди]

  • 2. 6. - Pobuna AU vojnika Slovaka u Kragujevcu, odmah ugušena, streljana 44 vojnika.
  • 3. 6. - Savezničke vlade izražavaju podršku za Čehoslovake, Poljake i Jugoslovene.
  • 10. 6. - Italijani, oko 70 km severozapadno od Zadra, potopili austrougarski brod Sent Ištvan, koji je bio deo flote upućene da razbije blokadu u Otrantskim vratima.
  • 15 - 23. 6. - Bitka na Pijavi, težak poraz Austrijanaca.
  • 28. 6. - Vlada SAD se izjašnjava za oslobođenje svih Slovena od austrijske i nemačke vlasti.
  • 30. 6. - Francuska i italijanska vlada priznale Čehoslovačku.

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди]

Septembar/Rujan[uredi - уреди]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди]

  • 1. 10. - Program austrijske vlade o ograničenoj autonomiji odbijaju svi slovenski poslanici.
  • 4. 10. - Nemačka nudi mirovne pregovore na osnovu 14 tačaka.
  • 5. 10. - 30. 11. - Srpska i saveznička ofanziva u Srbiji i dalje.
  • 6. 10. - U Zagrebu osnovano Narodno vijeće Slovenaca, Hrvata i Srba.
  • 7. 10. - U Varšavi proglašena nezavisna Poljska.
  • 7. 10. - 4. 11. - Italijanska ofanziva u Albaniji, Crnoj Gori i Sandžaku.
  • 10. 10. - Austrougarska vrhovna komanda naredila pripreme za napuštanje Srbije, srpski uspesi oko Toplice, početak operacija za oslobođenje Niša.
  • 12. 10. - Oslobođen Niš; u gradu prvi put izvedena kompozicija "Marš na Drinu" Stanislava Biničkog.
  • oktobar - Slobodne teritorije u dolini Ibra, Sandžaku i Crnoj Gori.
  • 16. 10. - Manifest cara Karla za federalizaciju austrijskog dela monarhije (bez efekta).
  • 17. 10. - Mađari proglašavaju nezavisnost, uz personalnu uniju pod Habzburzima.
  • 18. 10. - 10. 11. - Saveznička jesenja ofanziva na zapadu.
  • 19. 10. - Objava Narodnog vijeća SHS - "preuzima u svoje ruke vođenje narodne politike", Deklaracija o ujedinjenju Južnih Slovena u jednu državu (Država Srba, Hrvata i Slovenaca).
+ Francuska konjica generala Gambete ušla u Zaječar.
  • 23. 10. - Vest o pobuni u hrvatskim jedinicama u Rijeci izaziva pad mađarske vlade.
+ NV SHS poziva na formiranje mesnih Odbora Narodnog vijeća za očuvanje mira i reda.
+ Poslednja predstava Srpskog vojničkog pozorišta u Lazuazu u Tunisu.
  • 24. 10. - 4. 11. - Italijanska ofanziva u severnoj Italiji, raspad AU armije, zauzeti Trst i Rijeka.
  • 24. 10. - "Skadarske trupe" srpske vojske kreću iz Peći u oslobađanje Crne Gore, u kojoj je već ustanak.
  • 26. 10. - Formiran Glavni odbor NV SHS u BiH - preds. Gligorije Jeftanović, potpreds. Halid-beg Hrasnica i Jozo Sunarić.
+ Oslobođen Kragujevac.
+ Mađarskim vojnicima saopšteno da se vrate u domovinu - haos na italijanskom frontu.
+ Bitka kod Vitorija Veneta: nakon što su Italijani juče prešli Pijavu, Austrougarska Visoka komanda naredila opšte povlačenje.
+ Proglašeno Predsjedništvo NV SHS na čelu sa Antonom Korošcem.
+ Srpska vojska na Dunavu, kod ušća Morave.
  • 30. 10. - Srpski Drugi jugoslovenski puk i crnogorski ustanici zauzeli Skadar.
+ Mađarskim vojnicima saopštena odluka vlade da bace oružje na svim frontovima.
+ Flag of Yemen 1918.svg Ustanovljeno Mutaveklijsko kraljevstvo Jemen.
+ Austrougarska flota u Puli se predala predstavnicima Narodnog vijeća i stavila pod hrvatsku zastavu.
+ Glavni odbor NV SHS u BiH obrazovao vladu za Bosnu i Hercegovinu na čelu sa Atanasijem Šolom (preuzima vlast 3. 11.).

Novembar/Studeni[uredi - уреди]

+ Italijani potopili SMS Viribus Unitis u Puli.
+ Gen. Stjepan Sarkotić, zemaljski poglavar BiH, predao vlast Narodnom vijeću.
+ Rudolf Maister preuzeo kontrolu nad Mariborom u ime Narodnog veća.
+ Stupilo na snagu primirje sa Turskom, potpisano prethodnog dana na Mudrosu.
+ Proglašena Zapadno-ukrajinska Narodna Republika.
  • 2. 11. - Cetinje se predalo srpskim trupama, Nikšić zauzeli ustanici.
  • 3. 11. - Austrougarsko primirje sa Saveznicima, u Vili Đusti, stupa na snagu sutradan.
  • 4. 11. - Italijani se iskrcali u Zadru, eskadra dolazi i u Rijeku.
+ Srpske trupe (1. armija) počele prelazak graničnih reka.
  • 5. 11. - Mađarski parlamentari stigli u Beograd.
+ Narodno vijeće SHS uputilo delegaciju u Beograd, tražeći vojnu pomoć.
  • 6 - 9. 11. - Konferencija o jugoslovenskom ujedinjenju u Ženevi (srpska vlada, Jugoslovenski odbor, NV SHS, parlamentarne grupe srpske skupštine); Ženevski sporazum predviđa uniju Države SHS i Kraljevine Srbije sa zajedničkom vladom, do donošenja Ustava - odbačeno u Srbiji, podele i u Narodnom vijeću.
  • 6. 11. - Jedan srpski odred iz 2. armije (Stepe Stepanovića) stigao u Sarajevo, na poziv Narodnog vijeća Bosne i Hercegovine.
  • 7. 11. - Osnovan iredentistički Kosovski komitet.
  • 8. 11. - Srpska vlada priznaje Narodno vijeće u Zagrebu kao zakonitu vladu Srba, Hrvata i Slovenaca na teritoriji AU monarhije (ne i Državu SHS).
+ Drinska divizija stigla u Vukovar.
  • 10. 11. - Dunavska divizija ušla u Novi Sad.
  • 11. 11. - Proglašeno primirje na zapadnom frontu u 11:00, što je datum koji označava kraj prvog svjetskog rata i koji se otada obilježava kao Dan sjećanja na poginule u ratu u mnogim državama.
+ Ostavka srpske vlade (potpredsednik Stojan Protić a zatim i Pašić), kao reakcija na Ženevski sporazum.
+ U Beogradu potpisano primirje sa Mađarima - poslednje primirje Prvog svetskog rata - koji su se obavezni povući na liniju severno od linije Lipovo-Arad-Segedin, Subotica-Baja-Pečuj-Barč i dalje Dravom.
  • 14. 11. - Ppuk. Stevan Švabić sa srpskim dobrovoljcima odvratio Italijane od zauzimanja Ljubljane.
+ Jedan srpski bataljon stigao u Zagreb, nastavlja za Rijeku.
  • 15. 11. - Srpska vojska stigla u Rijeku (ubrzo je napušta zavarana obećanjem italijanskog komandanta).
+ Simon Petljura na čelu ukrajinske vlade.
+ Mađarska Proglašena Mađarska Demokratska Republika (nepriznata).
  • 17. 11. - Srpska vojska se iz Rijeke povlači na Sušak, dolaze Italijani.
  • 18. 11. -  Letonija proglasila nezavisnost od Rusije.
  • 18. 11. - 24. 12. - Kolčakova (bela) ofanziva u istočnoj Rusiji.
  • 24. 11. - Sjednica središnjeg odbora Narodnog vijeća SHS: usvojen predlog Odbora sedmorice za ujedinjenje DSHS sa Srbijom i Crnom Gorom i Naputak delegaciji za pregovore sa Srbijom (konačnu organizaciju nove države može odrediti "samo sveopća narodna skupština... sa većinom od dvije trećine glasova" itd.); Stjepan Radić: "Gospodo! Još nije prekasno! Ne srljajte kao guske u maglu."
  • 24. 11. - Skupština Srema u Rumi donela odluku o priključenju Srbiji.
  • 25. 11. - Velika narodna skupština Vojvodine (Banat, Bačka i Baranja) za priključenje Srbiji.
  • 26. 11. - Velika narodna skupština srpskog naroda u Crnoj Gori (Podgorička skupština) - zbačen Kralj Nikola, za ujedinjenje sa Srbijom.
  • 27. 11. - Odbori Narodnog vijeća u Banjaluci (i nekim drugim bosanskim gradovima ovih dana) i Kotoru za ujedinjenje sa Srbijom.
  • 28. 11. - Delegacija NV SHS iz Zagreba stiže u Beograd, uz svečani doček (nema Radića).
  • 30. 11. - Slovenački delegati stižu u Beograd.

Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

  • 1. 12. - U Beogradu proglašeno Kraljevstvo Srba, Hrvata i Slovenaca. Izaslanstvo Narodnog Vijeća SHS je obavestilo prestolonaslednika Aleksandra o zaključku NV SHS od 24.11. da se Država SHS ujedini sa Srbijom i Crnom Gorom, na šta je prestolonaslednik proglasio ujedinjenje.
  • 5. 12. - Domobranske pukovnije demonstriraju u Zagrebu za hrvatsku republiku, dolazi do krvoprolića u sukobu sa trupama vernim Narodnom vijeću (mornari i sokoli).
  • 10. 12. - Srpska vojna misija u Zagrebu, s ciljem stvaranja nove narodne vojske.
  • 20. 12. - Formirana prva vlada Kraljevstva SHS: mandat od regenta dobio radikal Stojan Protić (a ne Pašić - protivno stranačkom sporazumu), potpred. Anton Korošec, ministar vanjskih poslova Ante Trumbić, unutrašnjih poslova Svetozar Pribićević.
  • 22. 12. - Propisana zastava i grb Kraljevine SHS (grb će pretrpeti promene).
  • 25. 12. - U KSHS se sprovodi žigosanje austrougarskih kruna (do 31. 1. sledeće godine).
  • 28. 12. - U Hrvatskoj ukinuti mjesni odbori Narodnog vijeća i Narodne straže (koji imaju vratiti oružje); na zahtev min. unutr. poslova, vlada Hrvatske-Slavonije podnela ostavku.

Datum nepoznat[uredi - уреди]

1918. u temama[uredi - уреди]

Rođenja[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1918.

Dani sećanja[uredi - уреди]

Takođe pogledati[uredi - уреди]

Nobelove nagrade[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  1. Istorija s. n., str. 209
  2. Istorija s. n., str. 241

Literatura[uredi - уреди]


Vidi takođe: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar