19. 9.
Izvor: Wikipedia
19. septembar (rujan) (19.9.) je 262. dan godine po gregorijanskom kalendaru (263. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 103 dana.
Sadržaj/Садржај |
[uredi - уреди] Događaji
- 1356. - Engleska vojska pod vođstvom Crnog Princa, sina kralja Edvarda III, u bici kod Poatjea porazila vojsku francuskog kralja Žana II, čime je okončana prva faza Stogodišnjeg rata.
- 1814. - U Požeškoj nahiji u Srbiji počela Hadži Prodanova buna.
- 1837. - Kod Požarevca održani prvi vojni manevri regularne srpske vojske, koji su trajali 20 dana uz učešće 1.700 vojnika.
- 1888. - Prvo svetsko takmičenje za izbor lepotice održano u belgijskoj banji [Spa], a prva zvanično najlepša žena na planeti postala 18-godišnja kreolka iz Gvadelupe Berta Sukare.
- 1900. - U Winnemucci (Nevada), Butch Cassidy i Sundance Kid izveli su prvu zajedničku pljačku na Prvu nacionalnu banku i pobjegli s 32,640 dolara.
- 1914. - Prvi svetski rat: Počela bitka na Mačkovom kamenu.
- 1918. - Prvi svjetski rat: Bitka kod Megida
- 1928. - „Parobrod Vili“, prvi animirani crtani film u kom se pojavio Mika Miš, prikazan u njujorškom bioskopu „Koloni teatar“.
- 1939. - Drugi svetski rat: Sovjetske trupe stigle na poljsko-mađarsku granicu i istovremeno na severu Poljske okupirale Vilnius, koji je bio pod poljskom upravom.
- 1941. -
- Drugi svetski rat: Nemci u Drugom svetskom ratu zauzeli Kijev, posle bitke koja je trajala 45 dana.
- Britanske trupe ušle u Teheran.
- 1955. - U Argentini vojska oborila sa vlasti predsednika Huana Dominga Perona.
- 1957. - Amerikanci u Nevadi izvršili prve podzemne nuklearne probe.
- 1961. - Građani Jamajke se na referendumu izjasnili za izdvajanje zemlje iz Zapadnoindijske Federacije.
- 1985. - U glavnom gradu Meksika Sijudad Meksiku i okolini u zemljotresu poginulo oko 12.000, povređeno 40.000 ljudi.
- 1989. - U eksploziji aviona DC-10 francuske kompanije UTA, na liniji Brazavil-Pariz, iznad Nigera, za koju je kasnije optužena Libija, poginuli svi putnici i članovi posade, njih 171.
- 1991. - Rat u Hrvatskoj: Kolone tenkova Jugoslovenske narodne armije krenule iz Beograda prema Hrvatskoj.
- 1992. - Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija isključio Saveznu Republiku Jugoslaviju iz svetske organizacije, osporivši joj pravo da automatski nasledi SFRJ.
- 1994. - Trupe SAD iskrcale se na Haiti u operaciji koju je Vašington označio kao "ponovno uspostavljanje demokratije".
- 2000. - U Pragu počelo petodnevno zasedanje Međunarodnog monetarnog fonda i Svetske banke, tokom kog se više hiljada demonstranata, protivnika globalizacije, sukobilo s policijom. U sukobima povređena 142 demonstranta i 123 policajca, a centar Praga je demoliran.
- 2001. -
- Predsednik SAD Džordž Buš potpisao kongresnu rezoluciju o upotrebi vojne sile i zahvalio se Kongresu što su ga ovlastili da pokrene rat protiv terorista.
- Islamski sveštenici pozvali terorističkog lidera Osamu bin Ladena da dobrovoljno napusti Avganistan, ali mu nisu odredili rok za izlazak iz zemlje. SAD zapretile da će napasti talibane ukoliko ne predaju Bin Ladena.
- 2006. - U Tajlandu izvršen državni udar.
- 2006. - U neredima u Budimpešti zapaljena državna televizija.
[uredi - уреди] Rođenja
- 86. - Antonin Pio, rimski car († 161.)
- 866 - Lav VI Mudri, vizantijski car (886.-912.)
- 1551. - Anri III, francuski kralj, poslednji vladar iz dinastije Valoa.
- 1802. - Lajos Kossuth, mađarski političar († 1894.)
- 1910. - Margaret Lindsay, američka glumica
- 1911. - Vilijam Golding, engleski pisac, nobelovac.
- 1922. - Emil Zatopek, češki atletičar († 2000.)
- 1926. - Nino Rotta, italijanski autor filmske muzike
- 1928. - Josip Pupačić, hrvatski književnik († 1971.)
- 1933. - Husein Džanić, bosanskohercegovački hemičar
- 1933. - David McCallum, škotski glumac
- 1935. - Brian Epstein, menadžer grupe The Beatles
- 1936. - Al Oerter, američki atletičar, bacač diska
- 1941. - Umberto Bossi, italijanski nacionalistički političar i vođa stranke "Lega Nord"
- 1941. - Mama Cass Elliot, američka pjevačica (The Mamas and The Papas)
- 1944. - Dragan Čuturić, hrvatski pripovjedač
- 1947. - Mate Granić, hrvatski političar
- 1948- - Jeremy Irons, britanski glumac
- 1949. - Slavko Linić, hrvatski političar
- 1967. - Mirko Norac, hrvatski general
- 1980. - Anel Džaka, bosanskohercgovački nogometaš
[uredi - уреди] Smrti
- 1380. - Karlo V., francuski kralj (* 1338.)
- 1710. - Ole Rømer, danski astronom
- 1881. - James A. Garfield, američki političar i predsjednik
- 1999. - Pavle Ivić, jugoslovenski lingvista, član Srpske akademije nauka.
- 2007. - Vlatko Pavletić, hrvatski akademik, teoretičar književnosti, esejist, kritičar i političar (* 1930.)
