Požarevac

Izvor: Wikipedia
Grad Požarevac

Centar Požarevca
Centar Požarevca

Osnovni podaci
Država  Srbija
Upravni okrug Braničevski
Opština Požarevac
Stanovništvo
Stanovništvo (2002) 41.736
Položaj
Koordinate 44°36′33″N 21°10′34″E / 44.609166, 21.176166
Vremenska zona srednjoevropska:
UTC+1
Nadmorska visina 97 m
Grad Požarevac na karti Srbije
Grad Požarevac
Grad Požarevac
Grad Požarevac (Srbije)
Ostali podaci
Poštanski broj 12000
12102
12103
12104
12105
12107
Pozivni broj 012
Registarska oznaka PO


Koordinate: 44° 36′ 33" SGŠ, 21° 10′ 34" IGD

Požarevac je grad i sedište Braničevskog okruga. Prema popisu iz 2002. u užem gradskom jezgru bilo je 41736 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 43885 stanovnika), dok je u široj gradskoj oblasti (nekadašnjoj opštini Požarevac) živelo 74.902 stanovnika.

Geografija[uredi - уреди]

Požarevac je značajan administrativni, ekonomski i kulturni centar Srbije, nalazi se na osamdesetak kilometara jugoistočno od Beograda. Smešten je između tri reke: Dunava, Velike Morave i Mlave i ispod brda Čačalica. Teritorija današnje opštine zahvata površinu od 491 kvadratnog kilometra, od čega čak 39 240 hektara (odnosno oko 80 % ukupne teritorije) čini obradivo zemljište. Ta zemlja predstavlja i jedno od najvrednijih bogatstava ovog kraja, plodnu stišku ravnicu i pomoravsko, podunavko i mlavsko priobalje. Sastoji se od 2 gradska (grad Požarevac i veliki energetski centar Kostolac) i 24 seoska naselja, u kojima živi oko 90.000 stanovnika.

Požarevac je, kako privredni i kulturni, tako i administrativni centar i sedište Braničevskog okruga, od velikog značaja za ceo region. Braničevski okrug pored Požarevca obuhvata i opštine Veliko Gradište, Golubac, Žabari, Žagubica, Kučevo, Malo Crniće i Petrovac.

Dobra saobraćajna povezanost i velika prirodna bogatstva okruga učinili su da Požarevac postane veoma razvijen industrijski centar bivše Jugoslavije, ali rat i teška ekonomska situacija su u poslednjem deceniji dvadesetog veka uzrokovali propast značajnog dela industrijskih postrojenja. Zato je privreda naselja u lošijem položaju a zaposlenost stanovništva manja nego tokom poratnog razvoja. Najpoznatije preduzeće je prehrambena fabrika „Koncern zdrave hrane Bambi“, jedina preostala velika firma. Danas se javlja sve više malih preduzeća koja predstavljaju okosnicu razvoja regiona.

Istorija[uredi - уреди]

Grad se prvi put pominje 1476. godine, a postao je poznat posle Požarevačkog mira zaključenog 1718. godine između Austrije i Turske. Prva škola i jedna od najstarijih u Srbiji osnovana je u okviru lokalne pravoslavne crkve još 1733. godine (danas nosi ime Dositeja Obradovića).

Procvat doživljava dolaskom knjaza Miloša Obrenovića na vlast. Njegovom zaslugom u Požarevcu je 1819. godine podignuta Saborna crkva, dvor-konak (1825. godine), nova čaršija (1827. godine) i na kraju, za vreme njegove druge vladavine, Ljubičevo (1860. godine čije uređenje je nastavio i knez Mihailo Obrenović).

Godine 1842. Požarevljani su dobili pozorište, gde je održana i premijera „Romea i Julije“, i uopšte nekog dela Vilijema Šekspira, na Balkanu. A neka od najznačajnijih imena srpske nauke i umetnosti potiču ili su značajan deo svog života i karijere proveli upravo u Požarevcu ("možemo reći da u varoši Požarevcu većina Požarevljana nisu varošani, a većina varošana nisu Požarevljani“ kako je to napisao M. Miladinović).

Na teritoriji opštine i okruga nalaze se izuzetno bogati i brojni arheološki lokaliteti, od kojih su najznačajniji Lepenski Vir (Golubac), Margum (Dubravica), Viminacijum (Kostolac) i lokalitet Rukumija. U ataru Kličevca pronađena je i svetski čuvena Velika majka (ili Kličevački idol) iz bronzanog perioda.

Tradicionalne manifestacije su Ljubičevske konjičke igre i Dani glume Milivoja Živanovića.

Dan grada Požarevca i slava Požarevca je Sveta Trojica[1]. Grad obeležava i 15. oktobar dan oslobađanja u Prvom i Drugom svetskom ratu.

U Požarevcu se nalazi više obrazovnih institucija. Među znamenitosti ubraja se Tabačka čaršija i Galerija Milene Pavlović-Barili.

Stanovništvo[uredi - уреди]

Prema popisu iz 2002. bilo je 79672 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 43885 stanovnika). U ukupno 42 naselja koja obuhvata opština, živi oko 70000 stanovnika.

Saobraćaj[uredi - уреди]

Glavne saobraćajnice su autoput Beograd-Niš na oko 20 km od Požarevca i pružni pravac Beograd-Zaječar.

Najavljeno kako će u proleće 2009. biti započeto asfaltiranje centra grada dok se završetak celokupne periferije moze ocekivati u prolece 2010. Najrazvijenija ulica u gradu je Kosovska koja iz popisa urađenog 15. 10. ove godine ima 68 gradilišta od koje su većinom zgrade.

Privreda[uredi - уреди]

Od industrijskih centara poznati su Koncern zdrave hrane "Bambi", privredno društvo "Termoelektrane i kopovi" Kostolac ( nekada Industrijsko energetski kombinat "Kostolac"), "Veolia transport" (nekada TP "Litas") i "Žitostig". Veći deo ostale, nekada razvijene industrije, snažno je uzdrman u devedesetim godinama prošlog veka, kada je veliki broj velikih privrednih subjekata propao ili značajno oslabio (Mesna industrija, "Voćeprodukt", Fabrika stočne hrane "Stižanka", Fabrika Šećera, Fabrika mašina "Morava", Fabrika konfekcije "Ćeba", "Moravka" i dr.). U značajnom je razvoju mala privreda i građevinarstvo kao i poljoprivredna proizvodnja. Zahvaljujući činjenici da je jedan deo stanovništva seoskih naselja u okolini na radu u inostranstvu, u Požarevcu se značajno ulaže u malu privredu, građevinarstvo i u oblast usluga.

U Požarevcu se takođe nalazi veliki broj supermarketa kao sto su Rodić, Tempo i Enel. U strogom centru grada renovira se nova robna kuća Beograd čiji je vlasnik Verano motors i on je za taj objekat uložio najveći deo iz svog budžeta za rekonstrukciju i renoviranje

Znamenitosti[uredi - уреди]

U okolini Požarevca se nalazi veći broj značajnih arheoloških nalazišta a najveće je Viminacium u okolini Kostolca.

Pored Požarevca se nalazi Kazneno popravni dom - zatvor (KPD) "Zabela" a u samom gradu je smešten i ženski KPD. Najviša zgrada u Požarevcu je Triangl koja je visoka 68 metara dok je njeno severozapadno krilo visoko 43 metara. U Požarevcu je rođen, školovan i sahranjen Slobodan Milošević.

Krajem 19. veka u njemu je jedno vreme živeo Knez Miloš Obrenović. Oko letnjikovca podignutoj njegovoj ženi Ljubici je nastala ergela i naselje Ljubičevo.

Požarevac je poznat i po Ljubičevskim Konjičkim Igrama za koje grad izdvaja preko 300.000 evra i koje se tradicionalno održavaju svake prve nedelje u septembru na Požarevačkom Hipodromu. Poznati sugrađani su slikarka Milena Pavlović Barili, u selu Rabrovu je rođena poznata glumica Žanka Stokić kao i Milivoje Živanović, Velibor Vasović, poznati fudbaler Partizana,Crvene Zvezde i Ajaksa, Slaviša Žungul, poznati fudbaler Hajduka iz Splita, Saša Ilić, poznati fudbaler, Jovo Budimir, atletski trener, Radmila "Rada" Manojlović, poznata folk pevačica zvezde granda, Leontina Vukomanović, poznata pevačica Danijela Dimitrovska, poznata manekenka i model i dr.

Posle Titove ideje da se na području Ljubičeva napravi Olimpijsko selo, i da po završetku igara svi objekti pripadnu Požarevcu,za vreme vladavine Slobodana Miloševića došlo se na ideju da se na spomen parku Čačalica sagradi opservatorija. Međutim, ništa od toga nije ostvareno. Pored Požarevca nalazi se objekat PD "Termoelektrane i kopovi" Kostolac, u cijem delu termoelektrane "Kostolac B" čvrsto stoji najviši objekat na Balkanu, a to je njen odžak koji je visok 309 metara.

Sport[uredi - уреди]

U Požarevcu svake godine tradicionalno održavaju se sportske manifestacije kao što je Međunarodna ulična trka Požarevac i ostalo.

Izvori[uredi - уреди]

  1. Odluka o prazniku grada Požarevca i o slavi Požarevca, Službeni glasnik grada Požarevca, godina XLI, broj 1, 20. februara 2009.

Vanjske veze[uredi - уреди]


Grb Srbije Gradovi u Republici Srbiji Zastava Srbije

Beograd • Valjevo • Vranje • Zaječar • Zrenjanin • Jagodina • Kragujevac • Kraljevo • Kruševac • Leskovac • Loznica • Niš • Novi Pazar • Novi Sad • Pančevo • Požarevac • Priština • Smederevo • Sombor • Sremska Mitrovica • Subotica • Užice • Čačak • Šabac