1914

Izvor: Wikipedia
Milenijum: 2. milenijum
Vijekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1880-e  1890-e  1900-e  – 1910-e –  1920-e  1930-e  1940-e
Godine: 1911 1912 191319141915 1916 1917
1914 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1914
MCMXIV
Ab urbe condita 2667
Islamski 1332 – 1333
Iranski 1292 – 1293
Hebrejski 5674 – 5675
Bizantski 7422 – 7423
Koptski 1630 – 1631
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1969 – 1970
 - Shaka Samvat 1836 – 1837
 - Kali Yuga 5015 – 5016
Kineski
 - Kontinualno 4550 – 4551
 - 60 godina Yang Drvo Tigar
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11914
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1914 (MCMXIV) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom odn. redovna godina koja počinje u srijedu po 13 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (link pokazuje kalendar).

Ove godine je počeo rat kasnije nazvan Veliki rat i Prvi svjetski rat. Prema konceptu Erica Hobsbawma ovo je razmeđe Dugog 19-og i Kratkog 20. veka.

Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj[uredi - уреди]

  • 1. 1. - Nigerija Ujedinjenjem Južnog i Severnog protektorata nastaje Kolonija i Protektorat Nigerija (pod britanskom vlašću do 1960).
  • 1. 1. - Na Floridi je uspostavljen prvi linijski let na svijetu između St. Petersburga i Tampe.
  • 5. 1. - Henry Ford objavio da uvodi osmočasovno radno vreme i minimalnu nadnicu od pet dolara za kvalifikovane radnike.
  • 6. 1. - Osnovana finansijska kompanija Merrill Lynch.
  • 11. 1. (29. 12. po j.k.) - Izbori u Crnoj Gori.
  • 28. 1. - Počinje zasedanje crnogorske skupštine, do polovine maja će biti doneseno 14 zakona uključujući Zakon o naseljavanju novooslobođenih krajeva Crne Gore.

Februar/Veljača[uredi - уреди]

Mart/Ožujak[uredi - уреди]

April/Travanj[uredi - уреди]

  • 9. 4. - Incident u Tampiku između američkih i vojnika Victoriana Huerte dovešće do američke okupacije luke Veracruz do novembra.
  • 15. 4. - U Venecueli pronađeno prvo značajno nalazište nafte (do 1929. zemlja će postati njen najveći izvoznik na svetu).
  • 18. 4. - U Monaku završen prvi međunarodni kongres kriminalističke policije sa učesnicima iz 24 zemlje.
  • 20. 4. - Masakr u Ludlowu: Nacionalna garda Kolorada i čuvari kompanije napali šatorsko naselje štrajkujućih rudara i njihovih porodica, poginulo 19-25 osoba.
  • 24 - 25. 4. - Larne gun-running: u Irsku prokrijumčareno 25.000 pušaka i 3-5 miliona metaka za Alsterske dobrovoljce (lojaliste).
  • 26. 4. - Umro zagrebački nadbiskup Juraj Posilović, slijediće mu Antun Bauer (do 1937).

Maj/Svibanj[uredi - уреди]

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди]

Ferdinand i Sofija u Sarajevu

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди]

Tabori u vreme Julske krize
  • 6. 7. - Nemačka daje podršku Austrougarskoj u odnosu prema Srbiji (tzv. blanko-ček).
  • 11. 7. - Babe Ruth debitovao u Major League bejzbolu.
  • 12. 7. - Hionija Guseva pokušala da ubije Raspućina.
  • 14. 7. - U Beogradu velika sahrana ruskog poslanika Nikolaja Hartviga, koji je umro 4 dana ranije u austrougarskom poslanstvu od infarkta (Srbi veruju da je otrovan).
  • 14. 7. - Zakon o vladi Irske prošao i kroz Gornji dom britanskog parlamenta, okruzima Alstera omogućeno da se izjasne hoće li učestvovati u samoupravi.
  • 15. 7. - Meksički predsednik Victoriano Huerta dao ostavku.
  • 20 - 23. 7. - Francuski predsednik Poincaré i premijer Viviani u poseti Rusiji.
  • 23. 7. - Austro-Ugarska uputila Srbiji ultimatum s ponižavajućim zahtevima, s rokom od 48 časova za odgovor (predaja telegrama tempirana odlaskom francuskog predsednika Poenkarea iz Rusije).
  • 23. 7. (24.?) - Jaka oluja pogodila Budimpeštu.
  • 25. 7. - Prekinuti diplomatski odnosi između Srbije i Austrougarske; naređena evakuacija Beograda, sedište vlade preneto u Niš.
  • 25. 7. - Socijaldemokratska okupljanja u Nemačkoj protiv rata.
  • 26. 7. - Počela opšta mobilizacija u Srbiji.
  • 26. 7. - U BiH uvedena vojna uprava ("iznimne mjere"), počinju hapšenja Srba i drugih; u Dalmaciji zabranjena srpska, projugoslovenska i neka hrvatska udruženja.
  • 26. 7. - Howth gun-running: doneseno 900 pušaka za Irske dobrovoljce; u dablinskoj ulici Bachelor's Walk došlo do incidenta u kome su britanski vojnici ubili trojicu civila.
  • 28. 7. - Nakon odbijenog ultimatuma, Austro-Ugarska telegramom objavljuje rat Srbiji, što označava početak Prvog svjetskog rata - prvi plotuni upućeni na Beograd (bombardovanje počelo sledeće noći).
  • 28. 7. - Ujutru mobilizacija u Crnoj Gori.
  • 31. 7. - Mobilizacija u Rusiji.
  • 31. 7. - U Parizu ubijen socijalista i antimilitarista Jean Jaurès.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди]

Spomenik na Ceru
Bivši Tannenberški spomenik (i Hindenburgov mauzolej)

Septembar/Rujan[uredi - уреди]

Komemorativna medalja Prve bitke na Marni
Spomenik na Gučevu

Oktobar/Listopad[uredi - уреди]

Novembar/Studeni[uredi - уреди]

Spomenik 1300 kaplara na Rajcu

Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

Datum nepoznat[uredi - уреди]

  • Gandi se vratio u Indiju i dobio počasni naziv Mahātmā ("Velika duša").

Rođenja[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1914.

Dani sećanja[uredi - уреди]

Nobelove nagrade[uredi - уреди]

Literatura/Spoljne veze[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  1. Politika, 3. marta 1914, str. 2
  2. Istorija srpskog naroda, knjiga 6, tom 1, str. 258
  3. Istorija srpskog naroda, knj. 6, tom 1, str. 200
  4. Max Hastings, Catastrophe: Europe Goes to War 1914
  5. Aug 22, 1914: Heavy casualties suffered in the Battles of the Frontiers, history.com

Vidi takođe: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar