1979

Izvor: Wikipedia
Ovo je članak o godini 1979.
Milenijum: 2. milenijum
Vijekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1940-e  1950-e  1960-e  – 1970-e –  1980-e  1990-e  2000-e
Godine: 1976 1977 197819791980 1981 1982
1979 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1979
MCMLXXIX
Ab urbe condita 2732
Islamski 1399 – 1400
Iranski 1357 – 1358
Hebrejski 5739 – 5740
Bizantski 7487 – 7488
Koptski 1695 – 1696
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 2034 – 2035
 - Shaka Samvat 1901 – 1902
 - Kali Yuga 5080 – 5081
Kineski
 - Kontinualno 4615 – 4616
 - 60 godina Yin Zemlja Koza
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11979
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1979 (MCMLXXIX) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru.

  • Međunarodna godina deteta (UN).

Događaji[uredi - уреди]

Januar/Siječanj[uredi - уреди]

  • 1. 1. - Uspostavljene pune diplomatske veze između SAD i (komunističke) Kine.
+ Jura postaje najmlađi kanton Švajcarske.
  • 3. 1. - Na Drugom programu TV Beograd emitovana prva "Beogradska hronika".
  • 7. 1. - Vijetnamske snage i kambodžanski pobunjenici ulaze u glavni grad Kambodže Phnom Penh i formalno ruše režim Crvenih Kmera (povlače se prema tajlandskoj granici).
  • 8. 1. - Eksplozija francuskog tankera Betelgeuse na jugu Irske, poginulo 50.
  • 9. 1. - Osnovan Fond "Nikola Tesla" za podsticaj naučnom stvaralaštvu.
+ Koncert "Muzika za UNICEF" u Generalnoj skupštini UN, domaćini Bee Gees, ABBA predstavila novu pesmu "Chiquitita".
+ U Sydneyu, Australija, uhapšena trojica hrvatskih nacionalista i zaplenjen eksploziv, koji su navodno hteli podmetnuti u jugoslovenski konzulat.

Februar/Veljača[uredi - уреди]

Homeinijev povratak

Mart/Ožujak[uredi - уреди]

+ Incident na ostrvu Tri Milje: nesreća u nuklearnoj elektrani u Pensylvaniji dovela do opsežnog radijacijskog zračenja.

April/Travanj[uredi - уреди]

  • 1. 4. - Iran se proglasio Islamskom republikom, teokracijom pod vodstvom ajatolaha Ruhollaha Khomeinia kao vrhovnog vođe Irana.
  • 2. 4. - Propust antraksa iz vojnog objekta u Sverdlovsku, SSSR, broj mrtvih se procenjuje na stotinak.
+ Zatvaranjem britanske vojne baze, Malta stekla punu nezavisnost čime je okončano gotovo 80 godina dugo britansko prisustvo na tom ostrvu.
+ Andreas Mihavecz iz Austrije preživeo 18 dana bez vode i hrane, nakon što su ga policajci zaboravili u ćeliji.

Maj/Svibanj[uredi - уреди]

+ Šestogodišnji Etan Patz nestao na Menhetnu - iz ovog će nestati pokret za nestalu decu (prvi lik na tetrapaku za mleko).

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди]

  • 1. 6. - Poslije devedeset godina ukinuta vladavina bijele manjine u Rodeziji, sada Zimbabve - prvi crni premijer je Abel Muzorewa, država se privremeno zove Zimbabwe Rhodesia.
  • 2. 6. - Papa Ivan Pavao II. stigao u posjetu rodnoj Poljskoj, prvi posjet jednog pape nekoj komunističkoj zemlji ("devet dana koji su promjenili svijet").
  • 3. 6. - Izbori u Italiji, komunisti i dalje jaki drugi ali izgubili 33 mesta.
+ Izboj naftnog izvora Ixtoc I u Meksičkom zalivu, ističu stotine miliona galona nafte (najteži incident do 2010).

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди]

+ U Švedskoj zabranjeno telesno kažnjavanje dece u kući.
+ Disco Demolition Night u Čikagu.
+ U Njujorku ubijen mafijaš Carmine Galante, glava familije Bonanno.
+ Maritza Sayalero je prva Miss Universe iz Venecuele; kada su novinari i ostale takmičarke pohrlili njenom tronu bina se srušila.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди]

Septembar/Rujan[uredi - уреди]

+ Primećen Južnoatlantski bljesak kod ostrva Buve, možda nuklearna proba.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди]

Novembar/Studeni[uredi - уреди]

  • 1. 11. - Iranski ajatolah Homeini poziva na demonstracije i napade na američke i izraelske interese.
  • 2 - 4. 11. - Titova poseta Rumuniji, njegovo poslednje putovanje.
  • 3. 11. - U Greensborou, Severna Karolina, tokom mitinga "Smrt Klanu" ubijena petorica komunista od strane Ku Klux Klana i neonacista.
  • 4. 11. - Počinje Iranska talačka kriza kada 3000 radikala zauzima američku ambasadu u Teheranu i zarobljava 90 ljudi, od kojih 53-oje Amerikanaca - traže izručenje Šaha iz SAD.
  • 6. 11. - Usvojeno da će Tajvan učestvovati na sportskim takmičenjima pod nazivom Kineski Taipei.
  • 9. 11. - Pogrešna nuklearna uzbuna u NORAD-u.
  • 19. 11. - Ajatolah Ruholah Homeini zapovijeda oslobođenje 13 talaca - žena i crnaca - zatočenih u američkoj ambasadi u Teheranu.
  • 20. 11. - Prvog dana islamske 1400. godine, militanti Juhayman al-Otaibija zauzeli Veliku džamiju u Meki.
  • 21. 11. - Nakon što je Homeini rekao da su Amerikanci zauzeli Veliku džamiju, besna gomila zapalila američku ambasadu u Islamabadu, Pakistan.
  • 26. 11. - Pad pakistanskog "Boinga 707" aviokompanije "Pakistan International Airlines" u Saudijskoj Arabiji; poginulo 156 putnika i članova posade.
  • 28. 11. - Novozelandski avion "DC-10" udario u planinu Erebus na Antarktiku, što nije preživio niko od 257 putnika i članova posade.
  • novembar - Papa Ivan Pavao II. u poseti carigradskom patrijarhu Atenagori.

Decembar/Prosinac[uredi - уреди]

+ Nepriznata država Zimbabwe Rhodesia se vraća pod britansku kontrolu pod imenom Južna Rodezija.
+ Lansirana prva europska raketa Ariane.

Tokom godine[uredi - уреди]

  • Početak vidnijeg opadanja jugoslovenske ekonomije (ove godine trgovinski deficit 6,4 mlrd. dolara i deficit platnog bilansa 3,4 milijarde) - od stranih faktora: Naftni šok 1979 (račun za naftu 3,5 mlrd. dolara, pet puta više nego 1975) i svetska recesija; domaći uzroci: Srednjoročni plan ekonomskog razvoja 1976-80 s velikom investicionom potrošnjom, što sa deficitom platnog bilansa izaziva skok zaduženosti sa 5,8 na 15 mlrd. dolara[5][6].
  • Mere štednje nafte u SFRJ zbog Nafnog šoka - krajem godine vožnja par-nepar[7].
  • U SFRJ 2,4 miliona zahteva za pasoš, odbijeno 26.000, od čega 2.350 zbog "javne bezbednosti" (Jugosloveni ostvarili 24 miliona prelazaka granice)[8].
  • Prvi singl grupe Azra (Balkan / A šta da radim).
  • Nastala grupa Haustor.
  • Završen Spomen kompleks Kadinjača.
  • Gari Kasparov pobedio na svom prvom međunarodnom turniru, u Banjoj Luci.
  • Slučaj "Big Ben" u Zagrebu - uprava tog kluba odlučila udaljiti "hašomane" - časopis "Polet" indirektno pozvao na demonstracije protiv kluba (bez presedana) [1].
  • Svetsko prvenstvo u veslanju na Bledskom jezeru.
  • Posete Jugoslaviji: bangladeški predsednik Ziaur Rahman, grčki premijer Konstantinos Karamanlis (mart), italijanski predsednik Sandro Pertini (oktobar).
  • U Kini uvedena Politika jednog deteta.
  • VisiCalc je prvi komercijalni program za spreadsheet (tabelarna izračunavanja).

1979. u temama[uredi - уреди]

  • Televizija. TV serije: "Vaga za tačno merenje" (TV Beograd, 1975-79), "Dobročinitelji", "Osma ofanziva" (TV Beograd i Sarajevo), "Poletarac", "Sećam se", "Slom", "Srećna porodica" (TV Beograd); "Anno domini 1573", "Đavolje sjeme", "Prizori iz obiteljskog života", "Svjetionik" (TV Zagreb); "Tale" (snim. 1977), "Djetinjstvo mladosti" (TV Sarajevo).

Rođenja[uredi - уреди]

Smrti[uredi - уреди]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1979.

Nobelove nagrade[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  1. 1.0 1.1 More Power for Army Generals in Yugoslavia, Slobodan Stanković, OSA - RFE
  2. Hronologija života i rada Milovana Đilasa
  3. Storm Over an Art Exhibition in Belgrade, Zdenko Antić, Open Society Archives - Radio Free Europe
  4. Conflict Between A Dead and A Living Yugoslav Writer, Slobodan Stanković, OSA - RFE
  5. Yugoslavia's Foreign Debts, Zdenko Antić, RFE Research
  6. Yugoslavia's Economic Difficulties, Zdenko Antić, OSA-RFE Research
  7. Gulf War Endangers Yugoslav Oil Supply, Antić, RFE Res.
  8. Yugoslavs Free to Travel Abroad, Slobodan Stanković, Radio Free Europe Research
  9. Prema Školskom istorijskom atlasu, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 1988, ISBN 86-17-00512-2. Za Libiju piše da je poseta bila 1-4.XI, ovde pretpostavljeno 1-3.6.
  • Collier's Year Book za 1979. (Microsoft Encarta 2004)

Spoljne veze[uredi - уреди]